http://hdl.handle.net/11089/53256 2026-04-10T06:56:25Z http://hdl.handle.net/11089/53290 The European Green Deal and the Opportunities and Risks of Organic Farming in Poland Hajdys, Dagmara The purpose of the article. The aim of the study is to identify the key assumptions of the European Green Deal strategy with regard to organic farming. Special attention was paid to the opportunities and risks of the transition to "green" agriculture in Poland. It is assumed that the transition to organic farming in Poland will require a change in the architecture of agriculture with the development of a compromise between environmental and sectoral needs.Methodology. The article is a review and the following research methods were used to achieve the intended purpose: a review of the literature on the subject, EU regulations and statistical data on agriculture, including organic agriculture in Poland, the descriptive and inductive method.Results of the research. The European Green Deal is an ambitious strategy for the European Union to meet today's economic, social and, above all, environmental challenges. The main objectives of the document are to achieve zero greenhouse gas emissions by 2050, to decouple economic growth from the overexploitation of natural resources, to move towards a clean circular economy, to combat biodiversity loss and to reduce pollutant emissions. All of these goals are directly or indirectly related to the agricultural sector. Two strategies are particularly relevant to this sector: "From Field to Fork" and the EU Biodiversity Strategy 2030. Agriculture in Poland is changing. Despite the gradual transition from conventional to organic farming, the dynamics of the transformation are unsatisfactory. A characteristic feature of organic farms is their commodity nature, with a predominance of crop production. Farms specialising in livestock or mixed farming are a small percentage. The European Green Deal brings both opportunities and threats for Polish organic farming. The reduction of greenhouse gas emissions and healthy food for consumers are undoubtedly benefits of the proposed changes. There are also dangers of an economic nature. Those in power have a huge responsibility to adopt solutions that reconcile environmental and social interests.; Cel artykułu. Celem opracowania jest wskazanie kluczowych założeń strategii Europejskiego Zielonego Ładu w odniesieniu do rolnictwa ekologicznego. Szczególną uwagę zwrócono na szanse i zagrożenia wynikające z konieczności przejścia na „zielone” rolnictwo w Polsce. Założono, że przejście na ekologiczne rolnictwo w Polsce będzie wymagało zmiany architektury rolnictwa przy wypracowaniu kompromisu pomiędzy potrzebami środowiskowymi a sektorowymi.Metoda badawcza. Artykuł ma charakter przeglądowy, a do osiągnięcia zamierzonego celu wykorzystano następujące metody badawcze: przegląd literatury przedmiotu, regulacji unijnych oraz danych statystycznych dotyczących rolnictwa, w tym ekologicznego w Polsce, metodę opisową i indukcyjną.Wyniki badań. Europejski Zielony Ład to ambitna strategia dla Unii Europejskiej na współczesne wyzwania gospodarcze, społeczne, a przede wszystkim środowiskowe. Głównym celem dokumentu jest osiągnięcie do 2050 r. zerowego poziomu emisji gazów cieplarnianych, oddzielenie wzrostu gospodarczego od nadmiernego korzystania z zasobów naturalnych, przejście na czystą gospodarkę o obiegu zamkniętym, przeciwdziałanie utracie różnorodności biologicznej i obniżenie poziomu emisji zanieczyszczeń. Wszystkie wymienione cele bezpośrednio lub pośrednio powiązane są z sektorem rolniczym. Dla tego sektora najważniejsze znaczenie mają dwie strategie: „od pola do stołu” oraz unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030. Rolnictwo w Polsce przechodzi przeobrażenia. Pomimo stopniowego przechodzenia z rolnictwa konwencjonalnego na rolnictwo ekologiczne, dynamika przemian jest niezadawalająca. Cechą charakterystyczną gospodarstw ekologicznych jest ich towarowy charakter, z przewagą produkcji roślinnej. Gospodarstw specjalizujących się w chowie zwierząt lub mieszanych jest niewielki odsetek. Europejski Zielony Ład niesie dla polskiego rolnictwa ekologicznego zarówno szanse, jak i zagrożenia. