http://hdl.handle.net/11089/17378 Sun, 05 Apr 2026 21:14:30 GMT 2026-04-05T21:14:30Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/a684b5d1-2a15-4796-bb50-2a9a000517aa/ http://hdl.handle.net/11089/17378 http://hdl.handle.net/11089/17438 Sustensywne kształtowanie antropopresji Janikowski, Ryszard Developed democratic countries seek to ensure that development is not accidental and meets certain established goals and limitations. These arise from the nature of sustainable development, which has now become a fundamental category for civilization. The development process is driven and conditioned by a set of rules that must be complied with by any developing entity. These principles derive from the inherent characteristics and qualities of sustainable activities (support, maintenance, and existence) which provide for a long, multi-generational existence. They also form the three pillars derived directly from the canons of culture: values and ethics, laws of nature and physics, and economic efficiency and performance management. The work presents a set of directives and instruments which form the conceptual framework of an entity’s sustainable development activities, the object of which is: good human health; a durable and high quality of life; economic growth and innovation, and efficiency in the economic sector; the permanent provision of an adequate level of consumption for each member of the global community; as well as increasing the quantity and improving the quality of environmental resources and the multiplication of cultural goods.; W rozwiniętych państwach demokratycznych dąży się do tego, aby rozwój nie był przypadkowy i spełniał pewne ustalone cele i ograniczenia. Wynikają one z istoty rozwoju sustensywnego, który stał się obecnie fundamentalną kategorią cywilizacyjną. Kierowany proces rozwojowy warunkowany jest zbiorem zasad, które winien przestrzegać każdy podmiot rozwoju. Zasady te wypływają z jestestwa sustensywnego działania (podtrzymywania, utrzymywania, istnienia), czyli takiego traktowania, które zapewnia długie, wielopokoleniowe trwanie, a tworzą one trzy filary, wywodzące się wprost z kanonicznych elementów kultury: wartości i etyki, praw przyrody i fizyki oraz sprawności i wydajności gospodarowania. W pracy przedstawiony jest zbiór dyrektyw i instrumentów konceptualnych ram sustensywnego działania podmiotu rozwoju, którego przedmiotem jest zarówno dobre zdrowie ludzi, trwała i pełna jakość ich życia, jak i wzrost gospodarczy, innowacyjność i efektywność działania sektora gospodarczego, a także permanentne zapewnianie odpowiedniego poziomu konsumpcji dla każdego członka globalnej wspólnoty, jak i powiększanie ilości i polepszanie jakości zasobów środowiskowych oraz pomnażanie dóbr kulturowych. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/17438 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17437 Bezpieczeństwo ekologiczne w Polsce na przykładzie gospodarowania wodami Rosiek, Ksymena Termin bezpieczeństwo ekologiczne jest rozmaicie definiowany w różnych dziedzinach naukowych oraz w polityce, a ponadto funkcjonuje on również w obiegu społecznym i potocznym rozumieniu. W konstytucji z 1997 roku zapisano odpowiedzialność władz publicznych za zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego. W żadnym akcie prawnym nie zawarto jednak definicji tego terminu, co skutkuje z jednej strony silnymi konstytucyjnymi podstawami, a z drugiej pewną swobodą w interpretacji zakresu tego terminu w praktyce. Celem artykułu jest analiza podejścia i zmian zachodzących w obrębie bezpieczeństwa ekologicznego w Polsce, na podstawie dokumentów strategicznych, na przykładzie zmian w gospodarce wodnej. Analiza ta poprzedzona została głębszymi rozważaniami teoretycznymi związanymi z zakresem i definicją terminu bezpieczeństwo ekologiczne.; The term ‘environmental security’ is variously defined in different fields of science and policy, and in addition it has gained social circulation and popularity in everyday use. The Polish Constitution of 1997 makes public authorities responsible for ensuring environmental security. However, no legal act contains a definition of this term, which on the one hand results in a strong constitutional grounding of the concept, and on the other hand leaves a certain range of freedom in interpreting the term in practice. The purpose of this article is to analyze the approaches and the changes in the area of environmental security in Poland, based on strategic documents. The analysis is based on examples from the area of water management, and is preceded by deeper theoretical considerations related to the scope and definition of the term ‘environmental security’. