http://hdl.handle.net/11089/18437 2026-04-06T19:28:58Z http://hdl.handle.net/11089/18511 Przestrzeń publiczna jako przestrzeń tożsamości miasta. Szansa czy balast dla rozwoju miasta? Bierwiaczonek, Krzysztof Nieco ponad 20 lat temu Wacław Piotrowski napisał, że „tożsamość miasta określają jego najbardziej istotne cechy”. Takich cech poszukiwać można w różnych kontekstach związanych z miastem: historii, architekturze, charakterystyce struktury społecznej, ale także, a może przede wszystkim w miejskich przestrzeniach publicznych. W kontekście socjologicznym nie chodzi tu o sam układ urbanistyczny miasta, ale też o jego historię, wydarzenia przeszłe, jakie miały miejsce w przestrzeni, i teraźniejsze, które w niej się rozgrywają, sposoby jej społecznego użytkowania codziennego i odświętnego, ale też o mniej lub bardziej oczywiste znaczenia, jakie przestrzeń komunikuje. Tym samym przestrzeń publiczna współtworzy tożsamość miasta. W niektórych miastach jest ona oczywista, a w innych skomplikowane losy historyczne, ale też sam proces wytwarzania przestrzeni miejskiej rodzi wiele niejednoznaczności. Z jednej strony mogą one fascynować i umożliwiać osiągnięcie przewagi konkurencyjnej nad innymi miastami, a z drugiej stanowić balast dla miasta i jego rozwoju. Tym samym warto zastanowić się, na ile przestrzeń publiczna miast stanowi konstytutywny element tożsamości miasta i w jakim stopniu wykorzystywana jest w procesie budowania narracji tożsamościowej miasta. Próba odpowiedzi na to pytanie zostanie udzielona w oparciu o wywiady z ekspertami społecznymi i instytucjonalnymi, jakie w ramach większego projektu badawczego prowadzone były we Wrocławiu i Gliwicach w latach 2014−2015.; More than twenty years ago Wacław Piotrowski noticed that the identity of the city is defined by its essential features. These features could derive from the different city’s contexts: history, architecture, social structures and system of the public space. In this context public space in the sociological analysis is understood in the wide perspective which include its history, present and past events which take place on it, ways of everyday and holiday social using and meanings which are communicated by the public space. Consequently public space co-create the city’s identity. This identity is obvious in some cities, but in the others, with complicated history and the process of production of space, cause some diversity of meaning. Such situation could be fascinating and cause the achievement of the competitive edge but on the other side sometimes could be barrier of the cities development. It shows that the problem of the role of public space in the creation of the city’s identity is important for the research. This article presents this problem according to in-depth interviews with institutional and social experts in Gliwice and Wrocław which were conducted as a part of the wider research project in 2014 and 2015. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18510 Rola władz regionalnych i krajowych w kształtowaniu rozwoju i konkurencyjności polskich miast średniej wielkości Krysiński, Dawid Coraz popularniejszym wątkiem analiz na gruncie studiów miejskich jest poszukiwanie szans rozwojowych małych i średnich ośrodków miejskich, które pozostają na peryferiach globalnego systemu gospodarczego i stoją przed zadaniem znalezienia alternatywnych ścieżek rozwoju. Celem niniejszego artykułu jest próba pokazania, że wspomniane miasta mogą podjąć próbę przełamania impasu rozwojowego dzięki zależnościom, jakie łączą je z instytucjami regionalnymi oraz krajowymi. Samorządy lokalne oraz podmioty prywatne nadal bowiem podtrzymują kontakty z instytucjami publicznymi szczebla regionalnego i centralnego w celu uzyskania wsparcia merytorycznego, finansowego lub rzeczowego, które jest przydatne do pobudzania impulsów rozwojowych oraz do realizacji różnorakich celów składających się na politykę lokalną. W artykule ukazano trzy potencjalne formy oddziaływania władz regionalnych i centralnych na szczebel lokalny, sprowadzające się do transferów finansowych, obsługi administracyjnej oraz kreowania priorytetów rozwojowych. Na podstawie badań zrealizowanych w wybranych polskich miastach średniej wielkości określono również, czy status administracyjny miasta wpływa na wielkość wsparcia finansowego uzyskiwanego przez aktorów lokalnych oraz determinuje rangę danego ośrodka w dokumentach strategicznych.; One of the more and more popular tendencies in current urban studies leads to analyses which try to explain how the small and medium sized towns can develop, even if