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, zdrowa żywność dla konsumentów to niewątpliwie zalety postulowanych zmian. Są także zagrożenia, których podłoże ma charakter ekonomiczny. Na rządzących ciąży ogromna odpowiedzialność przyjęcia takich rozwiązań, które pogodzą interes środowiskowy i społeczny. 2024-06-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/53288 Instrumenty typu ETC jako nowe instrumenty finansowe na GPW w Warszawie – wyzwania regulacyjne w aspekcie porównawczym Opoka, Marcin The purpose of the article. This article examines Exchange-Traded Commodities (ETCs), prompted by the introduction of the first ETC on the Warsaw Stock Exchange (GPW) in August 2023, a significant milestone in the evolution of Poland's capital market. The analysis focuses on the regulations introduced by the GPW in Warsaw, evaluating the adequacy of measures aimed at protecting ETC purchasers. The study also incorporates a European perspective, offering a comparative analysis of national solutions. The structure of the instrument, regulatory framework, origins, and principles of ETC operation are examined, distinguishing these instruments from more popular ETFs. Despite some similarities, ETCs differ significantly in structure and legal character from ETFs, particularly due to the lack of harmonisation at the European level, which impacts investor protection. This disparity raises questions about the effectiveness of existing regulations in ensuring investor safety and trading certainty, not only in Poland.Methodology. To answer these questions the research utilizes a mixed-method approach, incorporating literature reviews, legal acts analyses, and market data examination. It employs a comparative analysis to explore the functionalities, structures, and regulatory settings of ETCs versus ETFs, with a particular focus on mechanisms for investor protection. Additionally, the study evaluates and contrasts the trading regulations applicable to ETCs across major European exchanges in relation to the regulatory frameworks and investor protections implemented by the Warsaw Stock Exchange.Results of the research. The analysis concludes that the lack of harmonised regulations for ETCs poses a significant challenge for investors. In practice, investors are often protected in key aspects at a level similar to that of ETF investors. However, these are not universal or guaranteed regulatory standards that investors can rely on. Therefore, it is recommended to standardise the terminology of passive investment instruments (including ETCs), leading to the harmonisation of basic principles for the construction and trading of these instruments. Regarding ETCs on the Warsaw Stock Exchange, the introduced solutions provide a higher level of investor protection compared to some other EU markets. Nonetheless, further regulatory changes are proposed to support the continued development of the ETC market in Poland.; Cel artykułu. W niniejszym artykule podjęto tematykę instrumentów finansowych typu ETC (ang. Exchange-Traded Commodities). Przyczynkiem do tej analizy było wprowadzenie pierwszego takiego instrumentu do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w sierpniu 2023 r., co stanowiło znaczący krok w ewolucji rynku kapitałowego w Polsce. Koncentrując się na regulacjach wprowadzonych przez GPW w Warszawie, przeanalizowano adekwatność środków mających na celu ochronę nabywców instrumentów typu ETC. Analiza ta objęła również perspektywę i rynek europejski, dostarczając porównawczego spojrzenia na krajowe rozwiązania. Przeanalizowano konstrukcję instrumentu, ramy regulacyjne, genezę oraz zasady działania ETC, rozróżniając te instrumenty od funduszy typu ETF. Pomimo podobieństw, instrumenty typu ETC różnią się bowiem znacznie pod względem struktury i charakteru prawnego od funduszy typu ETF. W szczególności nie są one zharmonizowane na poziomie europejskim, co wpływa na ochronę inwestorów. Ta różnica skłania do postawienia pytań dotyczących skuteczności istniejących regulacji dla zapewnienia bezpieczeństwa inwestorów i pewności obrotu, nie tylko na gruncie Polski.Metoda badawcza. Aby odpowiedzieć na te pytania, w podjętej analizie dokonano przeglądu literatury, analizy aktów prawnych oraz danych rynkowych. Zastosowano analizę porównawczą, aby zbadać funkcję w obrocie, konstrukcję oraz aspekty regulacyjne funkcjonowania instrumentów typu ETC w porównaniu do ETF-ów, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów ochrony inwestorów. Dodatkowo, porównano regulacje obowiązujące w zakresie instrumentów typu ETC na kluczowych giełdach europejskich w odniesieniu do rozwiązań wdrożonych przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie.Wyniki badań. