http://hdl.handle.net/11089/48180 2026-04-04T17:29:21Z 2026-04-04T17:29:21Z Gałecka, Jolanta http://hdl.handle.net/11089/48199 2023-10-27T01:47:21Z 2023-10-21T00:00:00Z

Role nauczyciela a opresyjność wobec uczniów Gałecka, Jolanta Pupils spend a large part of their lives at school, where most of their time is filled by teachers. The quality of this time depends also on the teachers’ approach to educational issues, their sense of agency, responsibility and commitment. In conducting a phenomenographic study of teachers’ epistemological beliefs, I asked teachers questions not only about issues directly related to epistemology, but also about how they perceived their role and what impact they saw as having on students’ learning process. The collected answers revealed varied teacher profiles, which I grouped into 8 distinct conceptions of teacher’s roles, out of which I selected 4 categories in which different forms of oppression were manifested. The described roles, or rather the activities which those roles manifest in, enable us to understand the context of oppressiveness. The main sources of potential oppressiveness seems to lie in teachers’ different attitudes to basic educational concepts, including, above all, the transfer of knowledge and their entanglement in the educational system, i.e. their sense of the system’s influence on the performance of their work performance.; Uczniowie spędzają sporą część swojego życia w szkole, w której większość czasu wypełniona jest przez nauczycieli. Jakość tego czasu zależy także od podejścia nauczycieli do zagadnień edukacyjnych, od ich poczucia sprawczości, odpowiedzialności czy zaangażowania. Przeprowadzając fenomenograficzne badania epistemologicznych przekonań nauczycieli, zadałam im pytania nie tylko o zagadnienia bezpośrednio związane z epistemologią, ale także o to, jak postrzegali swoją rolę, oraz jaki widzieli wpływ na proces uczenia się uczniów. Z zebranych odpowiedzi ujawniły się sylwetki nauczycieli, wśród których wyodrębniłam 8 odmiennych koncepcji ról nauczyciela, dających mi podstawę do wyłonienia 4 kategorii opisu, w których manifestowały się odmienne formy opresji. Opisane role, a raczej aktywności je tworzące, pozwalają zrozumieć kontekst opresyjności. Główne źródła potencjalnej opresyjności wydają się leżeć w odmiennych stosunkach nauczycieli do podstawowych koncepcji edukacyjnych, w tym przede wszystkim do przekazywania wiedzy i uwikłania w system, czyli poczucia wpływu systemu na wykonywanie własnej pracy.

2023-10-21T00:00:00Z Wiśniewska-Kin, Monika http://hdl.handle.net/11089/48200 2023-10-27T01:47:38Z 2023-10-21T00:00:00Z

Nauka czytania wyzwalająca myślenie – radość z uczenia się Wiśniewska-Kin, Monika The text is a report on a scientific seminar on the implementation of the project of learning in the context of literacy. The meeting was attended by: the Authorities of the University of Lodz, the Faculty of Educational Sciences, and representatives of the socio-economic environment. Issues related to the implementation and the research process were discussed.; Tekst jest sprawozdaniem z seminarium naukowego poświęconego wdrożeniu projektu uczenia się w kontekście nauki czytania i pisania. W spotkaniu uczestniczyli: władze Uniwersytetu Łódzkiego, Wydziału Nauk o Wychowaniu oraz przedstawiciele środowiska społeczno-gospodarczego. Omówiono zagadnienia związane z wdrożeniem oraz kwestie dotyczące procesu badawczego.

2023-10-21T00:00:00Z Kmita-Zaniewska, Katarzyna Maj, Aleksandra http://hdl.handle.net/11089/48198 2023-10-27T01:47:23Z 2023-10-21T00:00:00Z

