http://hdl.handle.net/11089/33784 Mon, 06 Apr 2026 16:51:10 GMT 2026-04-06T16:51:10Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/cacd699c-defc-4353-ad8b-903c64fe48c4/ http://hdl.handle.net/11089/33784 http://hdl.handle.net/11089/34069 Spór o filozofię hermeneutyczną Błaszczyk, Marek Praca stanowi krytyczne omówienie książki Włodzimierza Lorenca zatytułowanej Filozofia hermeneutyczna. Inspiracje, klasycy, radykalizacje (Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2019). Celem naszym jest, po pierwsze, przybliżenie zasadniczych tez stawianych przez Autora; po wtóre natomiast – zaproszenie do namysłu nad fenomenem filozofii hermeneutycznej oraz jej miejscem we współczesnej myśli filozoficznej.; The paper presents a critical approach to Filozofia hermeneutyczna. Inspiracje, klasycy, radykalizacje by Włodzimierz Lorenc (Warszawa 2019). It aims to discuss the main theses presented in the dissertation and to invite to reflection focused on the specificity of hermeneutic philosophy, as well as its place in contemporary philosophy. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34069 2020-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34068 Jednostka i historia w myśli Rousseau i Kanta Pieniążek, Paweł Artykuł przedstawia Rousseau i Kanta wizje historii w perspektywie zależności tej drugiej od pierwszej. Przede wszystkim skupia się na ukazaniu ich wewnętrznych trudności i wewnętrznych napięć , zdecydowanie więcej miejsca poświęcając filozofii historii Kanta. Koncepcję tę ujmuje jako zwieńczenie teleologicznej struktury rozumu ludzkiego, nadając jej status praktyczno-moralnej fikcji i odrzucając jej wykładnię teoretyczno-naturalistyczną. Następnie analizowane są trudności odnoszące się do wykładni moralnej. Analiza ta prowadzi do tezy, z e właśnie pod ich ciężarem moralnie rozumiana historiozofia Kanta faktycznie załamuje się, nie będąc w stanie znieść nieusuwalnego napięcia między porządkami moralnym i legalnym historii i ostatecznie kryjącego się za nim napięcia między jednostką i historią; tkwiło ono więc w samych moralnych podstawach tej ostatniej.; The article presents Rousseau’s and Kant’s vision of history from the perspective of dependence of the latter on the former. It concentrates above all on presentation of their difficulties and internal tensions, but pays more attention to Kant’s conception of history. The article views this conception as the culmination of the theological structure of human reason, giving it the status of moral-practical fiction and rejecting a theoretical-naturalistic interpretation of it. Subsequently, it analyses difficulties connected with the moral interpretation. The analysis leads to the thesis that it is precisely under their weight that Kant’s moral historiosophy collapses, because it is not able to bear the unerasable tension between the moral and legal orders of history, and, ultimately, the underlying tension between the individual and history. This tension waś embedded in the moral foundations of the latter. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34068 2020-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34067 Apofatyka w fenomenologicznych rozważaniach o sztuce Krawiec, Andrzej W fenomenologii coraz częściej obserwujemy zainteresowanie filozofów wczesną myślą chrześcijańską – w tym apofatyką – co nie pozostaje bez wpływu na pojmowanie roli i znaczenia sztuki. „Niewidzialność ” w sztuce oraz objawienie Boga poprzez dzieło artystyczne stanowi tajemnicę, wobec kto rej tradycyjne modele estetyki filozoficznej nie znajdują w pełni satysfakcjonujących wyjaśnień . Teologia negatywna – wraz z kluczową dla niej drogą apofatyczną – wnosi do współczesnych debat estetycznych nową perspektywę rozumienia dzieła sztuki, a jej „redukcyjne” zastosowanie odnajdujemy zwłaszcza w teorii ikony. Analiza ikony dokonana przez Pawła Florenskiego w wielu punktach wykazuje zbieżność z kategorią „fenomenu przesyconego” Jeana-Luca Mariona, a redukcja henologiczna Henry’ego Dume ry’ego — uzupełniająca i zarazem przekraczająca redukcje Edmunda Husserla — rozszerza horyzont „niewidzialnego” wymiaru sztuki o relację, jaką duch (inteligibilnos c ) nawiązuje z Transcendencją. W niniejszym artykule wskazuję na spójność współczesnej refleksji fenomenologicznej z wczesnochrześcijańską apofatyką oraz teorią ikony, a także stawiam pytania o zasadność i przydatność tak skonstruowanej koncepcji estetyczno-teologicznej jako ogólnej filozoficznej teorii sztuki.; In the field of phenomenology philosophers more and more frequently show interest in early Christian thought – including apophatic theology – which, in result, affects the understanding of the role and significance of art. „Invisibility” in art and the manifestation of God through the work of art is a mystery which cannot be satisfactorily explained by traditional philosophical aesthetic models. Negative theology, together with its key apophatic way brings a new perspective of understanding art into contemporary aesthetic debates. Its 'reductive' application can be found especially in the theory of the icon. Paweł Florenski's icon analysis and Jean-Luc Marion's category of the ‘saturated phenomenon’ converge in many points. Henry Dume ry’s henological reduction which is complementary to, but at the same time exceeds Edmunda Husserl's reductions, extends the horizon of the 'invisible' dimension of art by the relation the Spirit (intelligibility) makes with Transcendence. In the article I will show the cohesion of contemporary phenomenological thought, early Christian apophatics and the theory of the icon. I will also consider whether an aesthetic and theological framework so structured could be valid and useful as a general philosophical theory of art. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34067 2020-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/34066 Zagadnienie „zwrotu” w myśli Heideggera w kontekście dziejowości bycia Murzicz, Paweł Artykuł dotyczy zagadnienia „zwrotu”(Kehre) w myśli Martina Heideggera. Pokazuję i uzasadniam, z e postawione w Byciu i czasie pytanie o bycie z pozycji bytu wyróżnionego, jakim jest Dasein, doprowadziło do uprzedmiotowienia bycia powielając, a nie przezwyciężając, dotychczasowy, według Heideggera metafizyczny, sposób myślenia. Zwrot w myśli Heideggera polega na tym, że próbuje on uniezależnić bycie od człowieka, tj. próbuje wyjść poza transcendentalny i subiektywistyczny punkt widzenia Dasein poprzez umieszczenie dziejowości Dasein na tle dziejowości samego bycia. To nie Dasein projektuje bycie, lecz przeciwnie, bycie projektuje rozumienie dla Dasein. W tym kontekście pokazuję, że postulowane przez Heideggera myślenie bycia przybiera postać myślenia samego procesu istoczenia się dziejowych wykładni bycia.; The article deals with the issue of turning (Kehre) in the thought of Martin Heidegger. I show that, in Being and time the question of being posed from the perspective of a distinguished being as Dasein has led to the objectification of being, thuś rather reproducing instead of overcoming, the so far way of thinking that Heidegger named “metaphysical”. The turning in Heidegger’s thought consists in his effort to make being independent from human being, i.e. he tries to go beyond the transcendental and subjectivist point of view of Dasein by placing historicality of Dasein against the background of the very existence of being. It is not Dasein who designs being, but on the contrary, being designs understanding for Dasein. In this context, I show that the thinking of being postulated by Heidegger takes the form of thinking the very process of historical presencing of the historić types of interpretation of being. Wed, 01 Jan 2020 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/34066 2020-01-01T00:00:00Z