http://hdl.handle.net/11089/54939 2026-04-04T15:19:17Z http://hdl.handle.net/11089/54948 Dżihadyzm w Tadżykistanie i Uzbekistanie w kontekście oddziaływania tzw. Państwa Islamskiego Prowincji Chorasan Kosmynka, Stanisław Central Asia, especially former Soviet republics, is one of the area of the activity of jihadi terrorism. In the future, it can be one of the more important factors of the destabilisation of the region. For more than two decades, this extremism has been creating serious threat for international security. It is exemplified by the Islamic State of Khorasan Province and by the act of violence that occurred in Moscow in March 2024. This article deals with the problem of violent radicalisation and radical islam in Tajikistan and Uzbekistan. It focuses on the conditions of these mechanisms in the region, referring to the convergence of subversive and terrorist movements. The paper also mentions some strategies introduced during recent years in response to the jihadi activity. The methodological analysis is based on the integration of historical and cause-and-effect method, and refers to the Marc Sageman’s theory of the jihadist network, which is more appropriate in the context understanding how they appear and operate.; Azja Środkowa, w tym także dawne republiki radzieckie, jest obszarem działalności nurtów dżihadystycznych, co wpływa destabilizująco na sytuację w regionie i potęguje zagrożenia ze strony ekstremizmu. Egzemplifikację tych mechanizmów stanowi widoczna w ostatnich latach aktywność tzw. Państwa Islamskiego Prowincji Chorasan, organizacji odpowiedzialnej za liczne przejawy działań terrorystycznych i werbunkowych. Przykładem tych zagrożeń był zamach przeprowadzony na obrzeżach Moskwy w marcu 2024 r. Artykuł ukazuje zarys rozwoju radykalnego islamu w regionie, co ilustrują kazusy Tadżykistanu i Uzbekistanu. W państwach tych od dawna uwidaczniają się ugrupowania integrystyczne, co związane jest ze wskazanymi w analizie uwarunkowaniami politycznymi i społecznymi. Artykuł przedstawia głównych protagonistów tego nurtu w kontekście oddziaływania tzw. Państwa Islamskiego Prowincji Chorasan. Wskazuje na mechanizmy rozwoju dżihadyzmu z perspektywy konwergencji ugrupowań wywrotowych i terrorystycznych, dysfunkcyjności państwa oraz katalizatorów procesu radykalizacji. Analiza opiera się na integracji analizy historycznej i metody przyczynowo-skutkowej oraz odwołuje się do teorii Marca Sagemana ujmującej dżihadyzm jako swoisty ruch społeczny bazujący na interakcyjnej sieci powiązań. 2025-03-04T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54946 Historia statusu prawnego języka ukraińskiego. Od Rusi Kijowskiej do współczesnej Ukrainy Hebisz , Maria Eleonora; Stanisławski, Jacek The insecurity resulting from the Russian invasion on Ukraine signifies that the political future of the country is still being formed. Multiple aspects of the further functioning of the country are being decided now. This also concerns the Ukrainian language, which has a significant number of native speakers not to be considered even remotely endangered, yet, its future status as the main language of the state institutions is continuously under threat.If one looks at the turbulent history of Ukraine, one can observe that this is not a new issue at all. Throughout the centuries, the Ukrainian lands have been controlled by many countries. They included the Polish-Lithuanian Commonwealth, Austro-Hungary, Czechoslovakia, Romania, the Russian Empire, and the Soviet Union. All of them conducted various policies towards the Ukrainian people as well as their language. In addition, these policies were constantly being altered. This article aims to present the evolution of the Ukrainian language, in particular its legal status in entities controlling the Ukrainian territories. Save the above-mentioned unions and empires, the language status is also explained, as it existed in the proto-states attempting to form independent Ukraine in the past, such as the Kyivan Rus’, Zaporozhian Sich, the UPR, the WUPR, and the Ukrainian SSR.A particular emphasis is put on the modern history, namely the development of the language