http://hdl.handle.net/11089/55422 2026-04-05T23:47:10Z http://hdl.handle.net/11089/55431 VR jako narzędzie empatii? Prezentacje niepełnosprawności i osób z niepełnosprawnościami w doświadczeniach wirtualnych Żuchowska-Skiba, Dorota Virtual Reality (VR) reveals remarkable opportunities for exploring and understanding experiences related to disabilities. This technology enables the presentation of disabilities in a way that fosters understanding and builds empathy towards individuals with disabilities. Through virtual scenarios, interactions with characters, and simulated situations, VR aims to be an empathetic tool, generating authentic emotional experiences. Visual, auditory, and sometimes tactile stimuli intensify the empathetic responses of recipients. Through carefully designed experiences, VR allows users to immerse themselves in the lives of people with various types of disabilities.The aim of this article is to analyze the content presented in virtual reality (VR) experiences in the context of depicting disabilities and people with disabilities. While research on VR often highlights its potential as a tool for building empathy, it is equally important to understand how these contents can influence perceptions of disabilities. The article discusses both the positive aspects of VR and the risks associated with reinforcing stereotypes. An analysis conducted on selected VR experiences allows for an assessment of how these technologies contribute to a better understanding of the situations faced by people with disabilities.; Rzeczywistość wirtualna (VR) odsłania niezwykłe możliwości w zakresie badania i zrozumienia doświadczeń związanych z niepełnosprawnościami. Ta technologia umożliwia prezentowanie niepełnosprawności w sposób sprzyjający zrozumieniu i budowaniu empatii wobec osób z niepełnosprawnościami. Poprzez wirtualne scenariusze, interakcje z postaciami i symulowane sytuacje, VR stara się być narzędziem empatycznym, generując autentyczne przeżycia emocjonalne. Bodźce wizualne, dźwiękowe, a czasami także dotykowe intensyfikują reakcje empatyczne odbiorców. Dzięki starannie zaprojektowanym doświadczeniom VR pozwala użytkownikom zanurzyć się w życie osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.Celem niniejszego artykułu jest analiza treści prezentowanych w doświadczeniach wirtualnej rzeczywistości (VR) w kontekście przedstawiania niepełnosprawności i osób z niepełnosprawnościami. W badaniach nad VR często podkreśla się jej potencjał jako narzędzia do budowania empatii, jednak równie istotne jest zrozumienie, jak treści te mogą wpływać na postrzeganie niepełnosprawności. Artykuł omawia zarówno pozytywne aspekty VR, jak i ryzyka związane z utrwalaniem stereotypów. Analiza przeprowadzona na wybranych przykładach doświadczeń VR pozwala na ocenę, na ile te technologie przyczyniają się do lepszego zrozumienia sytuacji osób z niepełnosprawnościami. 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55430 Przegląd technologii asystujących w krajach Zatoki Perskiej: potrzeby, kierunki rozwoju i wyzwania Stojkow, Maria This article examines the role of assistive technologies in the Gulf countries, considering their impact on the lives of people with disabilities. The perception of disability is inextricably linked to the cultural and religious context, which in turn affects the efficacy of assistive tools. In Muslim societies, the responsibility for people with disabilities is primarily borne by the family, which frequently results in their marginalisation. This article demonstrates how contemporary technologies can facilitate the emancipation of people with disabilities, particularly in the context of constraints associated with social and religious norms. The studyʼs methodology is based on case studies that illustrate the implementation of assistive technologies tailored to local requirements and cultural contexts in Gulf countries. The objective is to illustrate the particular characteristics of the region and the difficulties encountered when implementing assistive technologies in Arab communities in the Gulf, as well as their potential to enhance the quality of life of individuals with disabilities. The necessity of adapting assistive technologies for individuals with disabilities to specific linguistic and cultural contexts is becoming increasingly apparent in the present era. The functionality of assistive technologies and their use by people with disabilities are contingent upon two factors: the functionality of the technology itself and its adaptation to the cultural context in which it is to function. This issue is particularly salient in the case of technologies that deal with language processing. The Arabic language is structurally distinct from the dominant languages in assistive technologies, necessitating the development of technologies that address communication barriers in Arab society.; W artykule analizowane są technologie asystujące w kontekście krajów Zatoki Perskiej z uwzględnieniem ich wpływu na sytuację osób z niepełnosprawnościami. Postrzeganie