http://hdl.handle.net/11089/12180 2026-04-05T07:55:56Z http://hdl.handle.net/11089/13898 Model potencjału w analizie zróżnicowania regionalnego rolnictwa w Polsce Tłuczak, Agnieszka Polskie rolnictwo oraz obszary wiejskie charakteryzują się zróżnicowaniem regionalnym, które w dużej części uzależnione jest od warunków przyrodniczych, ale coraz częściej również pozaprzyrodniczych. Różnice w przestrzennym poziomie rozwoju rolnictwa oddziałują na potencjał wytwórczy, efektywność oraz możliwość generowania dochodów. W analizach poziomu rozwoju regionalnego stosowane są modele potencjału, w przypadku których prowadzi się analizę korelacyjną, pozwalającą na zbadanie zależności między potencjałem, a innymi zjawiskami społeczno-gospodarczymi. W analizie regionu potencjał to miara oddziaływania regionów wchodzących w skład danego systemu. Celem artykułu jest zbadanie regionalnego zróżnicowania polskiego rolnictwa w oparciu o koncepcję rdzeń-peryferie. Jako metodę badawczą wykorzystuje się iloraz potencjału ludności i potencjału dochodu. Badania zostały przeprowadzone na poziomie województw. W wyniku przeprowadzonych badań wyodrębniono region rdzeniowy polskiego rolnictwa – województwo podlaskie.; Polish agriculture and rural areas are characterized by regional differentiation that is dependent on natural conditions, but increasingly also non-natural. The differences in the spatial level of agricultural development have an impact on manufacturing potential, efficiency and ability to generate income. In the analyses of regional development the potential models are used. In their case the correlation analysis is carried, which allows to explore the relationship between potential and other socio-economic phenomena. In the analysis of the region the potential is a measure of the impact of the regions in the given system. The aim of this study is to examine the regional differentiation of Polish agriculture, to extract the core and peripheral regions on the basis of the potential model. The research was conducted at the level of provinces. 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13893 Konkurencyjność i atrakcyjność turystyczna gmin województwa mazowieckiego położonych nad rzeką Liwiec Starczewski, Krzysztof; Rymuza, Katarzyna; Affek-Starczewska, Agnieszka; Pawlonka, Zbigniew; Bombik, Antoni Turystyka należy do tych dziedzin gospodarki, które wykazują najbardziej dynamiczny wzrost. Jako dziedzina interdyscyplinarna umożliwia ona osiąganie zysków nie tylko sektorom, które związane są z wytwarzaniem produktu turystycznego, pojmowanego, jako zakwaterowanie i wyżywienie, ale również tym podmiotom, które oferują towary i usługi, gwarantujące satysfakcję podróżnych. Dolina Liwca na mocy „Dyrektywy Ptasiej” została włączona do systemu Natura, 2000 jako obszar PLB 140002. Obszar ten obejmuje dolinę rzeki Liwiec, od źródeł do jej ujścia do Bugu, z łąkami i zalewowymi pastwiskami utworzonymi na zmeliorowanych bagnach. Niektóre odcinki rzeki mają charakter naturalny, na innych odcinkach jest ona uregulowana, lokalnie w dolinie występują wtórne zabagnienia. Walory przyrodnicze i kulturowe doliny Liwca predestynują ten teren do rozwoju różnych form turystyki. Do niedawna była to głównie turystyka letniskowa, obecnie jest to również agroturystyka. Badaniami objęto gminy, przez które płynie rzeka Liwiec. Do oceny ich konkurencyjności ze względu na intensywność ruchu turystycznego zaproponowano następujące wskaźniki: Baretje’a-Deferta, Schneidera, Charvata, wykorzystania pojemności noclegowej, rozwoju bazy noclegowej, gęstości ruchu turystycznego, gęstości bazy noclegowej. Do analizy przestrzennego zróżnicowania atrakcyjności turystycznej gmin wykorzystano zmienne takie jak: ścieki przemysłowe i komunalne ogółem, ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków, odpady komunalne w ciągu roku, biochemiczne zużycie tlenu – BZT5, chemiczne zużycie tlenu – ChZT, zawiesina ogólna, obszary prawnie chronione, pomniki przyrody, tereny zieleni urządzonej, lasy i grunty leśne, trwałe użytki zielone, użytki rolne ogółem. Dane do analizy zaczerpnięto z Bazy Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego za 2012 rok. Porównanie i rangowanie gmin pod względem konkurencyjności i atrakcyjności turystycznej