http://hdl.handle.net/11089/43244 2026-04-05T14:50:48Z 2026-04-05T14:50:48Z Dańska-Borsiak, Barbara http://hdl.handle.net/11089/43249 2022-09-20T01:09:26Z 2022-08-22T00:00:00Z

The Standard of Living and Its Dimensions in NUTS–4 Districts in Poland. An Analysis of Diversification Dańska-Borsiak, Barbara Along with an increase in the level of societies’ wealth, factors such as the state of health, the quality of education and negative output effects including environment quality are becoming increasingly important in assessing the standard of living and well‑being of the average person. A category that has long been used to measure the economic and social well‑being of societies is GDP per capita. However, in contemporary research, other attempts, more comprehensively describing important aspects of life, are being proposed.The main aim of this article is to examine the standard of living in NUTS–4 districts in Poland in 2020 in aggregate and in its particular dimensions. Spatial differentiation of the standard of living index and sub‑indices describing its individual dimensions was also examined. The standard of living was measured on the basis of a composite variable. This variable was constructed as Hellwig’s measure of economic development on the basis of values of partial indicators describing successive dimensions. Those indicators were determined as arithmetic means of normalised diagnostic variables.The highest standard of living is observed in cities with powiat status. Among them, there are both the largest agglomerations and smaller cities constituting local centres. In the spatial distribution of the standard of living measure, attention is drawn to the large concentration of districts with the lowest values in the north‑east of Poland, in the Kujawy Region and in the south‑east.Partial indicators describing the dimensions of the standard of living, constructed for the purposes of the study, reflect the situation with regard to the degree of implementation of detailed tasks of social policy. The analysis of the situation of districts in particular dimensions of the standard of living carried out in this paper makes it possible to indicate the districts that require the greatest attention of decision‑makers and to direct the greatest resources to them.; Wraz ze wzrostem poziomu zamożności społeczeństw coraz większego znaczenia w ocenie poziomu życia i dobrobytu przeciętnego człowieka nabierają takie czynniki, jak stan zdrowia, jakość edukacji oraz negatywne efekty produkcji, w tym jakość środowiska naturalnego. Kategorią od dawna stosowaną do pomiaru dobrobytu ekonomicznego i społecznego społeczeństw jest PKB per capita. Jednak we współczesnych badaniach proponuje się inne podejścia, bardziej kompleksowo opisujące ważne aspekty życia.Głównym celem niniejszego artykułu jest zbadanie poziomu życia w powiatach (regionach NUTS–4) w Polsce w 2020 r. w ujęciu łącznym oraz w poszczególnych jego wymiarach. Zbadano również przestrzenne zróżnicowanie indeksu poziomu życia i wskaźników cząstkowych opisujących jego poszczególne wymiary. Poziom życia zmierzono na podstawie zmiennej syntetycznej. Zmienna ta została skonstruowana jako miara rozwoju gospodarczego Hellwiga na podstawie wartości wskaźników cząstkowych opisujących kolejne wymiary. Wskaźniki te zostały wyznaczone jako średnie arytmetyczne znormalizowanych zmiennych diagnostycznych.Najwyższy poziom życia obserwuje się w miastach na prawach powiatu. Wśród nich znajdują się zarówno największe aglomeracje, jak i mniejsze miasta, będące ośrodkami lokalnymi. W rozkładzie przestrzennym miernika poziomu życia zwraca uwagę duża koncentracja powiatów o najniższych wartościach w północno‑wschodniej części Polski oraz na Kujawach i południowym wschodzie.Skonstruowane na potrzeby badania wskaźniki cząstkowe opisujące wymiary poziomu życia odzwierciedlają sytuację w zakresie stopnia realizacji szczegółowych zadań polityki społecznej. Przeprowadzona w artykule analiza sytuacji powiatów w poszczególnych wymiarach poziomu życia pozwala wskazać te, które wymagają największej uwagi decydentów i skierowania do nich największych środków.

2022-08-22T00:00:00Z Kowalczyk, Barbara http://hdl.handle.net/11089/43246 2022-09-20T01:09:25Z 2022-07-12T00:00:00Z

An Analysis of the Properties of a Newly Proposed Non‑Randomised Response Technique Kowalczyk, Barbara Non‑randomised response (NRR) techniques are modern and constantly evolving methods intended for dealing with sensitive topics in surveys, such as tax evasion, black market, corruption etc. The paper introduces a new NRR technique that can be seen as a generalisation of the well‑known crosswise model (CM). In the paper, methodology of the new generalised crosswise model (GCM) is presented and the maximum likelihood estimator of the unknown population sensitive proportion is obtained. Also, the problem of privacy protection is discussed. The properties of the newly proposed GCM are examined. Then the GCM is compared with the traditional CM. The paper shows that mathematically the CM is a special case of the newly proposed generalised CM and that this generalisation has high practical relevance.; Techniki nierandomizowanych odpowiedzi to nowoczesne i stale rozwijające się metody przeznaczone do radzenia sobie z tematami drażliwymi, takimi jak oszustwa podatkowe, czarny rynek, korupcja itp. W artykule zaproponowano nową technikę nierandomizowanych odpowiedzi, którą można traktować jako uogólnienie znanego modelu krzyżowego. Przedstawiono metodykę nowego uogólnionego modelu krzyżowego oraz podano estymator największej wiarygodności dla nieznanej populacyjnej frakcji cechy drażliwej. Omówiono również problem ochrony prywatności. Przeanalizowano własności nowo zaproponowanego modelu, a następnie porównano go z tradycyjnym modelem krzyżowym. Pokazano, że klasyczny model krzyżowy jest specjalnym przypadkiem zaproponowanego modelu uogólnionego. Wykazano również, że to uogólnienie ma duże znaczenie dla praktyki.

