http://hdl.handle.net/11089/17015 2026-04-22T22:35:29Z http://hdl.handle.net/11089/17038 O pewnej (rewolucyjnej) hipotezie Harolda J. Bermana – prawo i nauka w średniowieczu Leszczyński, Marcin W książce „Prawo i rewolucja” Harold J. Berman wysuwa hipotezę, że pewne polityczne i społeczne przekształcenia przełomu XI i XII wieku miały, jak to określa, formatywny charakter w odniesieniu do całej późniejszej historii Zachodu. Pierwszorzędną rolę w tych wydarzeniach, określanych przez Bermana rewolucją, odgrywali prawnicy-dekretyści. Co więcej, Berman wiąże te przekształcenia z powstaniem uniwersytetów oraz, w ogólności, z pojawieniem się nowożytnej nauki. W artykule prześledzę znaczenia terminu rewolucja i zrekonstruuję argumentację Bermana.; In his book “Law & Revolution” Harold J. Berman ventures an opinion that certain sociopolitical transformations of XIth and XIIth century had a formative character for subsequent Western history. Emerging profession of lawyer (decretists) played a fundamental role in that upheaval, called by Berman a revolution. Moreover, Berman is trying to connote that with the creation of universities and, more generally, modern science. In my article I will try to investigate different meanings of revolution in Berman’s argument and its general structure. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17037 Serce rozumne – o państwie, prawie i polityce w dialogu między rozumem a religią Borsiak, Maciej Praca przedstawia oraz komentuje dyskusję, która odbyła się między kardynałem Josephem Ratzingerem a filozofem Jürgenem Habermasem. Dotyczyła ona obecnej sekularyzacji oraz miejsca religii w liberalnym państwie konstytucyjnym. Stanowi ona przykład, jak prowadzić tego typu dyskurs w sposób mający na celu osiągniecie porozumienia i wskazujący na korzyści, jakie mogą od siebie czerpać obydwie „sfery”. Autor stara się wskazać źródła podobnej diagnozy, którą stawiają obydwaj myśliciele, a także wskazać, w jaki sposób wnioski płynące z dyskusji wpływają na postrzeganie roli prawa we współczesnym państwie.; The paper presents and comments on the discussions that took place between cardinal Joseph Ratzinger and philosopher Jürgen Habermas. It concerned the current secularization and a place of religion in a liberal constitutional state. This is an example of how this type of discourse can be carried out in a manner intended to reach an agreement and pointing to the benefits the two „spheres” can draw upon each other. The author attempts to identify a source of a similar diagnosis which is established by both thinkers as well as to indicate how conclusions of the discussions affect the perception of the role of law in the modern state. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17036 Aspekty moralne odpowiedzialności w prawie karnym Peno, Michał Celem pracy jest charakterystyka prawa karnego jako gałęzi prawa o szczególnym natężeniu pierwiastka moralnego, przesądzającego o jego specyfice. Wyróżniono dwa aspekty rozważań. Pierwszy dotyczy oceny moralnej zachowań uznanych za przestępstwo i założenia, że potępienie moralne czynu ma odróżniać prawo karne od innych gałęzi prawa publicznego. Drugi aspekt dotyczy założenia, że wyróżnikiem kary kryminalnej ma być komunikowana przez nią dezaprobata dla sprawcy, co z kolei wiąże się z pytaniem o winę i jej związek z odpowiedzialnością moralną. Tradycyjna nowożytna filozofia poszukiwała moralnych podstaw prawa karnego w różnie rozumianej idei dobra wspólnego realizowanego przez wolę „suwerennego ludu”, lecz współcześnie ten punkt odniesienia traci na ostrości. Nowoczesna filozofia prawa nie sformułowała alternatywnego i dostosowanego do wymogów współczesności moralnego uzasadnienia prawa karnego.; The subject matter of this paper are moral problems of criminal liability, with a particular focus on an attempt to find such features in the area of morality whose accumulation in criminal law determines its specificity. We may distinguish two aspects of deliberations on moral problems of criminal liability. The first of the aspects concerns the issue whether all behaviours regarded as criminal offences are morally wrong. It is particularly important as such condemnation of the act is supposed to distinguish criminal law from other branches of public law. The second aspect concerns the issue of criminal penalty and it is related to the issue of guilt and its relationship with moral responsibility. The main argument of this paper is the fact that the contemporary philosophy of law has not created any coherent concept making it possible to distinguish criminal law from other branches of public law on grounds of morality. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17035 Wina bez kary – o bezkarności manipulatora Łukowski, Piotr Wielu wybitnych psychologów, takich jak Philip Zimbardo czy Simon Baron-Cohen, stawia fundamentalne pytanie: Jak dobrzy ludzie mogą skłaniać się do zła? Odpowiedź na nie powinna być przedmiotem zainteresowania i stanowić ważny temat również dla prawników. Oczywiście czasami istnieją takie sytuacje, kiedy tzw. dobrzy ludzie stają się sprawcami przestępstwa. Niektóre z tych sytuacji wcale nie są przypadkowe, lecz kreowane przez kogoś, kto dobrze zna metody manipulowania innymi ludźmi. Wówczas mamy zazwyczaj do czynienia z przypadkiem winy bez kary.; Many outstanding psychologists like Philip Zimbardo and Simon Baron-Cohen ask the fundamental question: How Can Good People Turn Evil? An answer to this question should also be interesting and important for lawyers. In fact, sometimesthere are situations when the so called, ‘good people’ become capable of committing real crimes. Some of these situations are not accidental, but they are created by somebody who knows well methods how to manipulate others. Then, we usually have a case ofguilt without conviction. 2015-01-01T00:00:00Z