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że brak zharmonizowanych regulacji dla instrumentów typu ETC stanowi istotne wyzwanie dla inwestorów. W praktyce są oni, niejednokrotnie w kluczowych aspektach, chronieni na poziomie zbliżonym do inwestorów w ETF-y. Nie są to jednak uniwersalne i zagwarantowane regulacyjnie standardy, na których inwestorzy mogliby polegać. Rekomendowane jest zatem ujednolicenie terminologiczne instrumentów pasywnego inwestowania, które powinno pociągać za sobą harmonizację podstawowych zasad konstrukcji danych instrumentów i ich obrotu. W odniesieniu do instrumentów typu ETC na GPW w Warszawie, wprowadzone rozwiązania przewyższają pod względem ochrony inwestorów odpowiedniki obserwowane na niektórych innych rynkach UE. Niemniej jednak, postulowane są dalsze zmiany regulaminowe, który mogłaby przyczynić się do dalszego rozwoju rynku instrumentów typu ETC w Polsce. 2024-06-20T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/53287 Non-Price Criteria for Evaluating Offers in Poland and the European Union Szymański, Jarosław The purpose of the article. An important element that influences the effectiveness of public procurement is the multi-criteria offer evaluation model. Moving away from comparing offers only in terms of their price, a single-criteria model, allows you to choose a more expensive solution, which may turn out to be a cheaper one after many years of use. The impact of non-price criteria also goes beyond quantifiable economic effects and may stimulate pro-ecological and pro-social behavior of entities applying for public procurement. Due to legislative changes in the application of non-price criteria, a study was carried out to determine the preferences of contracting entities from the European Union member states in this respect. The study was extended to identify the types of non-price criteria used by domestic contracting entities.Methodology. Due to the functionality limitations of the European database of tender announcements, part of the work used data from a random sample. Basic statistical measures, estimation and the parametric Student's t-test were used for the analysis.Results of the research. Changes in the structure of the offer evaluation models used were identified and the preferences for using the multi-criteria model were compared between the EU member states whose accession date was before 2004 and others. Statistically significant differences were found in the use of non-price criteria in countries that were incorporated into the EU structures before 2004 and in other countries. The analysis shows that a longer presence in the EU structures increases the use of non-price criteria only in the area of supplies and services. On the domestic market, the change in legislation that took place in 2021 did not eliminate the system pathology consisting in the introduction of dead non-price criteria by contracting entities.; Cel artykułu. Celem pracy jest identyfikacja preferencji, w zakresie stosowania pozacenowych kryteriów oceny ofert, zarówno zamawiających krajowych, jak i unijnych, ze szczególnym uwzględnieniem okresu funkcjonowania nowej ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Badanie poszerzono o identyfikację rodzajów kryteriów pozacenowych stosowanych przez krajowych zamawiających.Metoda badawcza. W badaniach wykorzystano dane pochodzące z europejskiej bazy Ted za lata 2019–2023. W celu wyznaczenia wskaźników struktury opisujących udział kryteriów pozacenowych w krajach Unii Europejskiej z podziałem na rodzaje zamówień wykorzystano dokumenty obejmujące wszystkie udzielone w Unii Europejskiej zamówienia przeprowadzone w latach 2021–2023. Preferencje krajowych zamawiających określono na