http://hdl.handle.net/11089/8796 2026-04-08T15:59:22Z 2026-04-08T15:59:22Z Wartenberg, Thomas E. http://hdl.handle.net/11089/8822 2018-02-01T11:17:30Z 1991-01-01T00:00:00Z

Feuerbach's Anthropological Materialism Wartenberg, Thomas E. Autor przywołuje poglądy Feuerbacha dotyczące stosunku człowieka do przyrody w związku z toczonymi obecnie dyskusjami na ten temat. Jego zdaniem, Feuerbach przez swoją krytykę teologii i filozofii spekulatywnej utorował drogę wielu myślicielom ku realistycznemu, materialistyczno- naturalistycznemu ujęciu bytu ludzkiego i stosunku człowieka do otaczającego go środowiska naturalnego. Jakkolwiek myśl Feuerbacha odznacza się pewną abstrakcyjnośią i brakiem precyzji, to jednak może ona być źródłem inspiracji do przemyślenia w dzisiejszej perspektywie zasygnalizowanych wyżej problemów.

1991-01-01T00:00:00Z Gromczyński, Wiesław http://hdl.handle.net/11089/8820 2018-02-01T11:18:00Z 1991-01-01T00:00:00Z

Some Remarks on the Philosophy of Ecology Gromczyński, Wiesław Coraz większe zagrożenie ludzkiej egzystencji przez pogłębiającą się, w zatrważająco szybkim tempie, - degradację środowiska człowieka stwarza konieczność radykalnego przewartościowania jego dotychczasowej postawy wobec siebie i przyrody. Teoretycznym fundamentem wychowania nowego człowieka ujmującego przyrodę nieutylitarnie, podmiotowo powinna być nowa filozofia ekologiczna. Istniejące filozofie, w których dominuje idea panowania człowieka nad przyrodą, nie są przystosowane do realizacji tego zadania. Zarówno w filozofiach religijnych, jak i w rozpowszechnionych interpretacjach marksizmu występuje przedmiotowo-utylitarne traktowanie przyrody, podczas gdy dla radykalnej zmiany stosunku człowieka do przyrody potrzebna jest filozofia przedstawiająca naturę jako byt suwerenny, posiadający swój wewnętrzny telos - byt, do którego człowiek odnosi się z szacunkiem, nie naruszając jego praw. Pozytywne elementy nowego ekologicznego myślenia można znaleźć w niektórych filozofiach XIX i XX w.: w poglądach Feuerbacha, Emersona i Bubera. W rozważaniach tych filozofów ważne miejsce zajmuje myśl o szczególnym znaczeniu dla człowieczeństwa człowieka, jego bezinteresownego stosunku do przyrody, w którym nawiązuje on z naturą partnerski dialog, odsłaniający mu nowe dotychczas niezauważane wartości. Artykuł kończy się postulatem, by osobową relację Ja - Ty rozszerzyć także na Przyrodę.

1991-01-01T00:00:00Z Wälde, Martin http://hdl.handle.net/11089/8819 2018-02-01T11:19:03Z 1991-01-01T00:00:00Z

Wilhelm Schapps narrative Phänomenologie Wälde, Martin Narracyjna fenomenologia Wilhelma Schappa odchodzi od klasycznej fenomenologii husserlowskiej i od heideggerowskiej ontologizacji fenomenologii. Fenomenolog nie narzuca kierunku swoim analizom, lecz sam daje się prowadzić przez badany przedmiot. Filozoficzne rozważania to „poszukujące próby” , a nie formułowanie apodyktycznych twierdzeń. Nieścisłość i nieokreśloność w opisie nie jest mankamentem, skoro akceptuje się „płynne przejścia”, a nie ostre granice. Ludzie są zawsze uwikłani w historie jako fenomeny pierwotne. Każda z historii jest otoczona przez horyzont innych historii i pływa w morzu innych historii. Filozofia ma wyjaśniać związki owych historii. Narracyjna fenomenologia to transcendentalna hermeneutyka sytuacji ludzi wplątanych w historie. Wplątanie to jest daną, nad którą człowiek nie może samowolnie panować. Ma ono jakby aprioryczny charakter. Nie jest możliwe usytuowanie się człowieka poza historiami. Są one nieprzekraczalną granicą życia.

1991-01-01T00:00:00Z Panasiuk, Ryszard http://hdl.handle.net/11089/8818 2018-02-01T11:17:31Z 1991-01-01T00:00:00Z

Über die Aktualität der romantischen Naturphilosophie Panasiuk, Ryszard W związku z podejmowanymi obecnie dyskusjami dotyczącymi filozoficznych problemów ekologii autor przypomina stanowisko filozofów przyrody epoki romantycznej odnośnie do stosunku człowieka wobec natury. Przeciwstawiali się oni instrumentalno-ilościowemu traktowaniu przyrody, krytykując w tym względzie nowożytne przyrodoznawstwo. Głosili ideę jedności człowieka z Naturą - pojętą jako układ organiczny, system samoregulujący się i twórczy, porządek zawierający w sobie samoistne piękno, a nawet treści etyczne. Jednocześnie uważali, że to właśnie w człowieku, w jego duchowej aktywności przyroda dochodzi do samopoznania i najwyższej formy samoafirmacji. Przypomnienie tych poglądów ma pewien walor w obecnych dyskusjach na temat konieczności zmiany postawy człowieka wobec otaczającego go świata naturalnego.

1991-01-01T00:00:00Z