http://hdl.handle.net/11089/34501 2026-04-05T19:59:11Z http://hdl.handle.net/11089/34529 A tourist in pursuit of the world of sport review of the book by Ewa Malchrowicz-Mośko entitled „Sport tourism”, academy of physical education in Poznań, Poznań 2018 Omorczyk, Adam This text is a review of the book Sport Tourism by Ewa Malchrowicz-Mośko. The review analyses the topics proposed by the author, attempts to define them, and presents examples. The review focuses on the thematic division proposed in the book: into the history and development of tourism, the issue of sports events, the very phenomenon of sports tourism, and contemporary manifestations of sports tourism. The text focuses on the valuable advantages, but also tries to be critical of the publication and to highlight its weaker elements. Above all, however, it is an attempt to take a constructive approach to the subject of sports tourism and to encourage the use of a peer-reviewed book.; Niniejszy tekst jest recenzją książki pt. Turystyka sportowa autorstwa Ewy Mal­chrowicz-Mośko. Tekst ten ma być analizą zaproponowanych przez autorkę tematów, prób ich zdefiniowania oraz prezentowanych przykładów. Recenzja skupia się na zaproponowanym w książce podziale tematycznym na historię i rozwój turystyki, kwestii eventu sportowego, samym fenomenie turystyki sportowej oraz współczesnych przejawach turystyki sportowej. Tekst ten koncentruje się na zaletach, ale stara się także podejść krytycznie do całej publikacji i zaznaczyć jej słabsze elementy. Przede wszystkim jednak jest to próba konstruktywnego podejścia do tematu turystyki sportowej i zachęcenia do sięgnięcia po recenzowaną książkę. 2020-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34528 The olympic games and new sport, recreation and leisure spaces for the local community Omorczyk, Adam This article is an attempt to understand the changes caused by the organization of the Olympic Games. These changes are creating new places for sports, new recreational spaces and new challenges for the city. In discussing this topic, the author refers not only to scholarly sources and Internet resources, but above all to his field research, which was conducted in cities such as Athens and Barcelona. He also tries to organize and systematize those new places and objects that were created for, or transformed by, the Games. In addition, by supplementing the content with photos and accounts from his own research, the author tries to point out the potential reasons for both successes and organizational failures, which are still visible today in the heritage of the Olympic Games in specific cities.; Niniejszy artykuł jest próbą swego rodzaju rozeznania w temacie zmian, powodowanych przez organizację Igrzysk Olimpijskich. W ramach tych zmian powstają nowe miejsca do uprawiania sportu, nowe przestrzenie rekreacji i nowe wyzwania dla miasta. Omawiając ten temat, autor odwołuje się nie tylko do źródeł książkowych czy zasobów internetowych, ale przede wszystkim do swoich badań terenowych, które wykonane zostały m.in. w Atenach i Barcelonie. Stara się on także uporządkować i usystematyzować nowe miejsca i obiekty, które powstały lub zostały przeobrażone pod wpływem Igrzysk. Dodatkowo, uzupełniając treść o zdjęcia i relacje z własnych badań, autor próbuje wskazać na potencjalne powody zarówno sukcesów, jak i porażek organizacyjnych, które uwidaczniają się po dziś dzień w dziedzictwie Igrzysk Olimpijskich w konkretnych miastach. 2020-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34527 Sport in the time of transformation in Poland. Gdańsk case study Mańkowski, Dobrosław Various areas of social and economic life and their changes during the political transformation after 1989 have been studied and analyzed by Polish sociologists. It seems that one of the areas that has been left out and which constitutes a terra incognita is the world of sport.  As in other areas, individual and collective social actors who organized, managed or participated in the world of sport had to come to terms with the new social, economic and political order. That is why the transformation seen through their eyes and what they did, their motivations and ways of coping with changes are interesting and broaden our knowledge about the transformation period.  