oparto o wielowymiarową analizę porównawczą (WAP). Normalizację zmiennych oparto o metodę unitaryzacji zerowanej. O konkurencyjności terenów gminnych położonych nad rzeką Liwiec decydowały zarówno walory środowiska naturalnego, jak i stan bazy noclegowej. Jednoznaczna ocena atrakcyjności turystycznej jest dosyć skomplikowana i w dużej mierze może być uzależniona od zaproponowanego zbioru zmiennych.; Tourism is an example of the economy branches which are displaying the most dynamic growth. As an interdisciplinary field, it enables both sectors connected with developing the tourism product, that is accommodation and catering, and entities which offer goods and services to make profits. Pursuant to the “Birds Directive”, the Liwiec River Valley has become part of Natura 2000 with the code PLB 140002. The area encompasses the Liwiec River valley, from its source to the estuary into the Bug River, including meadows and flood pastures formed from drained bog. Natural and cultural value of the Liwiec River Valley render it suitable for the development of various tourism forms. Until recently, summer tourism was the dominant form but now agritourism has gained popularity, too. The competitiveness of communes located around the Liwiec River was conditioned by both the attractiveness of the natural environment and the quality of accommodation facilities. A precise assessment of tourist competitiveness is quite complicated and to a large degree depends on the set of selected variables which reflect the tourist attractiveness of the communes examined. 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13888 Ranking poziomu życia w powiatach w latach 2003‒2012 z uwzględnieniem korelacji przestrzennych Sobolewski, Marek; Migała-Warchoł, Aldona; Mentel, Grzegorz W pracy przedstawiono ranking poziomu życia mieszkańców Polski w przekroju powiatów, skonstruowany za pomocą wybranych metod porządkowania liniowego. Analiza miała charakter dynamiczny, badaniem objęto dane z lat 20032012. Wyodrębniono pozycje powiatów w rankingach przekrojowych (dla poszczególnych lat), oceniono także kierunki zmian syntetycznej miary poziomu życia w latach 20032012 dla każdego powiatu. Ważną kwestią podczas tworzenia rankingów jest określenie zakresu przestrzennego prowadzonych badań. Przykładowo, czy badając poziom życia w powiatach województwa podkarpackiego nie należałoby, jako punktu odniesienia, przyjąć także powiatów z innych województw? Wszak w przypadku analizy wielowymiarowej wzajemne relacje obiektów mogą się zmieniać przy rozszerzonym kontekście analizy. Dlatego też w pracy dokonano porównań zgodności rankingów uzyskanych przy analizie zawężonej tylko do jednego województwa z wynikami analiz prowadzonych w szerszym kontekście – wszystkich powiatów w Polsce. Następnie zaproponowano modyfikację metody porządkowania liniowego, w której uwzględnione zostały przestrzenne relacje pomiędzy powiatami. W omówieniu uzyskanych wyników zwrócono uwagę na fakt, iż relacje przestrzenne powinny być określane odrębnie dla każdej zmiennej diagnostycznej. W ten sposób określono kierunki dalszych badań.; In this paper, we present the ranking of living standards in Poland in a cross-section of counties as constructed by using selected methods of linear ordering. The analysis was of a dynamic character and the study involved data from the years 2003 to 2012. The positions of the counties in the annual section rankings were distinguished. Additionally, we assessed the trends of the synthetic measure of the standard of living for each country between 20032012. An important issue when creating rankings was determining the spatial extent of the study. For example, when examining the standard of living in the counties of the Podkarpackie province, should not the counties in other provinces be taken into account as a reference point? In the case of multivariate analysis, the interaction of objects can indeed be changed by an extended context analysis. Therefore, in this paper, comparisons made of the rankings compliance obtained in the analysis were narrowed down to a single province with the results of the analyses being carried out in the broader context of all the counties in Poland. As with today’s data processing, it is not