http://hdl.handle.net/11089/14 Sun, 05 Apr 2026 20:31:03 GMT 2026-04-05T20:31:03Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/279b08a8-b45c-4128-ba86-e2cd7354046d/ http://hdl.handle.net/11089/14 http://hdl.handle.net/11089/57110 Does a Lack of an Openness Policy hamper the Academic Library? The Case of the University of Lodz Zatora, Anna Weinper, Katarzyna This study examines the activities of a scientific library in addressing challenges related to the development of open models for scientific publishing and research data sharing within an institution that lacks a formal openness policy. The case of the University of Lodz (UŁ) demonstrates how bottom-up initiatives, primarily those of the University Library, can shape attitudes and catalyze open science activities. This paper presents the perspective of librarians and their role in promoting open publishing and disseminating knowledge to academics, doctoral candidates, and students. Their participation in university activities is examined in relation to the introduction of good openness practices into research and teaching, including open access publishing programs, read&publish agreements, analysis of journals for predatory publishing practices, researcher support in selecting publication venues, licenses, archiving works via the green way of open access, administering open access journals, and promoting open access through institutional repositories, doctoral courses, and events. The findings reveal two distinct behavioral models in Polish science: adopting a university openness policy versus forgoing such a policy while implementing pro-openness measures aligned with top-down recommendations. The latter model, exemplified by the University of Lodz, demonstrates comparable functionality to the former. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57110 2025-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56541 Biblioteka naukowa jako lobby etyczne Zatora, Anna Obawy i realne zagrożenia związane z nasilaniem się nieetycznych zachowań publikacyjnych w nauce powodują, że rosną oczekiwania wobec uczelni — oczekiwania ze strony decydentów, organizacji, ale także ze strony środowiska naukowego. Komunikat Prezydium KRASP z 7 lutego 2025 roku w sprawie rekomendowanych działań mających na celu eliminowanie nierzetelnych praktyk publikacyjnych w nauce zmobilizował władze niektórych ośrodków do podjęcia aktywności w tym zakresie. Okazuje się, że jednostkami, które mogą odgrywać tu ważną rolę, a nawet stanowić swoiste lobby — są biblioteki. W Uniwersytecie Łódzkim od kilku lat podejmuje się działania związane z edukowaniem i informowaniem środowiska naukowego w zakresie nieetycznych praktyk publikacyjnych, a także wprowadza się zapisy i regulacje ograniczające ryzyko wystąpienia tego rodzaju zjawisk w uczelni. Wiele z nich zainicjowała właśnie Biblioteka UŁ, a jej zespół uczestniczy w ich realizacji. Na podstawie tych aktywności przedstawiam potencjalne pola współpracy bibliotek naukowych z władzami uczelni i środowiskiem naukowym w kontekście etyki publikacyjnej. Prezentacja w ramach "Library Futures Forum (Poland) 2025: Open to innovate!". Organizatorzy: Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz firma Elsevier. Fri, 24 Oct 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/56541 2025-10-24T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56504 Publikowanie otwarte — jak to działa? Programy publikowania otwartego w UŁ koordynowane przez Wirtualną Bibliotekę Nauki: zasady i perspektywy Chmielak, Tomasz Publikowanie otwarte jest możliwością, ale bywa wyzwaniem — przynosi korzyści, ale i przysparza zmartwień. Programy publikowania otwartego stanowią formę wsparcia dla osób prowadzących badania i chcących publikować w modelu open access, nie martwiąc się przy tym o finansowanie. Uniwersytet Łódzki zawiera z zagranicznymi wydawcami umowy, które obejmują po pierwsze subskrypcję treści (głównie książek i czasopism), a po drugie właśnie programy publikowania otwartego. Przedstawiciel Wirtualnej Biblioteki Nauki, koordynującej programy zawierane przez konsorcja instytucji naukowych, opisuje ich zasady i rozważa dalsze perspektywy tego rozwiązania. Seminarium organizowane w ramach Open Access Week. Tue, 21 Oct 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/56504 2025-10-21T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/54570 Czy bibliotece naukowej przeszkadza brak polityki otwartości? Przypadek Uniwersytetu Łódzkiego Zatora, Anna Weinper, Katarzyna Celem artykułu jest prezentacja działalności biblioteki naukowej w obliczu wyzwań związanych z rozwojem otwartych modeli publikowania naukowego w instytucji nieposiadającej formalnej polityki otwartości. Przykład Uniwersytetu Łódzkiego pokazuje, w jaki sposób inicjatywy oddolne – w tym przypadku przede wszystkim Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, ale także Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego i innych jednostek Uczelni – mogą kształtować postawy i inicjować działania z zakresu Otwartej Nauki. Autorka prezentuje perspektywę bibliotekarzy i ich rolę w promowaniu publikowania otwartego i rozpowszechnianiu wiedzy o nim wśród pracowników naukowych, doktorantów i studentów, a także udział w aktywnościach uczelni związanych z wprowadzeniem dobrych praktyk otwartościowych do badań i dydaktyki (programy publikowania otwartego, read&publish, i problemy z nimi związane, analiza czasopism pod kątem drapieżnych praktyk wydawniczych, wspieranie naukowców w doborze ścieżek publikacyjnych, licencji i miejsca archiwizowania prac w tzw. zielonej drodze otwartego dostępu, administrowanie repozytorium instytucjonalnym, zajęcia dla szkół doktorskich, wydarzenia promujące open access). Preprint artykułu do publikacji pokonferencyjnej. Międzynarodowa konferencja "Wyzwania współczesnego publikowania" poświęcona standardom publikowania naukowego odbyła się na Politechnice Lubelskiej w dniach 25-26 maja 2023 r. Sun, 01 Jan 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/54570 2023-01-01T00:00:00Z