http://hdl.handle.net/11089/109 2026-11-02T14:03:30Z http://hdl.handle.net/11089/59548 Mapy ziem polskich w wydawnictwach książkowych i atlasach do końca XVIII wieku w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego Bartnik, Dorota Ostrowski, Jerzy; Skrycki, Radosław Lodz University Library houses a collection of books and geographical atlases published centuries ago and containing contemporary maps of Polish territories, thus being of significant historical importance. The oldest geographical work in this collection is Hartmann Schedel’s ‘Liber Chronicarum’, produced in 1493, which contains a contemporary map of Poland. Maps dating from the 16th century can be found in Sebastian Münster and Abraham Ortelius’ works, as well as in a number of successive editions of Gerard Mercator’s atlases that continued to be published by his heirs until the mid-18th century. The collection of the Library also features Joannes Janssonius’ atlas, containing maps of Poland and Lithuania, that made a significant impact on the publishing market in the 17th century. Many interesting maps of Polish territories of that time can also be found in the following works: ‘Theatrum Europaeum’ by Matthäus Merian and ‘De Rebus a Carolo Gustavo’ by Samuel Pufendorf. French cartographers brought about a revolution in the process of making maps and introduced new methods of astronomical and geodetic measurements. The dominance of French cartography in the second half of the 17th century and throughout the 18th century is, therefore, undeniable. Dating from this period, very valuable, though not numerous works of French cartographers, such as Nicolas de Fer or Robert de Vaugondy, are part the collection of the Library. The map that has changed the cartographic representation of Polish territories to the greatest extent was, at that time, a rather small map made by Wilhelm le Vasseur de Beauplan, French cartographer in Polish service. This map can be found in Szymon Starowolski’s ‘Polonia’. Moreover, the Library holds a rich collection of Homann’s atlases, which contain a map titled ‘Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuaniae’ and Tobias Mayer’s map titled: ‘Mappa Geographica’. Herman Moll, Thomas Kitchin and Andrew Dury’s works, that represent the 18th-century English cartography, are also included in the collection of the Library of Lodz University. The collection of maps of Polish territories is complemented by an administrative map titled ‘Der Königlischen Republik Polen […]’. This map comes from the atlas titled ‚Schauplatz der Fünf Theile der Welt’, which was made by an Austrian cartographer, Johann Joseph von Reilly, and published in Vienna in 1789. 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59526 Czy „nowożytny Babilon” z powieści Elizy Orzeszkowej to na pewno Paryż? Cyfrowe dane badawcze w humanistyce Szulińska, Agnieszka Celem seminarium jest wprowadzenie w specyfikę zarządzania danymi badawczymi w humanistyce ze szczególnym uwzględnieniem ich formy cyfrowej. Zostaną zaprezentowane realne przykłady wyzwań związanych z wielojęzycznością i kontekstualizacją danych humanistycznych, a także narzędzia i platformy wspierające ich widoczność oraz dalszą przetwarzalność. Podczas spotkania osoby uczestniczące wezmą udział w ćwiczeniach z nadawania identyfikatorów Wikidata wybranym danym, aby poznać ich charakterystykę w praktyce. Warsztaty przeprowadzono w ramach 17. Seminarium Open Access w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego. 2026-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56541 Biblioteka naukowa jako lobby etyczne Zatora, Anna Obawy i realne zagrożenia związane z nasilaniem się nieetycznych zachowań publikacyjnych w nauce powodują, że rosną oczekiwania wobec uczelni — oczekiwania ze strony decydentów, organizacji, ale także ze strony środowiska naukowego. Komunikat Prezydium KRASP z 7 lutego 2025 roku w sprawie rekomendowanych działań mających na celu eliminowanie nierzetelnych praktyk publikacyjnych w nauce zmobilizował władze niektórych ośrodków do podjęcia aktywności w tym zakresie. Okazuje się, że jednostkami, które mogą odgrywać tu ważną rolę, a nawet stanowić swoiste lobby — są biblioteki. W Uniwersytecie Łódzkim od kilku lat podejmuje się działania związane z edukowaniem i informowaniem środowiska naukowego w zakresie nieetycznych praktyk publikacyjnych, a także wprowadza się zapisy i regulacje ograniczające ryzyko wystąpienia tego rodzaju zjawisk w uczelni. Wiele z nich zainicjowała właśnie Biblioteka UŁ, a jej zespół uczestniczy w ich realizacji. Na podstawie tych aktywności przedstawiam potencjalne pola współpracy bibliotek naukowych z władzami uczelni i środowiskiem naukowym w kontekście etyki publikacyjnej. Prezentacja w ramach "Library Futures Forum (Poland) 2025: Open to innovate!". Organizatorzy: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz firma Elsevier. 2025-10-24T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56504 Publikowanie otwarte — jak to działa? Programy publikowania otwartego w UŁ koordynowane przez Wirtualną Bibliotekę Nauki: zasady i perspektywy Chmielak, Tomasz Publikowanie otwarte jest możliwością, ale bywa wyzwaniem — przynosi korzyści, ale i przysparza zmartwień. Programy publikowania otwartego stanowią formę wsparcia dla osób prowadzących badania i chcących publikować w modelu open access, nie martwiąc się przy tym o finansowanie. Uniwersytet Łódzki zawiera z zagranicznymi wydawcami umowy, które obejmują po pierwsze subskrypcję treści (głównie książek i czasopism), a po drugie właśnie programy publikowania otwartego. Przedstawiciel Wirtualnej Biblioteki Nauki, koordynującej programy zawierane przez konsorcja instytucji naukowych, opisuje ich zasady i rozważa dalsze perspektywy tego rozwiązania. Seminarium organizowane w ramach Open Access Week. 2025-10-21T00:00:00Z