important whether the population of a few dozen or a few hundred objects is analysed. The conclusion from the conducted considerations is that one should always strive for the widest possible context for the research. We then propose a modification of the linear ordering method that takes the spatial relationships between the districts into account. Two rankings were presented: one where the neighbourhood matrix between the counties was applied and one where the length of the shared border was considered. In the discussion of the results, we highlighted the fact that spatial relationships should be determined separately for each diagnostic variable. In this way, the directions for further research were determined. 2014-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13885 Ewolucja i konfiguracja Regionalnych Strategii Innowacji (RIS) – na przykładzie krajów Grupy Wyszehradzkiej (V4) Pachura, Piotr; Skowron-Grabowska, Beata; Ociepa-Kubicka, Agnieszka W krajach Europy Centralnej polityka rozwoju regionalnego rozpoczęła się w zasadzie wraz z reformami terytorialnymi związanymi z podziałem na regiony (co miało miejsce w roku 1999 w Polsce, 2002 w Słowacji i w roku 2000 w Republice Czeskiej) w obliczu procesu akcesji do Unii Europejskiej. W procesie kształtowania się narodowych polityk regionalnych zjawiskiem powszechnym było poszukiwanie zewnętrznych inspiracji w zakresie teoretycznych i praktycznych koncepcji i modeli polityki regionalnej, w tym polityki na rzecz wzrostu innowacyjności. Jednocześnie w ostatnim czasie obserwujemy znaczące przeobrażenia w podejściach do rozwoju regionalnego polegające przede wszystkim na wzroście znaczenia podejść interdyscyplinarnych. Równocześnie można zauważyć rosnącą popularność podejść teoretycznych koncentrujących się na akumulacji i wykorzystywaniu wiedzy w procesie rozwoju regionalnego często zwanych endogeniczną teorią wzrostu. Głównym założeniem tej koncepcji jest przekonanie, że akumulacja wiedzy generuje postęp technologiczny oraz rozwój społecznogospodarczy w regionie. Tym samym inwestycje w kapitał społeczny stają się kluczowe w procesie rozwoju regionu opartego o czynniki endogeniczne. Głównym celem artykułu jest prezentacja konfiguracji regionalnych strategii innowacji w krajach V4 oraz przedstawienie ewolucji tych strategii w kierunku wspierania niematerialnych czynników rozwoju regionalnego. W pierwszej teoretycznej części artykułu zostanie przedstawiony przegląd koncepcji rozwoju regionalnego, szczególnie ukierunkowanych na rolę wiedzy i jej transformacje. Druga empiryczna część tekstu zostanie poświęcona analizie struktur RIS w wybranych regionach V4 na podstawie analizy kontekstualnej.; In the Central-Eastern Europe countries a policy of regional development was not present until a territorial reform (that is dividing country into regions: Poland 1999, Slovakia 2002, Czech Republic 2000) related to the accession of these countries into the European Union took place. For this reason, a regional development policy looked for outside inspirations of theoretical and practical foundations of a regional development models. In last decades we observe significant changes in approaches to the regional development towards interdisciplinary. In the same time the theory based on accumulation and the use of knowledge, frequently called the endogenous growth theory has been popular. The key assumption of the endogenous growth theory is that the accumulation of knowledge generates technological progress and economic growth. It is therefore acknowledged that investments in human capital and research and development are crucial for regional endogenous development. The main goal of this paper is to present the structure of Regional Innovation Strategies in emerging countries (V4) and to demonstrate its evolution towards intangible foundations of development. In the first part of the article (theoretical), there will be presented the most influential contemporary theories of a regional development, especially those focusing on a role of knowledge and its transformation as well as the specificity of Visegrad countries. In the second part of the article (empirical), we analyse the structure of RIS’s based on contextual analysis. 2014-01-01T00:00:00Z