http://hdl.handle.net/11089/48274 2026-04-15T22:39:59Z http://hdl.handle.net/11089/48312 Co to za świat? Recenzja książki Judith Butler What World is This? A Pandemic Phenomenology Brewer, Marta The article looks at Judith Butler’s 2022 book titled What World is This? A Pandemic Phenomenology: an attempt to analyse the pandemic using the phenomenology of Max Scheler, Maurice Merleau-Ponty, as well as feminist phenomenology. The author of the book considers what the pandemic reveals about our being-in-the-world and what interdependencies it brings to light. She points out the political and ethical implications of thinking based on a common immune problem and the need for change through striving for radical equality.; W recenzji przyglądam się książce Judith Butler z 2022 r. pod tytułem What World is This? A Pandemic Phenomenology, będącej próbą analizy pandemii przez pryzmat fenomenologii Maxa Schelera, Maurice’a Merleau-Ponty’ego, a także fenomenologii feministycznej. Książka rozważa to, co pandemia ukazuje w kwestii naszego bycia w świecie i jakie współzależności unaocznia. Zwraca uwagę na polityczne i etyczne konsekwencje myślenia opartego na wspólnym problemie immunologicznym oraz potrzebę zmian dążących ku radykalnej równości. 2023-07-02T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/48311 Teologiczne konsekwencje darwinizmu — „Bóg Darwina” Corneliusa G. Huntera Gołaszewski, Filip The aim of this article is to present Darwinian theodicy according to Cornelius G. Hunter. Hunter’s book was translated to polish by Józef Zon and it was published by Fundacja En Arche in 2021. Article presents the critical reading of Hunter’s book. It claims that Hunter’s main thesis is superficial and the arguments to support it are insufficient. Firstly, the historical background for the problem of theodicy is being introduced. Moving from St. Augustine and Leibniz some of the 20th century and contemporary attempts to the problem of evil are being discussed. This delineates the context for Hunter’s attempt to present Darwinism as an example of the philosophical theodicy. Secondly, main ideas of Hunter’s Darwin’s God are presented. Special focus is being put to the problem of metaphysical and theological implications but also hidden assumptions behind theory of evolution. In the end the article highlights some of the weakness regarding Hunter’s narrative about the cultural sources of Darwinian deism are presented. Mainly, the historical simplifications regarding nineteenth century atheism and one logical gap in Hunter’s argumentation. Hunter argues that Darwinism is based on some metaphysical assumptions and for that reason it cannot be considered as an example of science. At the same time Hunter fails to give an example of scientific theory that is entirely free from metaphysical assumptions. Therefore it seems that his critique of Darwinism fails to deliver a convincing argument.; Celem tego artykułu jest przedstawienie teodycei Darwinowskiej według Corneliusa G. Huntera. Książka Huntera została przetłumaczona na język polski przez Józefa Zonia i wydana przez Fundację En Arche w 2021 roku. Artykuł przedstawia krytyczną lekturę książki Huntera. Twierdzi się, że główna teza Huntera jest powierzchowna, a argumenty na jej poparcie są niewystarczające. Po pierwsze, przedstawiono historyczne tło problemu teodycei. Począwszy od św. Augustyna i Leibniza, omawiane są niektóre XX-wieczne i współczesne próby rozwiązania problemu zła. W ten sposób nakreślony zostaje kontekst dla podjętej przez Huntera próby przedstawienia Darwinizmu jako przykładu filozoficznej teodycei. Po drugie, przedstawione są główne idee książki Huntera Bóg Darwina. Szczególny nacisk położony jest na problem metafizycznych i teologicznych implikacji, ale także ukrytych założeń stojących za teorią ewolucji. W zakończeniu artykułu uwypuklone zostały pewne słabości narracji Huntera na temat kulturowych źródeł Darwinowskiego deizmu. Zwrócono uwagę na historyczne uproszczenia dotyczące dziewiętnastowiecznego ateizmu oraz logiczną lukę w argumentacji Huntera. Hunter argumentuje, że Darwinizm opiera się na określonych metafizycznych założeniach i z tego powodu nie może być uważany za przykład nauki. Jednocześnie Hunter nie podaje przykładu teorii naukowej, która byłaby całkowicie wolna od metafizycznych założeń. Wydaje się zatem, że jego krytyka Darwinizmu nie dostarcza przekonujących argumentów. 2023-07-02T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/48310 The Limits of Liberalism. Tradition, Individualism, and the crisis of freedom, Mark. T. Mitchell, University of Notre Dame Press, Indiana 2019, ss. 328 – Artykuł Recenzyjny Dzięcioł, Mateusz In the reviewed book, Mark T. Mitchell  presents a model for the critique of liberalism. The starting point for his argumentation is Michael Polanyi’s observation according to which the sources of political and spiritual crisis are the result of an incorrect conception of knowledge. This makes it impossible to formulate meaningful statements about categories, which we can identify as a Platonic Triad: truth, good, beauty. The book’s author also uses arguments from the field of religion. In the process of his argumentation, he claims that man needs God’s grace to overcome his imperfection, which is an inherent  part of human nature.  