http://hdl.handle.net/11089/54372 2026-04-06T19:43:58Z 2026-04-06T19:43:58Z Czwordon-Lis, Paulina http://hdl.handle.net/11089/54391 2025-01-28T02:23:24Z 2024-12-31T00:00:00Z

Zdekonstruować króla pikowego. Recenzja książki: Emilia Kledzik, Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego, Poznań 2023 Czwordon-Lis, Paulina The author reviews Emilia Kledzik’s book titled Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego [A poet’s perspective. Gypsyology by Jerzy Ficowski] as an item dedicated to the person of the poet, against the background of the reception of his work to date. It is interesting to see the choice of the subject of the monograph concerning a previously uncommented part of Ficowski’s literary output including, to a not inconsiderable extent, texts which are non-literary at least by design. The author of the review notes the extent of the researcher’s queries and the contexts she cites, the dissertation’s detached language, meticulous documentation and interdisciplinary nature, as well as the anti-discriminatory assumptions of her book (also in view of the anti-discriminatory assumptions of Ficowski’s own project and activities). Using the tools of both imagology and postcolonial criticism, the researcher detects a unique “construct of Gypsyness” in the pro-Gypsy writings of the author of Pod berłem króla pikowego [Under the Sceptre of the King of Spades]. This observation, along with demonstrating the historical character of gypsiology by analysing the conditions in which these writings were created, is aimed at renewing the Polish state of Romani studies. The author of the review also addresses the ambivalence evoked by the clash between the attitude of the author who affirms the richness of different cultures and takes the side of persecuted minorities with the results of the analysis of his texts, in which new theories make it possible to see the effects of excessive attachment to one’s own construct, and the question of the migration of these and other objections into wider circulation. Emilia Kledzik’s interpretations foster discussion and enliven the reception of the author of Cyganie na polskich drogach [Gypsies on Polish Roads] in a non-obvious way.; Autorka recenzuje książkę Emilii Kledzik Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego z perspektywy „ficologicznej”, tzn. jako pozycję poświęconą osobie poety, na tle dotychczasowej recepcji jego twórczości. Interesujący jest już wybór jako tematu monografii niekomentowanej wcześniej części dorobku Ficowskiego, który obejmuje też w niemałym stopniu teksty przynajmniej z założenia nieliterackie. Autorka recenzji zwraca uwagę na rozległość kwerend badaczki i przywoływanych przez nią kontekstów, chłodny język rozprawy, drobiazgowe udokumentowanie i interdyscyplinarny charakter, a także na antydyskryminacyjne założenia jej książki (również wobec antydyskryminacyjnych założeń projektu i działań samego Ficowskiego). Przy użyciu narzędzi imagologii i krytyki postkolonialnej badaczka wykrywa w procygańskich pismach autora Pod berłem króla pikowego jego własny „konstrukt cygańskości”. Spostrzeżenie to, podobnie jak wykazywanie historycznego charakteru cyganologii poprzez analizę uwarunkowań, w jakich pisma te powstawały, ma na celu odnowę polskiego stanu badań romologicznych. Autorka recenzji odnosi się także do ambiwalencji, jaką wywołuje zderzenie postawy twórcy afirmującego bogactwo różnych kultur i stającego po stronie prześladowanych mniejszości z wynikami analizy jego tekstów, w których nowe teorie pozwalają zobaczyć efekty zbytniego przywiązania do własnego konstruktu. Zasygnalizowana zostaje także kwestia konsekwencji transferu tych i innych zarzutów do szerszego obiegu. Odczytania Emilii Kledzik sprzyjają dyskusji i w nieoczywisty sposób ożywiają recepcję autora Cyganów na polskich drogach.