podstawie próby losowej (losowanie proste) pobranej ze wszystkich udzielonych przez te podmioty zamówień w okresie, od stycznia 2021 r. do końca września 2023 r. W analizach wykorzystano metody statystyki opisowej oraz statystyki matematycznej (parametryczne i nieparametryczne testy istotności).Wyniki badań. Zidentyfikowano zmiany w strukturze stosowanych modeli oceny ofert oraz dokonano porównania preferencji stosowania modelu wielokryteriowego pomiędzy krajami członkowskimi UE, których data akcesji była sprzed roku 2004 i pozostałych. Wykazano statystycznie istotne zróżnicowanie w zakresie stosowania kryteriów pozacenowych, w państwach, które włączono do struktur UE przed 2004 r. i pozostałych. Z przeprowadzonej analizy wynika, że dłuższa obecność w strukturach UE wpływa na zwiększenie wykorzystania kryteriów pozacenowych wyłącznie w obszarze dostaw i usług. Na rynku krajowym zmiana prawodawstwa, która miała miejsce w roku 2021 nie wyeliminowała patologii systemu polegającej na wprowadzaniu przez zamawiających martwych kryteriów pozacenowych. 2024-06-20T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/53289 Development of Factoring Services in Poland in The Years 2011-2022 Walkusz, Sandra; Dziadek, Krzysztof The purpose of the article. The aim of the article is to analyze the market of factoring services in Poland in the years 2011-2022 and to evaluate the impact of selected macro- and microeconomic factors on the development of factoring in Poland during this period. For the purposes of the study the adopted hypothesis regraded the existence of a positive correlation between the value of factoring turnovers and the gross domestic product; revenues from the sale of products, goods, and services; liabilities arising from deliveries and services; and short-term liabilities from loans and borrowings.Methodology. The sources of data on the factoring services market were statistical data from the Polish Factors Association (PFA) and the Central Statistical Office (CSO). Pearson correlation coefficients were used to measure dependencies. Meanwhile, to examine the significance of the obtained results, the t-Student test statistic was employed.Results of the research. The study results confirm the growing popularity of factoring as a source of financing for economic activities. In the period 2011-2022, the number of financed invoices and the value of receivables purchased by factors increased fourfold. The conducted analysis of correlation coefficients revealed a very strong dependence between the value of factoring receivables and all analyzed economic factors (all coefficients had a value above 0.9). The results of the t-Student test suggest that all these dependencies were statistically significant.; Cel artykułu. Celem artykułu jest analiza rynku usług faktoringowych w Polsce w latach 2011–2022 oraz ocena wpływu wybranych czynników makro- i mikroekonomicznych na rozwój faktoringu w Polsce w tym okresie. Na potrzeby badania przyjęto hipotezę o istnieniu dodatniej zależności między wartością obrotów faktoringowych a produktem krajowym brutto; przychodami ze sprzedaży produktów, towarów i usług; należnościami z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązaniami krótkoterminowymi z tytułu kredytów i pożyczek.Metoda badawcza. Źródłami danych na temat rynku usług faktoringowych były dane statystyczne z Polskiego Związku Faktorów (PZF) oraz Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Do pomiaru zależności wykorzystano współczynniki korelacji Pearsona. Natomiast w celu zbadania istotności uzyskanego wyniku wykorzystano statystykę testową t-Studenta.Wyniki badań. Wyniki badania potwierdzają wzrost popularności faktoringu jako źródła finansowania działalności gospodarczej. W latach 2011–2022 czterokrotnie zwiększyła się liczba finansowanych faktur oraz wartość wierzytelności wykupionych przez faktorantów. Przeprowadzona analiza współczynników korelacji wykazała bardzo silną zależność między wartością wierzytelności faktoringowych a wszystkimi czynnikami ekonomicznymi poddanymi analizie (wszystkie współczynniki miały wartość powyżej 0,9). Wyniki testu t-Studenta sugerują, że wszystkie te zależności były istotne statystycznie. 2024-06-26T00:00:00Z