It is hard to question Mitchell’s book having value though it being erudite. Proposing to understand tradition in epistemic terms and making it a basis for the new social and political order are matters worth discussing in a broader fashion. However, certain methodological shortcomings of the book are apparent: an incomplete reconstruction of the positions being put forward, a lack of terminological distinctions that may cause semantic confusion, and the questionability of the assumptions being made. Therefore, Mitchell’s book should be viewed multidimensionally.; Mark T. Mitchell w recenzowanej pracy prezentuje model krytyki liberalizmu. Punktem wyjścia dla jego argumentacji jest obserwacja Michaela Polanyiego, zgodnie z którą źródła politycznego i duchowego kryzysu stanowią rezultat przyjęcia błędnej koncepcji wiedzy. Uniemożliwia ona formułowanie sensownych twierdzeń na temat kategorii, które utożsamia się z triadą platońską: prawdą, dobrem i pięknem.  Autor korzysta też z argumentów religijnych.  W toku swojego wywodu stwierdza, że człowiek potrzebuje łaski Boga, by przezwyciężyć swoją niedoskonałość, która stanowi immanen- tną część ludzkiej natury.Wartość erudycyjna publikacji jest trudna do przecenienia, a propozycja rozumienia tradycji w kategoriach epistemicznych i uczynienia z niej fundamentu dla konstrukcji nowego porządku społeczno-politycznego stanowi kwestię wartą poddania szerszej dyskusji. Widoczne są jednak pewne braki metodologiczne: niekompletność rekonstrukcji prezentowanych stanowisk, brak rozróżnień terminologicznych, które mogą powodować konfuzję znaczeniową oraz dyskusyjność przyjmowanych założeń. Książkę Mitchella należy więc postrzegać wielowymiarowo. 2023-06-24T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/48309 Preaching Activity of Antonii Radyvylovsky in the Context of Ukrainian Baroque Culture Kovalchuk, Natalia; Stoliar, Maryna; Spivak, Volodymyr This article analyzes the preaching activities of Antonii Radyvylovsky in order to distinguish in the preacher’s output the general characteristics of the Baroque period, formed under the influence of other cultures. Particular attention is paid to the humorously ridiculous aspect of the preacher's works, which have not been considered at all before. The source base for the study is the handwritten and printed sermons of Antonii Radyvylovsky from his collections The Fenced Garden of the Virgin Mary and The Crown of Christ. It is concluded that Ukrainian Baroque, while absorbing the main features of European Baroque, had its own characteristics. In this context, the legacy of the prominent XVII century Ukrainian preacher Antonii Radyvylovsky constitutes a typical example of the introduction of Latinizing Christian traditions into the Orthodox liturgy. In the center is a "living" earthly man with his virtues and flaws. The main theme in the moralistic examples in Radyvylovsky's sermons is that of a righteous and sinful (moral and immoral) life. His humorous and satirical discourses allowed Radyvylovsky to develop in his listeners a capacity for a paradoxically Baroque repentance, which is closely tied to personal reflection through laughter.; This article analyzes the preaching activities of Antonii Radyvylovsky in order to distinguish in the preacher’s output the general characteristics of the Baroque period, formed under the influence of other cultures. Particular attention is paid to the humorously ridiculous aspect of the preacher's works, which have not been considered at all before. The source base for the study is the handwritten and printed sermons of Antonii Radyvylovsky from his collections The Fenced Garden of the Virgin Mary and The Crown of Christ. It is concluded that Ukrainian Baroque, while absorbing the main features of European Baroque, had its own characteristics. In this context, the legacy of the prominent XVII century Ukrainian preacher Antonii Radyvylovsky constitutes a typical example of the introduction of Latinizing Christian traditions into the Orthodox liturgy. In the center is a "living" earthly man with his virtues and flaws. The main theme in the moralistic examples in Radyvylovsky's sermons is that of a righteous and sinful (moral and immoral) life. His humorous and satirical discourses allowed Radyvylovsky to develop in his listeners a capacity for a paradoxically Baroque repentance, which is closely tied to personal reflection through laughter.; This article analyzes the preaching activities of