In the article, I present a fragment of my own research on the course and effects of political transformation, based on the example of a multi-sectional Workers’ Sports Club Stoczniowiec Gdańsk (currently GKS Stoczniowiec Gdańsk). I was interested in the struggles of people who organized sport, which they had to face in the period of transformation. I was interested in how they experienced the clash with the emerging new social order. What strategies they adopted in their organizational activities and their practices during the transformation. The case study is treated as a field study and a conceptual pilot study which is a starting point for further exploration. I used two methods: desk research (among others, press articles, club information, official data, statistical data were collected) and in-depth interviews (IDI) with social actors operating in the sports club. The analytical framework for the study consists of three dimensions of transformation, namely the economic, political and legal, and social ones. The theoretical foundations, on the other hand, are the perspectives of new institutionalism, especially the theory of fields by Fligstein and McAdam and the concept of deinstitutionalization by Christine Oliver.; Różne obszary życia społecznego i gospodarczego i ich przemian w toku transformacji ustrojowej po 1989 roku były przedmiotem badań i analiz polskich socjologów. Wydaje się, że jednym z obszarów, który pozostał pominięty, stanowi „białą plamę”, jest świat sportu. Podobnie jak w innych obszarach, indywidualni i zbiorowi aktorzy społeczni, którzy świat sportu organizowali, zarządzali nim lub w nim uczestniczyli, musieli się zmagać z nowym porządkiem społecznym, ekonomicznym i politycznym. Dlatego obraz transformacji ich oczami, a także działania, które podejmowali, motywacje i sposoby radzenia sobie ze zmianami są interesujące i poszerzają wiedzę o okresie przemian. W artykule prezentuję fragment własnych badań nad przebiegiem i skutkami transformacji ustrojowej na przykładzie wielosekcyjnego Robotniczego Klub Sportowego Stoczniowiec Gdańsk (obecnie GKS Stoczniowiec Gdańsk). Interesują mnie zmagania osób, które organizowały sport, z okresem przemian, a przede wszystkim to, w jaki sposób doświadczały zderzenia z nastającym nowym porządkiem społecznym. Jakie strategie podejmowały w swoich działaniach i praktykach organizacyjnych w czasie transformacji. W rekapitulowanym badaniu studium przypadku jest trak­towane jako terenowy i koncepcyjny pilotaż, będący wyjściem do dalszej eksploracji. W studium przypadku korzystałem z dwóch metod: analizy danych zastanych (desk research) (zgromadzono m.in. artykuły prasowe, informacje klubowe, dane urzędowe, dane statystyczne) oraz wywiadów pogłębionych (IDI) z aktorami społecznym działającymi w klubie sportowym. Ramą analityczną dla badania są trzy wymiary transformacji: ekonomiczny, polityczno-prawny oraz społeczny. Natomiast fundamenty teoretyczne to perspektywy nowego instytucjonalizmu, szczególnie teoria pól Fligsteina i McAdama oraz koncepcja deinstytucjonalizacji Christine Oliver. 2020-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34525 Queens in the shadow of kings – sociological notes on the historical process of women’s discrimination and emancipation in chess Stempień, Jakub Ryszard The article concerns the unequal position of men and women in chess. This inequality is currently manifested in the male-dominated population of chess players, gender determined differences in the game level attained, and financial discrimination. Historical analysis shows that over the centuries chess has been regarded as a pastime suitable for both men and women. It was only the process of institutionalization of chess as a sport (and turning it into serious leisure activity, in R. Stebbins’ typology), which took place in the era of industrial society, that discrimination against women in chess came about. The emancipatory activities of women in this field, dating back to the second half of the 19th century, were commented on in the chess press in two ways, which are referred to in the text as the “Steinitz narrative” and the “de Coubertin narrative”. Both of these perspectives have remained resilient to this day, accompanying the progress in equalizing the position of men and women in chess that were seen in the 20th and 21st centuries.; Artykuł dotyczy nierównej pozycji kobiet i mężczyzn w szachach. Nierówność ta przejawia się obecnie w maskulinizacji rozgrywek szachowych, płciowo określonych różnicach w prezentowanym poziomie gry oraz w dyskryminacji finansowej. Analiza historyczna po­kazuje, że szachy na przestrzeni wieków były uznawane za rozrywkę właściwą zarówno kobietom, jak i mężczyznom. Dopiero proces sportowej instytucjonalizacji szachów (i przekształcania ich w rozrywkę typu serious leisure w typologii R. Stebbinsa), który dokonał się w dobie kształtowania się społeczeństwa przemysłowego, przyniósł dyskryminację kobiet w szachach. Działania emancypacyjne kobiet na tym polu, datowane od drugiej połowy XIX wieku, były w prasie szachowej komentowane w dwojaki sposób, który został w tekście nazwany „narracją W. Steinitza” i „narracją P. de Coubertina”. Obie te perspektywy zachowały żywotność do dzisiaj, towarzysząc postępowi w zakresie zrównywania pozycji kobiet i mężczyzn w szachach, jaki przyniosły XX i XXI wiek. 2020-12-30T00:00:00Z