http://hdl.handle.net/11089/196 Sat, 31 Oct 2026 12:36:24 GMT 2026-10-31T12:36:24Z http://hdl.handle.net/11089/59573 The Pronoun “You” as a Refraction of the Ontological Self in Gao Xingjian’s "Soul Mountain" Alter, Ruth; Wendorff, Anna This monograph offers an ontological interpretation of the personal pronoun system in Gao Xingjian’s novel Soul Mountain, with particular emphasis on the second-person pronoun “you.” Its main objective is to demonstrate that “you” is not merely the narrator’s alter ego, shadow, psychological projection, or a conventional narrative device, but functions as a refraction of the “Ontological Self” — a relatively autonomous perspective emerging from the same source of experience. Refraction is understood here as a shift in perspective that preserves the continuity of the subject while simultaneously enabling distance from its own memories, desires, fears, and existential experiences. The analysis examines the relationships among the pronouns “I,” “you,” “she,” and “he,” as well as their role in representing multiple subjective perspectives. The study is based on qualitative hermeneutic, narratological, and comparative analysis, drawing on selected passages from the novel and on concepts derived from ontology, existentialism, and theories of the self. The findings indicate that “you” performs a privileged function: it enables self-observation, internal dialogue, and the reinterpretation of experience without leading to the complete disintegration of identity. The proposed model of refraction combines the unity of the subject with the differentiation of its narrative manifestations and broadens research on subjectivity, consciousness, and second-person narration in Gao Xingjian’s work.; Monografia przedstawia ontologiczną interpretację systemu zaimków osobowych w powieści Góra duszy Gao Xingjiana, ze szczególnym uwzględnieniem zaimka „ty” („you”). Jej głównym celem jest wykazanie, że „ty” nie stanowi wyłącznie alter ego narratora, jego cienia, projekcji psychologicznej ani konwencjonalnego chwytu narracyjnego, lecz funkcjonuje jako refrakcja „ja” ontologicznego — względnie autonomiczna perspektywa wyłaniająca się z tego samego źródła doświadczenia. Refrakcja oznacza tu zmianę punktu widzenia, która zachowuje ciągłość podmiotu, a jednocześnie umożliwia mu dystans wobec własnych wspomnień, pragnień, lęków i doświadczeń egzystencjalnych. Analiza obejmuje relacje między zaimkami „ja”, „ty”, „ona” i „on” oraz ich rolę w przedstawianiu wielości podmiotowych perspektyw. Badanie opiera się na jakościowej analizie hermeneutycznej, narratologicznej i porównawczej, wykorzystującej wybrane fragmenty powieści oraz koncepcje ontologii, egzystencjalizmu i teorii „ja”. Wyniki wskazują, że zaimek „ty” pełni uprzywilejowaną funkcję: umożliwia samoobserwację, wewnętrzny dialog i reinterpretację doświadczenia, nie prowadząc przy tym do całkowitego rozpadu tożsamości. Zaproponowany model refrakcji pozwala połączyć jedność podmiotu z różnicą jego narracyjnych manifestacji i poszerza badania nad podmiotowością, świadomością oraz narracją drugoosobową w twórczości Gao Xingjiana. Thu, 29 Oct 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59573 2026-10-29T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59461 Język służb bezpieczeństwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i Ludowej Republiki Bułgarii: na podstawie analizy dokumentów archiwalnych dotyczących inwigilacji środowiska inteligenckiego Mazurkiewicz-Sułkowska, Julia Monografia poświęcona jest analizie języka używanego przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa w Polsce Ludowej i Bułgarii. Praca łączy perspektywę opisową i porównawczą, koncentrując się na sposobach funkcjonowania specjalistycznego kodu komunikacyjnego w strukturach podporządkowanych ideologii państwowej. Głównym celem monografii jest wskazanie cech charakterystycznych tego profesjolektu oraz określenie stopnia podobieństw i różnic między jego polskim i bułgarskim wariantem. Szczególne znaczenie przypisano wpływom radzieckim, widocznym zarówno w terminologii, jak i w modelach organizacji wypowiedzi urzędowej.  