2024-12-31T00:00:00Z Samborska-Kukuć, Dorota http://hdl.handle.net/11089/54390 2025-01-28T02:23:37Z 2024-12-31T00:00:00Z

Łódzkie tropy w Gwiazdach na strychu Kazimierza Sowińskiego Samborska-Kukuć, Dorota The article concerns a volume of poetry titled Gwiazdy na strychu [Stars in the Attic] published in 1930 by a resident of Łódź: Kazimierz Sowiński (1907–1982) associated with the Meteor group. The volume contains poems on social issues, including those dedicated to Łódź: the proletariat, the peculiarities of the city, special events in the poet’s life and places close to him. The purpose of the article is to deepen the existing knowledge of Sowiński from his early Łódź-related period of artistic activity. Errors in the poet’s biography and early work are rectified through renewed searches. An important part of the article includes an overview of the Łódź lyrics accompanied by contextualisation. Complementing this is a reception of Gwiazdy na strychu, a survey of reviews of the collection, the vast majority of which are unlisted in biobibliographies.; Artykuł dotyczy wydanego w 1930 roku tomiku poetyckiego Gwiazdy na strychu autorstwa łodzianina: Kazimierza Sowińskiego (1907–1982), związanego z grupą Meteor. W tomiku znajdują się wiersze o tematyce społecznej, m.in. poświęcone Łodzi: proletariatowi, specyfice miasta, szczególnym zdarzeniom z życia poety, miejscom mu bliskim. Celem artykułu jest pogłębienie dotychczasowej wiedzy o Sowińskim z wczesnego, związanego z Łodzią okresu aktywności twórczej. Poprzez ponowienie kwerend prostuje się błędy w zakresie biografii i wczesnej twórczości poety. Ważną częścią artykułu jest ogląd liryków łódzkich wraz z ich ukontekstowieniem. Dopełnienie stanowi recepcja Gwiazd na strychu, przegląd recenzji zbiorku, w zdecydowanej większości nieodnotowanych w biobibliografiach.

2024-12-31T00:00:00Z Cieślak, Tomasz http://hdl.handle.net/11089/54389 2025-01-28T02:23:23Z 2024-12-31T00:00:00Z

Podłódzkie Brzeziny – dawne życie małego miasteczka. Ślady fikcjonalne i wspomnieniowe Cieślak, Tomasz The author analyzes works set in the realities of Brzeziny, located near Łódź, in central Poland. Fictional and memoir images of the Jewish-German-Polish small town from before 1939 are particularly important to him. Brzeziny is a town with a long tradition, painfully affected by World War II, as a result of which the continuity of its historical memory was broken. Literature dedicated to Brzeziny includes both memoir texts, novels and lyrical works written by Poles, Jews and Germans with various connections to the town.; Autor podejmuje analizę utworów rozgrywających się w realiach Brzezin położonych niedaleko Łodzi, w centralnej Polsce. Szczególnie istotne są dla niego fikcjonalne i wspomnieniowe obrazy żydowsko-niemiecko-polskiego miasteczka sprzed 1939 roku. Brzeziny to miejscowość o długiej tradycji, boleśnie dotknięta przez II wojnę światową, w konsekwencji której uległa zerwaniu ciągłość jej historycznej pamięci. Literatura poświęcona Brzezinom to zarówno teksty wspomnieniowe, jak i powieści oraz utwory liryczne napisane przez Polaków, Żydów i Niemców w różny sposób związanych z miasteczkiem.

2024-12-31T00:00:00Z Siemiatycki, Myer http://hdl.handle.net/11089/54388 2025-01-28T02:23:29Z 2024-12-31T00:00:00Z

‘As Though It Were A Sacred Relic’: The Troubled Holocaust Poetry of Julian Tuwim Siemiatycki, Myer The Polish-Jewish poet Julian Tuwim (1894–1953) was among the most widely read – and denounced! – writers of interwar Poland. Described as ‘a virtuoso of language’ in his beloved Polish mother tongue, Tuwim’s literary range was remarkable and varied. Most introspectively, his poetry expressed a simultaneous embrace and ambivalence, towards the dual identities he fiercely proclaimed: both Polish and Jewish. His poetry combined, stretched and challenged identities in unprecedented ways. This writing earned Tuwim a wide audience, along with many critics. Living in exile during the Second World War, Tuwim was among the first major European literary figures to write Holocaust poetry as genocide was being perpetrated. His searing Holocaust poems convey a longing for Poland, for a better Poland, and a solidarity of suffering with his brethren Jews. To the end, Julian Tuwim was a powerful, troubled Polish-Jewish literary voice. He was ever hunting for the words that could change his world and ours.

2024-12-31T00:00:00Z