http://hdl.handle.net/11089/18797 Zdrowie i wygląd w przekonaniach, zachowaniach i doświadczeniach kobiet i mężczyzn pod redakcją Ewy Malinowskiej Mon, 06 Apr 2026 22:31:37 GMT 2026-04-06T22:31:37Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/f869f203-0e58-4169-9858-61cabd22b3c8/ http://hdl.handle.net/11089/18797 http://hdl.handle.net/11089/18913 Rekonstruktorzy profesjonalni czy hobbystyczni? Rola i znaczenie stroju w świecie rekonstrukcji historycznej epoki średniowiecza Pietrzyk-Jagielska, Malwina Stopień poprawności historycznej odtwarzanych przez rekonstruktorów strojów staje się obecnie jednym z czynników różnicujących odtwórców historycznych. Artykuł stanowi próbę analizy dwóch skrajnych podejść kobiet i mężczyzn do kwestii projektowania własnego ubioru: podejścia profesjonalnego, charakteryzującego się dbałością o historyczną poprawność ubioru oraz podejścia hobbystycznego, przejawiającego się w braku staranności i nie przywiązywaniu wagi do wyglądu stroju. Artykuł będzie ponadto próbą określenia znaczenia ubioru, jego elementów oraz wiedzy na jego temat dla budowania własnej pozycji, autorytetu oraz władzy w świecie rekonstrukcji historycznej epoki późnego średniowiecza.; Historical incorrectness of reenactor’s costumes is one of the main reasons for rejection and exclusion from the social world of historical reenactment. In this article I will try to analyze two extreme women’s and men’s approaches to designing their own clothing: professional approach, characterized by attention to historical accuracy of clothing, and hobby approach, manifested in lack of diligence and historical awareness. The article will also attempt to determine the significant role of both clothes, it’s elements and knowledge in building position and authority in social world of medieval historical reenactment. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/18913 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18912 Medykalizacja wyglądu – nowy wymiar zdrowego ciała Wieczorkowska, Magdalena Proces medykalizacji jest nierozerwalnie związany z ludzkim ciałem. Współcześnie jednak odznacza się on dużą ekspansywnością, zawłaszczającą kolejne obszary ludzkiego życia. Medykalizacja dotyczy dwóch kategorii wydarzeń: 1) w ścisłym znaczeniu medycznym chodzi o przemiany, zachodzące w ludzkim życiu w procesie choroby (hospitalizacja, przyjmowanie leków, rehabilitacja itp.; ważne i godne podkreślenia jest obiektywne istnienie choroby; 2) w szerokim znaczeniu, nadanym przez socjologów medycyny, jest to proces zawłaszczania kolejnych obszarów ludzkiego życia pod jurysdykcję medycyny. Obszary te wcześniej traktowane były jako naturalne, normalne (nieśmiałość, ciąża) lub też znajdowały się pod jurysdykcją innych instytucji (rodzina, prawo). Niniejszy artykuł dotyczy szerokiego, socjologicznego ujęcia tego procesu. Jego celem jest ukazanie jednego z obszarów poddawanych obecnie medykalizacji, jakim jest ludzkie ciało, a dokładniej – wygląd (image). Artykuł ma pokazać, jak rozszerza się współcześnie obszar leczenia, co poddaje się kontroli medycyny i jak przekłada się to na życie prywatne i zawodowe oraz na zmianę w postrzeganiu i rozumienia kategorii „zdrowie” i „choroba”. Przywołane zostaną podejścia do ciała, wymiary i praktyki medykalizacji w odniesieniu do niego oraz przybliżone zostanie pojęcie lookismu.; Process of medicalization is inevitably connected with a human body. Nowadays it becomes more and more expanding appropriating subsequent areas of everyday life. Medicalization relates to two categories of events: 1) in a narrow medical meaning it relates to changes within one`s life in the process of an illness (hospitalization, taking medications, rehabilitation). It is important to underline the objectivity of an illness; 2) in a broad sense, given by medical sociologists, it is a process of appropriation of the subsequent areas of everyday life under the control of medicine. Those areas were previously treated as natural, normal (shyness, pregnancy) or they were under the power of other institutions (law, family). The article related to the second meaning. Its aim is to depict one of the areas subject to the medicalization which is human body, and – to be more precise – external appearance (image). The article is to show how the area f medical treatment broadens, what is being subjected to medical control and what are the consequences in private as well as professional life, how definitions of health and illness are being changed. Approaches to the body, dimensions and practices of medicalization will be recalled as well as the concept of lookism will be considered. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/18912 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18911 Ocena własnego ciała oraz stanu zdrowia u osób transseksualnych Wethacz, Jonasz Transseksualizm definiowany jest jako zakłócenie identyfikacji płciowej, które polega na rozbieżności między psychicznym poczuciem przynależności do danej płci a biologiczną budową ciała, płcią metrykalną, socjalną oraz prawną. Ponieważ nie istnieje metoda, która pozwoliłaby na dopasowanie identyfikacji płciowej do ciała człowieka, oddziaływanie leczniczo-terapeutyczne koncentruje się na odwrotnym zabiegu: dostosowuje cielesność do wykazywanej tożsamości płciowej. Wskazuje się, że osoby transseksualne są więźniami własnych ciał – transseksualni mężczyźni cierpią w ciele kobiecym, transseksualne kobiety – w ciele męskim, co niejednokrotnie wiąże się z odrzuceniem swojego ciała, niechęcią do niego, awersją do zewnętrznych narządów płciowych. Proces korekty płci przebiega wielopłaszczyznowo, obejmując wieloaspektową diagnostykę, prawną zmianę danych osobowych, kurację hormonalną oraz zabiegi operacyjne. Osoby transseksualne są narażone na wiele skutków ubocznych kuracji hormonalnych oraz komplikacji pooperacyjnych. Wskazuje się również, że medyczny proces korekty płci skraca czas przeżycia od kilkunastu do kilkudziesięciu lat. W niniejszym artykule zostanie przedstawiona tematyka cielesności oraz stanu zdrowia osób transseksualnych. Autor dokona analizy odpowiedzi dotyczących oceny własnego ciała oraz stanu zdrowia udzielonych przez 16 osób transseksualnych, które wzięły udział w badaniu. Analizy są początkiem szerzej zakrojonych badań nad różnorodnymi aspektami zaburzeń tożsamości płciowej.; Transsexualism is defined as a disturbance of gender identity, which is based on the discrepancy between mental sense of belonging to a particular gender and biological physique, sex by register, social, and legal. Since there is no method that would allow the matching of gender identity to the human body, the impact of healing-therapeutic focus is on the opposite treatment: adjusts physicality to that demonstrated gender identity. This indicates that transgender people are prisoners of their own bodies-transgender men suffer in the body of the female, transsexual women – in the male body, which often involves the rejection of his body, aversion to him, averse to external genitals. The process of gender reassignment takes place on many levels, including a multi-faceted diagnosis, a legal change of personal data, hormone treatment and surgery. Transgender people are exposed to many side effects of hormone treatment and post-operative complications. Also it indicates that medical gender reassignment process reduces the survival of a dozen to several dozen years. In this paper will be presented subjects of corporeality and the health of transgender people. The author will analyze the answers for the assessment of one’s own body and health status granted by 16 transgender people who participated in the study. They are the beginning of more extensive research on various aspects of gender identity disorders. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/18911 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/18910 Nierówności w zdrowiu w świetle wyników projektu „problem zgłaszalności kobiet na badania cytologiczne w Polsce. Próba analizy socjomedycznej” Piątkowski, Włodzimierz; Sadowska, Anna; Bobiński, Marcin Stanisław; Bednarek, Wiesława Niska zgłaszalność kobiet na bezpłatne badania cytologiczne oferowane w ramach „Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy” (PPPWWRSM) stanowi zagadnienie wymagające pogłębionej analizy. Przedstawiony projekt jest jednym z pierwszych reprezentatywnych badań socjologicznych, dotyczących tej problematyki. Głównym celem projektu były opis oraz interpretacja postaw kobiet wobec profilaktycznych badań cytologicznych, a także diagnoza przyczyn unikania/odkładania w czasie takich badań. Z uwagi na złożoność przedmiotu badań, zastosowano dwa rodzaje analizy: jakościową i ilościową. Przeprowadzono 80 wywiadów swobodnych, z których wnioski wykorzystano na etapie przygotowania narzędzia do badań o charakterze ilościowym. Wywiady bezpośrednie (CAPI) zostały zrealizowane jesienią 2014 r. na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 500 kobiet w wieku 25–59 lat (populacja objęta PPPWWRSM). Efektem badań jest wiedza dotycząca zachowań zdrowotnych Polek oraz ich społecznych uwarunkowań. Na szczególną uwagę zasługują odmienne wzorce postępowania, wynikające ze zróżnicowania społeczno-kulturowego (m.in. wiek, miejsce zamieszkania, wykształcenie), przejawiające się w korzystaniu z opieki ginekologicznej, wiedzy na temat profilaktyki i jej źródeł oraz motywacji do podejmowania aktywności prozdrowotnej.; Low attendance of women to free cytology tests under the “Population Program of Prevention and Early Detection of Cervical Cancer” (PPPWWRSM) is an issue that requires an in-depth analysis. The presented project is one of the first representative sociological inquiries concerning this subject. The main goal of the project was to describe and interpret the attitude of women towards preventive smear tests and the diagnosis of the reasons for avoidance/postponement in time of such tests. Because of the complexity of the object of research two kinds of analysis were employed: qualitative and quantitative. 80 free interviews were conducted, the conclusions having been used at the stage of preparing the instrument for quantitative research. Personal interviews (CAPI) were conducted in the autumn of 2014 on the nationwide representative sample of 500 women aged 25–59 years (the population covered by the PPPWWRSM). The result of research is the knowledge about the health behaviors of Polish women and their social determinants. Especially worth noting are different behavior patterns resulting from social-cultural diversity (inter alia age, place of residence, education), which manifest themselves in the use of gynecological care, knowledge about prevention and its sources, and in motivation for undertaking pro-health activities. Thu, 01 Jan 2015 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/18910 2015-01-01T00:00:00Z