Preschool as a Shared Place. About the Fundamental Values of the University Preschool in Gdansk Kmita-Zaniewska, Katarzyna; Maj, Aleksandra The article consists of two parts. In the first part, we introduce the premises of the educational philosophy of Reggio Emilia, which formed the basis for the concept of the University Preschool in Gdansk. We refer to the values that, from the perspective of adults who are part of the preschool community, were the foundation for creating everyday educational context in the University Preschool during the first three years of its functioning. In the discourse of Reggio Emilia, a preschool is not perceived so much as a place of instruction or formation, but rather as a place of education, a place where values are transmitted, discussed and constructed. Democracy, participation and subjectivity are key categories on which the narrative is focused. In the second part, these categories are the starting point for reconstructing the cultural practices present in the everyday life of the preschool which fulfill the above mentioned values. We refer to the goals of the University Preschool, the principles and conditions of its functioning. We also describe solutions, especially in the field of the organization of the educational environment, which contribute to the building of a community in which children are listened to and supported by adults.; Artykuł zasadniczo składa się z dwóch części. W pierwszej przybliżamy założenia filozofii edukacyjnej Reggio Emilia, na której opierała się koncepcja funkcjonowania Przedszkola Uniwersyteckiego w Gdańsku, oraz odwołujemy się do wartości, które z perspektywy dorosłych, będących częścią społeczności przedszkola, były fundamentem dla tworzenia codzienności edukacyjnej w Przedszkolu UG w pierwszych trzech latach jego działalności. W dyskursie Reggio Emilia przedszkole postrzegane jest bowiem nie tyle jako miejsce instrukcji czy formowania, ale jako miejsce edukacji, miejsce, w którym wartości są przekazywane, dyskutowane i konstruowane. Demokracja, partycypacja oraz podmiotowość to kluczowe kategorie, wokół których skoncentrowana jest narracja. W drugiej części tekstu stanowią one punkt wyjścia dla zrekonstruowania tych praktyk kulturowych obecnych w codzienności edukacyjnej przedszkola, które powyższe wartości urzeczywistniały. Odwołujemy się do założeń przedszkola, zasad i warunków jego funkcjonowania, oraz przedstawiamy rozwiązania, w szczególności w zakresie organizacji przestrzeni edukacyjnej, służące budowaniu wspólnoty, w której dorośli słuchali dzieci i towarzyszyli im w ich rozwoju.

2023-10-21T00:00:00Z Gruszczyk-Kolczyńska, Edyta http://hdl.handle.net/11089/48197 2023-10-27T01:47:32Z 2023-10-21T00:00:00Z

O niebezpieczeństwach korzystania z urządzeń mobilnych w wychowaniu małych dzieci: wyniki badań i wnioski Gruszczyk-Kolczyńska, Edyta The article argues that early access to mobile devices is especially harmful for children who have not yet created in their minds the outlines of representations of three- dimensional objects and the three-dimensional space in which they function. Deformations in the outlines of the representations created while viewing objects on the screen of a tablet computer or smartphone are difficult to correct later, because subsequent cognitive experiences only supplement and enrich the already existing representations. To prove this, I refer to a more important finding contained in the representation theory of J. S. Bruner, in order to explain what makes infants and toddlers amazingly proficient with smartphones and tablets. In order to show the unfavorable differences in the representations created by small children from the experiences gathered in the world of real objects and the virtual world, I cite the results of my own research. The results of these studies signal the fatal effects of the use of mobile devices by adults in the process of raising young children. I also justify the need to undertake serious research aimed at determining the far-reaching effects of sharing tablets and smartphones with infants and young children. This will help tame these wonderful devices in an educational way, as well as determine when and how long it is safe for the child’s mental development to share a tablet and a smartphone.; W tekście postawiono tezę, iż udostępnianie urządzeń mobilnych jest szczególnie groźne dla małych dzieci, które nie stworzyły w swoich umysłach zarysów reprezentacji trójwymiarowych obiektów oraz trójwymiarowej przestrzeni, w której funkcjonują. Deformacje w zarysach reprezentacji tworzonych w trakcie oglądania obiektów na ekranie tabletu lub smartfonu trudno naprawić w późniejszym czasie, gdyż następne doświadczenia poznawcze jedynie uzupełniają i wzbogacają posiadane już reprezentacje. By to udowodnić, przytoczono ważniejsze ustalenie zawarte w teorii reprezentacji J. S. Brunera, a następnie wyjaśniono, co sprawia, że niemowlaki i małe dzieci zadziwiająco sprawnie posługują się smartfonami i tabletami. Żeby pokazać niekorzystne różnice w reprezentacjach tworzonych przez dzieci z doświadczeń zgromadzonych w świecie realnych obiektów i świecie wirtualnym, przytoczono wyniki własnych badań, które sygnalizują fatalne skutki stosowania przez dorosłych urządzeń mobilnych w procesie wychowywania małych dzieci. Uzasadniono też konieczność podjęcia poważnych badań, których celem ma być ustalenie dalekosiężnych skutków udostępniania tabletów i smartfonów niemowlakom i małym dzieciom. Pomoże to oswoić wychowawczo i edukacyjnie te wspaniałe urządzenia, a także określić, kiedy i na jak długo można bezpiecznie dla rozwoju umysłowego dziecka udostępnić mu tablet i smartfon.

2023-10-21T00:00:00Z