http://hdl.handle.net/11089/849 2026-04-06T21:57:56Z http://hdl.handle.net/11089/869 Postawy polskich kobiet wobec feminizmu. O samoograniczającej się świadomości feministycznej kobiet Frąckowiak-Sochańska, Monika Celem artykułu jest analiza postaw polskich kobiet wobec feminizmu oraz ich interpretacja w kontekście różnorodnych uwarunkowań społeczno-kulturowych o zasięgu globalnym oraz lokalnym (specyficznie polskim). Podstawą empiryczną tekstu są przeprowadzone przez autorkę badania ilościowe – sondaż na kwotowej próbie dorosłych mieszkanek Poznania oraz badania jakościowe – wywiady pogłębione z kobietami reprezentującymi zróżnicowane kategorie społeczne i mającymi w związku z tym odmienne doświadczenia biograficzne. Zgromadzony materiał empiryczny pozwolił określić, które spośród postulatów feministycznych są atrakcyjne dla Polek, a które trudne do przyjęcia (i z jakich powodów). Istotną cechą postaw polskich kobiet wobec feminizmu jest rozdźwięk pomiędzy niechęcią wobec etykiety „feministki” a akceptacją poszczególnych postulatów, które można określić mianem feministycznych. Przyczyn niespójności postaw Polek wobec feminizmu można upatrywać w pozostających we wzajemnej interakcji mechanizmach historycznych, kulturowych i ekonomicznych. W procesie kształtowania postaw kobiet wobec feminizmu, czy w ogólniejszej perspektywie – preferencji wzorów relacji między płciami w społeczeństwie, ważną rolę odgrywa asynchroniczność poszczególnych aspektów modernizacji. Szczególną rolę przypisać należy rozdźwiękowi pomiędzy przemianami zasad funkcjonowania kobiet w sferze publicznej i prywatnej.W efekcie przekazy socjalizacyjne kierowane do kobiet zawierają różnorodne i wzajemnie sprzeczne elementy. 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/868 Islam i feminizm? - ruch kobiet w Egipcie na rzecz równouprawnienia płci Brzezińska, Joanna W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zainteresowania islamem na Zachodzie zarówno w mediach, jak i w środowiskach akademickich oraz wśród zwykłych ludzi. Niewątpliwie zwiększona uwaga wobec wyznawców Allacha wynika w dużej mierze z powszechnej społecznej obawy przed odmienną i nierzadko wrogą mniejszością religijną i kulturową, której liczna reprezentacja i wyraźna obecność w wielu państwach zachodnich nie daje się ignorować. Aby pozbyć się lęku względem jakiejkolwiek innej, obcej kultury, należy ją poznawać, studiować i próbować zrozumieć, posługując się przy tym znanymi sobie narzędziami, pojęciami, twierdzeniami przede wszystkim dla porównania, zbadania różnic i podobieństw. Niniejszy artykuł stanowi również głos w dyskusji na temat islamu z perspektywy zachodniej, a ściślej na temat działań emancypacyjnych kobiet muzułmańskich jako ruchu feministycznego, którego koncepcja i założenia teoretyczne stanowią dorobek myśli i nauki zachodniej. Celem opracowania jest próba odpowiedzi na pytania: czy i jaki feminizm jest możliwy w kręgu kultury arabsko-muzułmańskiej? Dla rozważenia tezy o syntezie pojęć islamu i feminizmu w pierwszej części artykułu zostały zdefiniowane znaczenia obu terminów. Następnie przeprowadzono rekonstrukcję procesu powstania i ewolucji ruchu kobiet w Egipcie poprzez charakterystykę trzech fal ruchu w oparciu o dotychczasową anglojęzyczną literaturę przedmiotu. Na jej podstawie w konkluzjach uzasadniono i objaśniono pojęcia: „feminizm muzułmański”, „feminizm islamski” oraz „feminizm islamistyczny”. 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/867 Ojcostwo jako instytucja i doświadczenie w świetle wypowiedzi młodych wykształconych ojców Dzwonkowska-Godula, Krystyna Artykuł nawiązuje do koncepcji Adrienne Rich, która dokonała rozróżnienia między macierzyństwem instytucjonalnym, będącym tworem patriarchalnej kultury, oraz tym zindywidualizowanym, doświadczanym przez kobiety, często nieodpowiadającym społecznym oczekiwaniom. W artykule podział ten został zastosowany do analizy roli ojca. We współczesnych społeczeństwach mamy do czynienia ze ścieraniem się tradycyjnej i nowej instytucji ojcostwa. Tradycyjna, patriarchalna instytucja ojcostwa ogranicza rolę mężczyzny do żywiciela rodziny, surowego wychowawcy okazyjnie angażującego się w opiekę nad dziećmi. „Nowoczesne” ojcostwo „uwalnia” mężczyzn od nakazu bycia twardym, chłodnym emocjonalnie, surowym rodzicem. Wiąże się z zaangażowaniem w opiekę nad dzieckiem od samego początku i odczuwaniem równie silnej jak matczyna więzi z nim. W artykule postawiono pytanie, jakie są doświadczenia współczesnych ojców – czy pełniąc rolę rodzica, odwołują się oni do tradycyjnej czy nowej instytucji ojcostwa. Materiał badawczy stanowią wywiady swobodne oraz zogniskowane wywiady grupowe, przeprowadzone z młodymi wykształconymi mężczyznami, którzy mają małe dzieci i mieszkają w Łodzi. 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/866 Wizerunek mężczyzny w biografiach byłych więźniów Kacprzak, Andrzej Artykuł poświęcony jest problematyce kryzysu męskości widzianej oczami mężczyzn odbywających w przeszłości karę pozbawienia wolności. Specjaliści zwracają uwagę, że za kryzys męskości odpowiedzialny jest szereg nakładających się na siebie czynników, związanych z przemianami o charakterze społeczno-gospodarczym, które powodują, że pojęcie męskości – rozumianej w sposób tradycyjny – ulega stopniowemu zanikowi. W ich konsekwencji współczesny mężczyzna nie cieszy się już takim poczuciem bezpieczeństwa, np. na rynku pracy czy w rodzinie, jak dawniej. Zachwiana została bowiem jego pozycja jako głównego żywiciela i obrońcy interesów rodziny. Celem artykułu jest pokazanie, w jaki sposób owe tendencje kryzysowe odciskają się na postrzeganiu męskości przez mężczyzn odbywających w przeszłości karę pozbawienia wolności, kategorii osób z jednej strony szczególnie narażonych na problemy z realizacją podstawowych ról społecznych, w tym tradycyjnych ról męskich, z drugiej zaś pozostających pod wpływem silnie obecnego w podkulturze przestępczej kultu mężczyzny silnego, twardego i niezależnego. Podstawę analizy stanowią wywiady narracyjne z byłymi skazanymi przeprowadzone przez autora w 2011 r. 2011-01-01T00:00:00Z