STUDIES IN ENGLISH AND AMERICAN LITERATURE (7) / ed. by Maria Edelson and Adam Sumera http://hdl.handle.net/11089/14216 2026-04-06T22:49:46Z 2026-04-06T22:49:46Z Wojciechowska, Izabela http://hdl.handle.net/11089/14421 2018-02-01T11:19:56Z 1997-01-01T00:00:00Z

Some Ideas on Stewart Parker’s Three Plays for Ireland and On Chosen Plays by Brian Friel Wojciechowska, Izabela Artykuł jest wynikiem badań warsztatu dramaturgicznego Stewarta Parkera, współczesnego dramatopisarza północnoirlandzkiego, na przykładzie jego tryptyku pt. Three Plays fo r Ireland, który został przedstawiony w świetle twórczości Briana Friela. Autorka, porównując zawartość tematyczną utworów oraz ich innowacyjną formę, ukazuje poglądy obu dramaturgów na rolę języka i eksperymentów lingwistycznych w teatrze, prezentuje wnikliwość analiz osobowości ich bohaterów, ujawnia nowatorskie techniki dramaturgiczne stosowane w celu odzwierciedlenia wielorakości ludzkich doznań i przeżyć, zestawia opinie pisarzy o istocie historii i jej cyklicznej naturze.

1997-01-01T00:00:00Z Uchman, Jadwiga http://hdl.handle.net/11089/14420 2018-02-01T11:20:04Z 1997-01-01T00:00:00Z

The Quantum Mechanical Image of the World of Espionage: Tom Stoppard’s Hapgood Uchman, Jadwiga W swojej twórczości dramatycznej Tom Stoppard zajmuje się bardzo często zagadnieniami dotyczącymi relatywizmu poznawczego. Ta sama osoba czy też zjawisko mogą być inaczej opisywane przez różnych obserwatorów ze względu na zmienione warunki samego procesu poznawczego i różnice występujące w interpretacji. W dramacie Hapgood artysta wykorzystał najnowsze osiągnięcia z zakresu mechaniki kwantowej. Sztuka ta odwołuje się w sposób bezpośredni do wyników badań Richardsa Phillipsa Feynmana, noblisty z 1965 r., twórcy relatywistycznej elektrodynamiki kwantowej, i do zasady nieoznaczoności sformułowanej przez Wernera Karla Heisenberga. W przeprowadzonym przez siebie doświadczeniu Feynman obserwował strumień elektronów, starając się ustalić, czy zachowują się one jak fale, czy też jak cząsteczki. W zależności od warunków doświadczenia konkluzje były odmienne. Badania te zostały opisane przez słynnego fizyka w wykładzie, którego tytuł zawierał symptomatyczne słowa: „prawdopodobieństwo” i „niepewność” . Ponadto Stoppard posługuje się również matematyką: kwadrat dowolnej liczby może mieć podstawę ujemną lub też dodatnią, przeciwstawne wartości mogą więc dać ten sam wynik. Badania Feynmana, teoria nieoznaczoności Heisenberga i specyficzny charakter kwadratów liczb posłużyły Stoppardowi do stworzenia metaforycznego obrazu świata siatki szpiegowskiej i działających w jej ramach konkretnych ludzi. Występujące w dramacie postaci charakteryzuje specyficzna dwoistość. Na płaszczyźnie zawodowej wielu z nich działa jako podwójni agenci, pracując jednocześnie dla Anglików i Rosjan. Ponadto niektórzy z nich działają wspólnie z bliźniakami. Jeżeli rozpatrywać te postaci jako konkretne osoby, niejednokrotnie cechuje je również brak jednorodności charakterologicznej - jawią się inaczej na płaszczyźnie zawodowej, a inaczej na prywatnej. Wielorodność osobowości postaci podkreślona została przez użycie różnych imion w stosunku do tej samej osoby. Relatywistyczne pojmowanie postaci, będące podstawą tematyczną dramatu, zostało podkreślone przez teatralne elementy przedstawienia. Widz niejednokrotnie zmuszony jest do zdania sobie sprawy z tego, że daje się zwieść grze pozorów, że istnieje zasadnicza różnica między konkretną rzeczywistością a jej iluzją. Podobnie jak w świecie współczesnej fizyki, również w otaczającej nas rzeczywistości brak jest całkowitej jednoznaczności.