laws in the Soviet Union and in independent Ukraine. Whether Ukraine will become a de jure and de facto monolingual European democracy is up to the aftermath of the currently ongoing events.; Niepewność wynikająca z rosyjskiej inwazji na Ukrainę oznacza, że polityczna przyszłość kraju wciąż się kształtuje. Obecnie rozstrzygane są liczne aspekty dalszego funkcjonowania kraju. Dotyczy to również języka ukraińskiego, który ma znaczną liczbę rodzimych użytkowników, których nie można uznać za nawet zdalnie zagrożony, a mimo to jego przyszły status jako głównego języka instytucji państwowych jest stale zagrożony.Jeśli przyjrzymy się burzliwej historii Ukrainy, możemy zauważyć, że nie jest to wcale nowy problem. Przez wieki ziemie ukraińskie były kontrolowane przez wiele krajów. Należały do nich Rzeczpospolita Obojga Narodów, Austro-Węgry, Czechosłowacja, Rumunia, Imperium Rosyjskie i Związek Radziecki. Wszystkie one prowadziły różną politykę wobec narodu ukraińskiego, jak również jego języka. Ponadto polityka ta była stale zmieniana. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie ewolucji języka ukraińskiego, w szczególności jego statusu prawnego w podmiotach kontrolujących terytoria ukraińskie. Oprócz wyżej wymienionych unii i imperiów, wyjaśniono również status języka, jaki istniał w protopaństwowych próbach utworzenia niepodległej Ukrainy w przeszłości, takich jak Ruś Kijowska, Sicz Zaporoska, URL, ZURL i Ukraińska SRR.Szczególny nacisk położono na historię współczesną, a mianowicie rozwój praw językowych w Związku Radzieckim i niepodległej Ukrainie. To, czy Ukraina stanie się de jure i de facto jednojęzyczną europejską demokracją, zależy od następstw aktualnie trwających wydarzeń. 2024-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54947 Polityka irańskiego Frontu Oporu w strategicznych kalkulacjach Federacji Rosyjskiej Czulda, Robert One of the most important pillars of Iran’s geopolitical activities in the region and beyond is the Axis of Resistance concept. It creates opportunities to expand Tehran’s influence and power as well as counter-balance its enemies as far from its borders as possible. However, this confrontational policy in the region is not carried out in a political vacuum. It impacts not only regional actors, but also the world’s leading powers. Russia is one of them. The primary objective of this article is to analyse Russia’s approach towards Iran’s Resistance Front policy. To achieve this, the paper will touch upon several crucial elements, including the Iranian concept of the Resistance Front, the historical perspective of Russia’s approach to Iran (after the Cold War), and limitations of the Kremlin’s support to Tehran’s policy.; Jednym z najważniejszych filarów geopolitycznych działań Iranu w regionie i poza nim jest koncepcja Osi Oporu. Stwarza ona możliwości rozszerzania wpływów i potęgi Teheranu oraz równoważenia jego wrogów jak najdalej od jego granic. Ta konfrontacyjna polityka w regionie nie jest jednak prowadzona w politycznej próżni. Ma ona wpływ nie tylko na podmioty regionalne, ale także na wiodące światowe mocarstwa. Rosja jest jednym z nich. Głównym celem niniejszego artykułu jest analiza podejścia Rosji do polityki irańskiego Frontu Oporu. Aby to osiągnąć, artykuł poruszy kilka kluczowych elementów, w tym irańską koncepcję Frontu Oporu, historyczną perspektywę podejścia Rosji do Iranu (po zimnej wojnie) oraz ograniczenia wsparcia Kremla dla polityki Teheranu. 2024-12-30T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54944 Kultura strategiczna Federacji Rosyjskiej podczas rządów Władimira Putina Baluk, Walenty; Mac, Patrycja Strategic culture represents a relatively new research perspective in the study of international relations. It has been noted in scholarly discourse that strategic culture represents an opportunity to understand and explicate the behaviour of states in the international environment. We view strategic culture as a system of culturally-determined values, influencing foreign policy and national security decision-making. The purpose of this article is to analyse the strategic culture of the Russian Federation and, in particular, to