they lay on the periphery of globalization. Taking into account the trend, the aim of this paper is to describe instruments and strategies of regional and central governments which influence socio-economic conditions of SMST (small and medium sized towns) and can be helpful for these urban areas in finding an alternative path of development. The article describes three potential forms of support created by regional and central public institutions. Firstly, it shows a role of financial grants transmitted from regional and central governments to local actors. Secondly, the text discusses how the institutions strengthen attractiveness of small or medium town due to the fact that they offer important administrative services. Finally, the paper shows how the strategic priorities which are shaped by regional and central governments may support the local actors in access to the financial grants mentioned above. The article also considers if an administrative status of a town determines the access of the local actors to public funds and shapes a position of this place in regional or central strategies. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18509 Pamięć zbiorowa mieszkańców miasta. Studium o badaniach pamięci zbiorowej Pabjan, Barbara Badania pamięci zbiorowej są wielodyscyplinarne, w badaniach społecznych pamięci dominuje podejście jakościowe. Inną cechą tego nurtu badań jest przewaga refleksji teoretycznej nad metodologiczną. Artykuł jest próbą wypełnienia tej luki − analizuje możliwości i ograniczenia badań pamięci zbiorowej i specyfikę badania pamięci zbiorowej mieszkańców miasta. Dyskutowane są wybrane przykłady (z badań własnych) ilustrujące takie kwestie, jak: funkcje pomiaru ilościowego w badaniu pamięci zbiorowej, zastosowanie fotografii w analizie odbioru przestrzeni miejskiej, badanie zbiorowej recepcji przeszłości miasta i wykorzystanie eksperymentu naturalnego do badań.; The research on collective memory has few important charactersitics: it is regarded as an mulitdisciplinary field, it is dominated by the qualitative approach, there is relatively well developed theoretical analysis but less methodological reflections. The paper attempts to fill this gap by analysing the selected issues of quantitative research on collective memory and the specificity of researching the collective memory of local city community. The paper discusses the selected examples (from author’s research) illustrating such issues as the effects of quantitative measurement to understand how the collective memory is formed, the use of photographs to examine the reception of the urban space, the study of reception of the city history and the application of the natural experiment to survey techniques. Badania przeprowadzono w latach 2012−2014, na próbie mieszkańców Wrocławia oraz na próbie elit, studentów i uczniów szkół średnich, klas maturalnych. Badania prowadzono w zespole osób: P. Czajkowski, S. Kłopot, B. Pabjan, M. Zuber. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18508 Badanie miasta − stare i nowe pytania Jałowiecki, Bohdan Artykuł przedstawia, z perspektywy socjologa, niektóre metodologiczne problemy badania miasta. Autorzy zajmujący się tą problematyką poruszają się między próbami tworzenia teorii funkcjonowania miast i modelowania ich rozwoju a opisem zmieniającej się miejskiej rzeczywistości, a więc śledzenia jej historii. W pierwszym nurcie spotykamy prace mniej lub bardziej sformalizowane, jak np. Louisa Wirtha, Richarda Floridy, czy zmatematyzowaną koncepcję fizyków Geoffreya Westa i Louisa Bettencourta. Drugi nurt reprezentują np. Max Weber i Fernand Braudel i wielu innych. Autor tego tekstu, nie negując pewnych pożytków pierwszego nurtu, jest jednak zdania, że podejście historyczno-opisowe znacznie lepiej, przynajmniej na razie, wyjaśnia procesy rozwoju miast.; This article presents, from sociological perspective, some selected methodological issues related to urban studies. The authors of such studies remain between creating theory of the city functioning, and depicting a changing urban reality, thus investigating the history of a city. In the first strand we will encounter the more or less formalized works, such as these of Louis Wirth or Richard Florida, or the quantitative concept of Geoffrey West and Louis Bettencourt. The second type of studies is represented by Max Weber, Fernand Braudel and others. The author, although not denying the merits of the first strand, claims that so far the descriptive-historical approach is more useful in explaining the process of urban development. 2015-01-01T00:00:00Z