1997-01-01T00:00:00Z Uchman, Jadwiga http://hdl.handle.net/11089/14419 2018-02-01T11:20:00Z 1997-01-01T00:00:00Z

Words and Images: Tom Stoppard’s After Magritte Uchman, Jadwiga Nie jest sprawą przypadkową, iż Tom Stoppard zainteresował się malarstwem René Magritte’a i że nadał jednemu ze swoich dramatów tytuł After Magritte. Belgijski artysta zajmował się zagadnieniami dotyczącymi możliwości artystycznego przedstawienia konkretnej rzeczywistości przy pomocy słów i obrazów. Problemy te są również jednym z przewodnich motywów twórczości Stopparda. After Magritte rozpoczyna się z pozoru surrealistycznym obrazem scenicznym, który ewokuje skojarzenia z obrazem Magritte’a L'assassin menacé, jak również z początkiem Tanga Sławomira Mrożka, sztuki, którą Stoppard tłumaczył na język angielski. W miarę rozwoju akcji i informacji płynących z dialogu postaci scenicznych początkowy surrealistyczny obraz przekształca się w zrozumiałą scenkę z życia rodziny Harrisów. Sytuacja sceniczna zamykająca dramat osobie niewtajemniczonej mogłaby się wydawać rówme nierealna. Tym razem jednak widzowie byli naocznymi świadkami jej tworzenia i dokładnie znają przyczyny powstania niecodziennego, surrealistycznego obrazu. Sztuka zajmuje się również innym obrazem, który ukazał się oczom kilku świadków wcześniej, tego samego dnia. W tym przypadku ważny jest nie tylko sam obraz (surrealistyczny jak towarzysząca mu sytuacja), ale również jego przekształcenie poprzez interpretacje indywidualnych odbiorców i użycie języka jako niedoskonałego, jak się okazuje, narzędzia służącego opisowi postrzeganej rzeczywistości.

1997-01-01T00:00:00Z Stalmaszczyk, Piotr http://hdl.handle.net/11089/14418 2018-02-01T11:19:56Z 1997-01-01T00:00:00Z

Cornish Language and Literature: A Brief Introduction Stalmaszczyk, Piotr Język kórnicki należy do języków celtyckich i jest spokrewniony z walijskim i bretońskim. Jego historię dzieli się na trzy okresy: starokomicki (od czasów inwazji anglosaksońskich aż po koniec XII w.), średniokornicki (1200-1600) i późnokornicki (1600-1800). Do najstarszych zabytków języka kornickiego należy 19 glos z końca IX w. oraz pochodzący z początku XII w. słownik łacińsko-kornicki (Vocabularium Cornicum) zawierający 961 słów. Najważniejsze dzieła literackie powstały w okresie średniokornickim. Były to misteria (Ordinalia, Żywot iw . Meriaska) i wiersze, głównie o chrakterze religijnym (Męka Pańska). Z okresu późnokomickiego pozostał, najprawdopodobniej jedynie we fragmencie, jeden dramat (Stworzenie świata), krótka powiastka osnuta na motywach ludowych, piosenki, przysłowia i tłumaczenia, zwłaszcza tekstów o charakterze religijnym. Na przełomie XVIII i XIX w. język kórnicki przestał istnieć. W XX w. są podejmowane próby wskrzeszenia języka. Mimo metodologicznych zastrzeżeń wysuwanych przez niektórych językoznawców istnieje obecnie kilka wariantów rekonstruowanego kornickiego (Unified Cornish, Common Cornish, Modern Comish). W każdym rozwija się literatura, głównie poezja, ale także opowiadania, powieści, tłumaczenia, literatura dla dzieci, a nawet słuchowiska radiowe. Warunkiem dalszego rozwoju literatury jest ujednolicenie i upowszechnienie rekonstruowanego języka.

1997-01-01T00:00:00Z