Antonii Radyvylovsky in order to distinguish in the preacher’s output the general characteristics of the Baroque period, formed under the influence of other cultures. Particular attention is paid to the humorously ridiculous aspect of the preacher's works, which have not been considered at all before. The source base for the study is the handwritten and printed sermons of Antonii Radyvylovsky from his collections The Fenced Garden of the Virgin Mary and The Crown of Christ. It is concluded that Ukrainian Baroque, while absorbing the main features of European Baroque, had its own characteristics. In this context, the legacy of the prominent XVII century Ukrainian preacher Antonii Radyvylovsky constitutes a typical example of the introduction of Latinizing Christian traditions into the Orthodox liturgy. In the center is a "living" earthly man with his virtues and flaws. The main theme in the moralistic examples in Radyvylovsky's sermons is that of a righteous and sinful (moral and immoral) life. His humorous and satirical discourses allowed Radyvylovsky to develop in his listeners a capacity for a paradoxically Baroque repentance, which is closely tied to personal reflection through laughter.; This article analyzes the preaching activities of Antonii Radyvylovsky in order to distinguish in the preacher’s output the general characteristics of the Baroque period, formed under the influence of other cultures. Particular attention is paid to the humorously ridiculous aspect of the preacher's works, which have not been considered at all before. The source base for the study is the handwritten and printed sermons of Antonii Radyvylovsky from his collections The Fenced Garden of the Virgin Mary and The Crown of Christ. It is concluded that Ukrainian Baroque, while absorbing the main features of European Baroque, had its own characteristics. In this context, the legacy of the prominent XVII century Ukrainian preacher Antonii Radyvylovsky constitutes a typical example of the introduction of Latinizing Christian traditions into the Orthodox liturgy. In the center is a "living" earthly man with his virtues and flaws. The main theme in the moralistic examples in Radyvylovsky's sermons is that of a righteous and sinful (moral and immoral) life. His humorous and satirical discourses allowed Radyvylovsky to develop in his listeners a capacity for a paradoxically Baroque repentance, which is closely tied to personal reflection through laughter.; W artykule analizowana jest działalność kaznodziejska Antoniego Radyvylovskiego w kontekście ogólnych cech baroku ukraińskiego, ukształtowanych pod wpływem innych kultur. Szczególną uwagę zwraca się na humorystyczno-satyryczny aspekt dzieł kaznodziei, który nie był wcześniej brany pod uwagę. Podstawą źródłową opracowania są rękopiśmienne i drukowane kazania Antoniego Radyvylovskiego ze zbiorów Ogrodzony ogród Marii Panny i Korona Chrystusa. Stwierdza się, że ukraiński barok, wchłaniając główne cechy europejskiego baroku, miał swoje cechy swoiste. W tym kontekście spuścizna wybitnego XVII-wiecznego ukraińskiego kaznodziei Antoniego Radyvylovskiego stanowi typowy przykład wprowadzenia latynizujących tradycji chrześcijańskich do liturgii prawosławnej. W centrum znajduje się "żywy" ziemski człowiek z jego cnotami i wadami. Głównym tematem moralistycznych przykładów w kazaniach Radyvylovskiego jest prawe i grzeszne (moralne i niemoralne) życie. Jego humorystyczne i satyryczne dyskursy pozwoliły Radziwiłłowskiemu rozwinąć w słuchaczach zdolność do paradoksalnej barokowej formy skruchy, która jest ściśle związana z osobistą refleksją poprzez śmiech.; This article analyzes the preaching activities of Antonii Radyvylovsky in order to distinguish in the preacher’s output the general characteristics of the Baroque period, formed under the influence of other cultures. Particular attention is paid to the humorously ridiculous aspect of the preacher's works, which have not been considered at all before. The source base for the study is the handwritten and printed sermons of Antonii Radyvylovsky from his collections The Fenced Garden of the Virgin Mary and The Crown of Christ. It is concluded that Ukrainian Baroque, while absorbing the main features of European Baroque, had its own characteristics. In this context, the legacy of the prominent XVII century Ukrainian preacher Antonii Radyvylovsky constitutes a typical example of the introduction of Latinizing Christian traditions into the Orthodox liturgy. In the center is a "living" earthly man with his virtues and flaws. The main theme in the moralistic examples in Radyvylovsky's sermons is that of a righteous and sinful (moral and immoral) life. His humorous and satirical discourses allowed Radyvylovsky to develop in his listeners a capacity for a paradoxically Baroque repentance, which is closely tied to personal reflection through laughter. 2023-06-23T00:00:00Z