discuss its geopolitical dimension during Vladimir Putin’s rule, which is linked to other components, including the besieged fortress syndrome, the idea of collecting Rus lands, the myth of the Third Rome, or the concepts of Russia–Eurasia and the Rus mir. The geopolitical aspect in the Russian strategic culture is a peculiar combination of two opposing dimensions  – the material and the immaterial. On the one hand, space is a strictly physical element; a constituent part of the state is a territory with defined borders. On the other hand, Russian decision-makers have given it a metaphysical character; there is a visible sacralisation of the spatial factor among the population. Vladimir Putin’s policy is determined by history and geopolitics, and the main objective of his actions is the restitution of Russia’s imperial power and the renewal of Russian influence in the world. The essential feature of the policy created by Putin is a kind of revanchism, the militarisation of the state and society, and the cult of force and war. The strategic culture of the Russian Federation is heavily influenced by the Russian geopolitical thought and historicism. Russia’s war against Ukraine after 2014 is a classic example of the influence of strategic culture on the current policy of the Russian state. In the perception of Russian political elites, Ukraine, dubbed Little Russia, appears as a fundamental component of the Russian Empire. The emergence of an independent Ukraine was seen as an existential threat to the Russian imperial identity. Thus, Vladimir Putin’s policy aimed at the complete subjugation of Ukraine or the resolution of the Ukrainian question by force. It is part of Russia’s strategic culture to deny not only Ukraine’s sovereignty and independence, but also the distinctiveness of the Ukrainian people.; Kultura strategiczna stanowi stosunkowo nową perspektywę badawczą w nauce o stosunkach międzynarodowych. W dyskursie naukowym zauważono, że kultura strategiczna stanowi okazję do zrozumienia i wyjaśnienia zachowania państw w środowisku międzynarodowym. Postrzegamy kulturę strategiczną jako system wartości uwarunkowanych kulturowo, wpływających na politykę zagraniczną i podejmowanie decyzji w zakresie bezpieczeństwa narodowego. Celem niniejszego artykułu jest analiza kultury strategicznej Federacji Rosyjskiej, a w szczególności omówienie jej geopolitycznego wymiaru w okresie rządów Władimira Putina, który jest powiązany z innymi komponentami, w tym syndromem oblężonej twierdzy, ideą zbierania ziem ruskich, mitem Trzeciego Rzymu czy koncepcjami Rosji–Eurazji i Rusi. Aspekt geopolityczny w rosyjskiej kulturze strategicznej jest swoistym połączeniem dwóch przeciwstawnych wymiarów – materialnego i niematerialnego. Z jednej strony przestrzeń jest elementem ściśle fizycznym – częścią składową państwa jest terytorium o określonych granicach. Z drugiej strony rosyjscy decydenci nadali jej charakter metafizyczny – widoczna jest sakralizacja czynnika przestrzennego wśród społeczeństwa. Polityka Władimira Putina jest zdeterminowana przez historię i geopolitykę, a głównym celem jego działań jest restytucja imperialnej potęgi Rosji i odnowienie rosyjskich wpływów na świecie. Zasadniczą cechą polityki kreowanej przez Putina jest swoisty rewanżyzm, militaryzacja państwa i społeczeństwa, kult siły i wojny. Kultura strategiczna Federacji Rosyjskiej jest pod silnym wpływem rosyjskiej myśli geopolitycznej i historyzmu. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie po 2014 roku jest klasycznym przykładem wpływu kultury strategicznej na obecną politykę państwa rosyjskiego. W percepcji rosyjskich elit politycznych Ukraina, nazywana Małą Rosją, jawi się jako fundamentalny składnik Imperium Rosyjskiego. Powstanie niepodległej Ukrainy było postrzegane jako egzystencjalne zagrożenie dla rosyjskiej tożsamości imperialnej. Dlatego też polityka Władimira Putina miała na celu całkowite podporządkowanie Ukrainy lub rozwiązanie kwestii ukraińskiej siłą. Częścią rosyjskiej kultury strategicznej jest zaprzeczanie nie tylko suwerenności i niepodległości Ukrainy, ale także odrębności narodu ukraińskiego. 2024-12-30T00:00:00Z