2022-07-12T00:00:00Z Żółtaszek, Agata http://hdl.handle.net/11089/43248 2022-09-20T01:09:27Z 2022-08-22T00:00:00Z

Typical Household Elasticity of Demand for Pharmaceuticals Across European States Żółtaszek, Agata According to the World Health Organisation (WHO), almost a billion people worldwide are at risk of falling into poverty due to out‑of‑pocket health spending, and pharmaceuticals are an integral part of this growing problem. The presented study aims to assess the price and income elasticity of demand for pharmaceuticals across European states over the period 2009–2019. The subject of the analysis is a typical household in each state. The analysis focuses on evaluating interactions in the light of economic growth, thus the results are cross‑referenced with the countries’ development groups to pinpoint any similarities and contrasts within and between clusters. The results indicate that households in underprivileged regions have a higher responsiveness to economic stimuli than in prosperous states. Both the income and price elasticities indicate the existence of unmet need for pharmaceuticals due to insufficient financial resources. Moreover, households’ responsiveness to income and price changes varies across time, states and affluence development groups.; Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) prawie miliard ludzi na całym świecie jest zagrożonych popadnięciem w ubóstwo z powodu wydatków na zdrowie, a farmaceutyki są integralną częścią rosnącego problemu. Niniejsze badanie ma na celu ocenę elastyczności cenowej i dochodowej popytu na leki w państwach europejskich w latach 2009–2019. Przedmiotem analizy jest typowe gospodarstwo domowe w każdym kraju. Analiza koncentruje się na ocenie problemu w świetle wzrostu gospodarczego. W związku z tym wyniki są porównywane według grup rozwoju krajów, aby wskazać wszelkie podobieństwa i różnice wewnątrz klastrów i między nimi. Wyniki wskazują, że gospodarstwa domowe w regionach biedniejszych są bardziej wrażliwe na bodźce ekonomiczne niż w krajach zamożnych. Zarówno elastyczność dochodowa, jak i cenowa wskazują na niezaspokojone zapotrzebowanie na leki z powodu niewystarczających zasobów finansowych. Co więcej, reakcja gospodarstw domowych na zmiany dochodów i cen różni się w zależności od czasu, kraju i klastrów.

2022-08-22T00:00:00Z Pietraszewski, Piotr http://hdl.handle.net/11089/43247 2022-09-20T01:09:24Z 2022-07-12T00:00:00Z

Predictability of Stock Returns in Central and Eastern European Countries Pietraszewski, Piotr Stock return predictability in highly developed countries has both empirical and theoretical justification in financial literature. The article aims to answer the question if market valuation ratios that relate share prices to various accounting quantities have any predictive power for long‑term stock index returns on investments in capital markets of some Central and Eastern European countries, namely the Czech Republic, Hungary, Poland, and Russia. Heteroskedasticity and autocorrelation‑consistent estimators with a small‑sample degrees of freedom adjustment were used in regressions to track the overlapping data problem and small sample bias. The results of an investigation show that some of these ratios, such as price to a ten‑year moving average of real earnings, commonly known as the cyclically adjusted price earnings (CAPE) ratio, price to estimated profits, market to book value and price to sales revenues have a strong predictive power for cumulative returns mainly over long horizons. On the other hand, price to one‑year earnings, dividend yield or price to cash flow ratios prove to be quite poor predictors. Following the arguments of behavioural finance, we conclude that the evidence obtained in the study proving a fairly significant link between current values of market ratios and future cumulative returns indicates a certain degree of ineffectiveness of the analysed markets during the examined period.; Prognozowalność zwrotu z akcji w krajach wysoko rozwiniętych ma uzasadnienie zarówno empiryczne, jak i teoretyczne w literaturze z zakresu finansów. Celem artykułu jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy wskaźniki wyceny rynkowej, które odnoszą wartości indeksów giełdowych do różnych wielkości księgowych, wykazują się zdolnością prognostyczną w stosunku do przyszłych długookresowych zwrotów z tych indeksów na rynkach kapitałowych w kilku krajach Europy Środkowo‑Wschodniej: w Czechach, na Węgrzech, w Polsce i w Rosji. Badanie zostało przeprowadzone według standardowej metodologii z wykorzystaniem analizy regresji liniowej. Ze względu na problem nakładających się okresów (overlapping periods) oraz obciążenia dla małych prób w regresjach posłużono się zgodnymi estymatorami heteroskedastyczności i autokorelacji z korektą stopni swobody dla małych prób. Wyniki przeprowadzonego badania dowodzą, że niektóre z tych wskaźników, takie jak stosunek indeksu do dziesięcioletniej średniej ruchomej realnych zysków spółek, powszechnie znany jako wskaźnik ceny do zysków skorygowanych cyklicznie (cyclically adjusted price/earnings – CAPE), wskaźnik ceny do prognozowanych zysków, wartość rynkowa do wartości księgowej oraz cena do przychodów ze sprzedaży, mają silną moc predykcyjną dla skumulowanych zwrotów głównie w długich horyzontach czasowych. Z drugiej strony stosunek ceny do rocznych zysków, stopa dywidendy lub cena do przepływów pieniężnych okazują się dość słabymi predyktorami przyszłych zwrotów. Podążając za argumentami z obszaru finansów behawioralnych, wnioskować można, że uzyskane w badaniu dowody świadczące o dość istotnym powiązaniu bieżących wartości wskaźników rynkowych z przyszłymi skumulowanymi stopami zwrotu wskazują na pewien stopień nieefektywności analizowanych rynków w badanym okresie.

2022-07-12T00:00:00Z