niepełnosprawności jest ściśle związane z kontekstem kulturowym i religijnym, co wpływa na skuteczność narzędzi wspomagających. W społeczeństwach muzułmańskich odpowiedzialność za osoby z niepełnosprawnościami spoczywa głównie na rodzinie, co często prowadzi do ich marginalizacji. Artykuł ilustruje, jak nowoczesne technologie mogą przyczynić się do emancypacji osób z niepełnosprawnościami, zwłaszcza w kontekście ograniczeń związanych z normami społecznymi i religijnymi. Metodologia badania opiera się na studiach przypadków, które ilustrują działanie technologii asystujących dostosowanych do lokalnych potrzeb i kultury w krajach Zatoki Perskiej. Celem jest ukazanie specyfiki regionu oraz wyzwań związanych z implementacją technologii asystujących w arabskich społecznościach Zatoki Perskiej, a także ich potencjału w poprawie jakości życia osób z niepełnosprawnościami. Znaczenie dostosowania technologii wspomagających skierowanych do osób z niepełnosprawnościami do określonych kontekstów językowych i kulturowych nabiera dziś coraz większego znaczenia. Technologie asystujące i ich wykorzystanie przez osoby z niepełnosprawnościami zależą nie tylko od funkcjonalności, jakie dana technologia posiada, ale również od tego, czy jest ona dostoswana do kontekstu kulturowego, w którym ma funkcjonować. Zagadnienie to jest przede wszystkim ważne przy technologiach, które dotyczą przetwarzania języka. Język arabski jest w swej strukturze odmienny od języków dominujących w technologiach asystujących, zatem technologie skoncentrowane na barierach komunikacyjnych muszą być w społeczeństwie arabskim odmienne. 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55428 Kamienie milowe w dostępności w grach wideo w kontekście osób z dysfunkcjami wzroku Szewczyk, Magdalena The aim of this text is to discuss the issue of accessibility in video games and its history concerning players with visual impairments. The adopted perspective focuses on in-game solutions. Since 2010, there has been rapid development in accessibility options in games, driven by changes in U.S. legislation. This paper pays particular attention to the challenges faced by visually impaired players during gameplay, as well as the solutions proposed by game developers to address these issues.; Celem niniejszego tekstu jest omówienie zagadnienia dostępności w grach, i jego historii, w odniesieniu do graczy z wadami wzroku. Przyjęta perspektywa skupia się na rozwiązaniach w samych grach. Od 2010 r. nastąpił szybki rozwój opcji dostępnościowych w grach, wynikający ze zmiany prawa amerykańskiego. W pracy szczególna uwaga poświęcona jest problemom, z którymi borykają się gracze z dysfunkcjami wzroku podczas rozgrywki, a także propozycjom ich rozwiązania oferowanym przez producentów gier. 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55429 Edukacja w zakresie świadomości niepełnosprawności z wykorzystaniem technologii Virtual & Mixed Reality – potencjał i wyzwania Sztobryn-Giercuszkiewicz, Joanna The purpose of this article is to critically reflect on the challenges of using modern technology (in this case Virtual/Mixed Reality tools) for educational purposes in disability awareness training. The literature to date shows the great potential of VR tools in awareness training on various aspects of disability. However, there is a lack of critical analysis of the potential risks in using this type of technology in building images of people with disabilities among students and other groups of trainees. The article, based on a case study of designing educational scenarios in a VR/MR environment, attempts to identify the potential risks of doing so. The stereotyping of images of people with disabilities and deep embedding in the medical model of understanding disability, as well as the lack of inclusivity of the tool itself, are just some of the risks that may arise in the design and implementation of awareness training using VR.; Celem artykułu jest poddanie krytycznej refleksji wyzwań związanych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii (w tym przypadku narzędzi Virtual/Mixed Reality) do celów edukacyjnych w zakresie treningów świadomości niepełnosprawności (disability awarness training). Dotychczasowa literatura przedmiotu pokazuje duży potencjał narzędzi VR w szkoleniach świadomościowych dotyczących różnych aspektów niepełnosprawności. Brak jednak krytycznych analiz dotyczących potencjalnych ryzyk w posługiwaniu się tego typu technologią w budowaniu obrazu osób z niepełnosprawnościami wśród studentów i innych grup uczestników szkoleń. W artykule, bazując na studium przypadku projektowania scenariuszy edukacyjnych w środowisku VR/MR, podjęto próbę wskazania potencjalnych zagrożeń z tego wynikających. Stereotypizacja obrazów osób z niepełnosprawnościami i głębokie osadzenie w medycznym modelu rozumienia niepełnosprawności oraz brak inkluzywności samego narzędzia to tylko niektóre z ryzyk, jakie mogą się pojawić przy projektowaniu i realizacji szkoleń świadomościowych za pomocą VR. 2025-03-31T00:00:00Z