Analizie poddano dokumenty operacyjne, raporty, charakterystyki i notatki służbowe. Materiał badawczy pozwolił prześledzić mechanizmy językowego porządkowania rzeczywistości społecznej, utrwalania relacji władzy oraz tworzenia kategorii oceniających osoby i zjawiska. Badania obejmują różne poziomy organizacji języka: słownictwo, związki frazeologiczne, konstrukcje składniowe, cechy stylistyczne oraz pragmatyczny wymiar komunikacji instytucjonalnej.  Zastosowane ujęcie konfrontatywne umożliwiło uchwycenie zarówno wspólnych właściwości wynikających z podobieństwa systemów politycznych, jak i elementów odzwierciedlających odrębność tradycji administracyjnych oraz lokalnych uwarunkowań kulturowych. Monografia wpisuje się w nurt badań nad językiem instytucji autorytarnych i nad relacją między językiem, ideologią oraz praktykami sprawowania władzy. Mon, 12 Oct 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59461 2026-10-12T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59452 Jakości metafizyczne i fenomenologia jako technika duchowa Romana Ingardena Płuciennik, Jarosław Kobelska, Adela; Markowska-Fulara, Helena; Wróbel, Łukasz Jakości metafizyczne i fenomenologia jako technika duchowa w twórczości Romana Ingardena Autor przedstawia fenomenologię Ingardena jako praktykę duchową, w której zaangażowanie w sztukę kształtuje etykę i samorozumienie. Stawiając Ingardena w dialogu z Tillichem i Arendt, podkreśla znaczenie dystansu w doświadczeniu estetycznym oraz szacunku dla Innego. Estetyka okazuje się drogą ku odpowiedzialnemu myśleniu. Artykuł pokazuje, że fenomenologia Ingardena, poprzez pojęcie jakości metafizycznych, oferuje rozumienie odpowiedzialności, łączące refleksję filozoficzną z praktyką duchową. Fri, 02 Oct 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59452 2026-10-02T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/59426 Jarosław Marek Rymkiewicz. Metafizyka Woźniak-Łabieniec, Marzena Autorka zaprasza miłośników poezji na spotkanie z liryką Jarosława Marka Rymkiewicza, w której odnajdujemy problemy uniwersalne, zawsze głęboko dotykające istoty człowieczeństwa. Kluczem do lirycznego świata Marzena Woźniak-Łabieniec uczyniła pojęcie metafizyki, kształtujące podstawowe sensy twórczości lirycznej autora Thema regium, począwszy od tomów najwcześniejszych po ostatnie. Poetycka wizja świata rodzi się w dialogu z różnymi koncepcjami filozoficznymi. Wiersz jest próbą znalezienia spoiwa w świecie chaosu i rozpadu. Rymkiewiczowska poezja metafizycznych pytań dotyka tajemnicy przekraczającej poznawalną zmysłowo rzeczywistość, docieka przyczyny i zasady wszechświata, relacji między ciałem, umysłem a nazywającym je słowem -w konsekwencji towarzyszy refleksji wyrastającej z problematyki religijnej: pyta o Boga, duszę, nieśmiertelność, obecność zła, miejsce człowieka w świecie, sens jego istnienia czy pośmiertny wymiar egzystencji. Rymkiewiczowska metafizyka to również symboliczna „rozmowa” poprzez teksty ze zmarłymi twórcami, z „Wielkimi Duchami”, to próba dialogu z pisarzami poprzednich epok, który dokonuje się dzięki naszej wiedzy o zmarłych i pozostawionym przez nich tekstom, to zachęta, również dla Czytelników, do takich poetyckich Zaduszek. Mon, 29 May 2017 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/59426 2017-05-29T00:00:00Z