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/17437 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17436 Uwarunkowania przyrodnicze w polityce przestrzennej na przykładzie gminy Mikołajki, położonej na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich Łaguna, Dariusz Wielkie Jeziora Mazurskie (WJM) to umownie przyjęta nazwa określająca obszar o niespotykanych walorach przyrodniczych, rozpoznawalny w przestrzeni Polski przede wszystkim ze względu na walory turystyczne. Obszar ten obejmuje 12 gmin i rozciąga się od małego jeziora Brzozolasek w pobliżu miasta Pisz, dalej przez miasta Mikołajki i Giżycko, aż do Węgorzewa na północnym brzegu jeziora Mamry. Znaczna część obszaru badań objęta jest prawnymi formami ochrony przyrody, co z punktu widzenia formułowania podstawowych celów polityki przestrzennej na poziomie lokalnym (gminnym) ma decydujące znaczenie. Prawne formy ochrony przyrody, często nakładające się na siebie, w istotny sposób ograniczają możliwość lokalizacji inwestycji w gminach położonych nad jeziorami mazurskimi. Nawet przedsięwzięcia z zakresu turystyki, które ze względu na potencjał obszaru, powinny być traktowane jako priorytetowe w polityce przestrzennej, są w znacznym stopniu ograniczone ze względu na nadrzędność celów ochrony przyrody. Dysponując bogatym materiałem badawczym, powstałym w trakcie prac na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Mikołajki, podjęto próbę krytycznej oceny, z punktu widzenia możliwości rozwoju społeczności lokalnych, wpływu uwarunkowań przyrodniczych na formułowaną przez samorząd lokalny politykę przestrzenną. Przedstawiono próbę odpowiedzi na podstawowe pytanie: czy przy tak znacznych ograniczeniach (przyrodniczych) możliwe jest zarządzanie przestrzenią gminy bez wchodzenia w konflikt z celami ochrony przyrody oraz czy z punktu widzenia celów rozwojowych społeczności lokalnych ochrona przyrody jest czynnikiem wspierającym, czy hamującym rozwój.; The Masurian Lake District is a popular general term referring to an area characterized by a unique nature beauty associated with the existence of many lakes. It is a popular tourist area in Poland. The above mentioned area includes 12 local community districts (communes) and stretches from the small Brzozolasek Lake near the city of Pisz, through the cities of Mikołajki and Giżycko to Węgorzewo on the northern coast of the Mamry Lake. Substantial parts of this area are under legal forms of protection and conservation. This is of major importance to from the point of view of formulating basic aims of spatial policy at the local (commune) level. The legal forms of nature conservation, which overlap each other , very often considerably limit the investment possibilities in the cities located in the Masurian Lake District. Even undertakings involved in tourism, which because of the potential of the area should be treated as priority undertakings in spatial policy, find themselves substantially constrained by the primacy given to the aims of nature conservation. The collection of rich research material gathered during the author’s study of the conditions and directions of spatial management for Mikołajki commune enabled him to make a critical assessment with respect to the possibilities offered to local communities for their development, and the impact of natural conditions and accompanying obligations on the formulation of spatial policy at the local self-government level. This article presents an attempt to answer the following two questions: Is it possible to develop an effective spatial policy in a commune located in an area which is under substantial legal obligations to preserve and protect natural spaces located therein, without clashing with aims of the nature conservation?; Is nature conservation a factor which supports or inhibits development from the point of view of the developmental aims of a local society? Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/17436 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17435 Ocena efektywności ekonomicznej inwestycji przeciwpowodziowych Godyń, Izabela W artykule przedstawiono problemy z szacowaniem strat powodziowych przy użyciu wskaźników wartości mienia opublikowanych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska, Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie opracowywania map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 104) wynikające z ich aktualności i zaprezentowano propozycje aktualizacji wskaźników do bieżących cen, a także zaproponowano dodatkowe wskaźniki szacowania strat powodziowych w produkcji rolnej oraz strat w majątku obrotowym przedsiębiorstw.; This article presents the problems in estimating flood losses with the use of indicators of property value published in the Regulation of 21th December 2012 issued by the Minister of the Environment, the Minister of Transport, Construction and Maritime Economy, the Minister of Administration and Digitization, and the Minister of Internal Affairs on the development of flood threat maps and flood risk maps (Journal of Laws of 2013. pos. 104). The article describes proposals of indicators updated to current prices. Also, additional indicators are proposed for estimating flood losses in agricultural production and losses of current assets of enterprises. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/17435 2015-01-01T00:00:00Z