http://hdl.handle.net/11089/4085 Mon, 06 Apr 2026 16:54:27 GMT 2026-04-06T16:54:27Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/94e2af7b-0a32-4ce6-9b95-6b9d4c015992/ http://hdl.handle.net/11089/4085 http://hdl.handle.net/11089/33133 Twórczość poetycka i społecznie ustanawiana rzeczywistość. Platońskie i Arystotelejskie ujęcie motywów pragmatycznych w greckiej literaturze pięknej Prus, Robert Twórczość poetycka (poetic expressions) jako sposób wyrażania myśli może się wydawać zagadnieniem nieco oddalonym od pragmatycznie zorientowanej nauki społecznej. Jednak historia rozwoju zachodniej cywilizacji jest w swej istocie świadomym i zbeletryzowanym opisem ludzkiego doświadczenia i pojmowania świata. Owa „zbeletryzowana” wizja losów sięga czasów klasycznej Grecji (ok. 700–300 lat przed naszą erą) i po dziś dzień inspiruje naukowe próby zrozumienia sposobów, za pomocą których ludzie angażują się w świat, w którym żyją. Rzecz jasna twórczość poetycka jest jedynie jednym z obszarów wczesnej myśli greckiej i może być doceniona i zrozumiana jedynie w kontekście innych dokonań tego okresu, szczególnie zaś filozofii, religii, retoryki, polityki, historii i edukacji. Niemniej poetyckie annały są (a) świadectwem natury czy też kondycji ludzkiej, która jest centralnym zagadnieniem filozofii pragmatycznej (i nauk społecznych) oraz (b) stanowią podstawę dla rozwoju krytyki literackiej (z uwzględnieniem teorii i metod odnoszących się do społecznego konstruowania rzeczywistości przez aktorów ówczesnych dzieł dramatycznych). W niniejszym artykule, w maksymalnie wyczerpujący sposób zostaną zatem ukazane związki i wpływ poetyki okresu wczesnej Grecji na teorie mające za podstawę społeczny aspekt ustanawiania rzeczywistości społecznej.; Poetic expressions may seem somewhat removed from a pragmatist social science, but the history of the development of Western civilization is such that the (knowingly) fictionalized renderings of human life-worlds that were developed in the classical Greek era (c700-300BCE) appear to have contributed consequentially to a scholarly emphasis on the ways in which people engage the world. Clearly, poetic writings constitute but one aspect of early Greek thought and are best appreciated within the context of other developments in that era, most notably those taking shape in the realms of philosophy, religion, rhetoric, politics, history, and education. These poetic materials (a) attest to views of the human condition that are central to a pragmatist philosophy (and social science) and (b) represent the foundational basis for subsequent developments in literary criticism (including theory and methods pertaining to the representation of human enacted realities in dramaturgical presentations). Thus, while not reducing social theory to poetic representation, this statement considers the relevance of early Greek poetics for the development of social theory pertaining to humanly enacted realities. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/33133 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/33132 Perspektywa gender w socjologii a tłumaczenia Desperak, Iza Paper focuses on the role of translation in building and widening of sociological horizon. It points out the significance of quantity, quality, up-to-dateness, availability, and indispensability of translations. It also analyses functions of didactic texts’ (textbooks and readers) translations defining, together with academic publications, the borders of sociological mainstream canons. The paper shows how translations have broadened sociological mainstream by gender perspective, and mentions crucial translations from this field. The analysis includes examples of texts not present in the canon – still not translated into Polish or translated too late, and those translated early enough to enter the canon.; Tekst jest poświęcony roli tłumaczeń w tworzeniu i poszerzaniu socjologicznego horyzontu poznawczego. Autorka zwraca w nim uwagę na znaczenie ilości, jakości, aktualności i dostępności przekładów na język polski oraz ich niezbędność. Analizuje funkcje tłumaczeń tekstów dydaktycznych – podręczników i zbiorów tekstów – wyznaczających, obok książek akademickich, kanony socjologicznego mainstreamu. Wskazuje, jak poszerzały one główny nurt socjologiczny o perspektywę gender, wymienia najważniejsze prace z tego zakresu. Analiza obejmuje zarówno przykłady prac do dziś nie przetłumaczonych lub przełożonych zbyt późno, a przez to nieobecnych w kanonie, jak i przetłumaczonych wystarczająco wcześnie, by wejść do kanonu. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/33132 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/33131 Od redaktorów: Przekłady książek socjologicznych – jakość, problemy, wyzwania... Byczkowska, Dominika; Konecki, Krzysztof Artykuł przedstawia problematykę numeru tematycznego PSJ, w którym wielu autorów, zajmujących się różnymi subdziedzinami socjologii, dzieli się swoimi doświadczeniami i wiedzą o jakości tłumaczeń socjologicznych. Tekst prezentuje wiele różnorakich podejść do tłumaczeń socjologicznych oraz możliwe rozwiązania ułatwiające i ulepszające pracę nad tłumaczonym tekstem, dzięki wykorzystaniu internetowego forum tłumaczeniowego.; The article presents problems of thematic issue of PSJ, in which a number of authors, engaged in various sociological subdisciplines. The text presents many various approaches to sociological translations and possible solutions (such as online translation forum) Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/33131 2011-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/33130 Niektóre problemy z tłumaczeniem Frame Analysis Ervinga Goffmana – perspektywa tłumacza Burdziej, Stanisław Analiza ramowa (1974), wydana w języku polskim dopiero w 2010 roku, stanowi prawdopodobnie najważniejszą pracę Ervinga Goffmana. Jej tłumacz przedstawia w tym artykule przegląd głównych problemów translacyjnych, jakie wiążą się przede wszystkim z wprowadzonymi przez Goffmana terminami. Należą do nich zwłaszcza pojęcia „ramy” i „ramowania” oraz terminy keying, containment i flooding out, trudne do oddania w języku polskim. W artykule podjęto także próbę adaptacji terminologii Goffmana do systematycznej analizy procesu tłumaczenia (jako specyficznego rodzaju Goffmanowskiej transpozycji).; Abstract: Frame Analysis (1974) is probably the most important work written by Erving Goffman, however it was only recently translated into Polish. The author of this article (a sociologist and the translator of Goffman’s book) presents an overview of major problems involved in the process of this translation, especially those pertaining to main concepts introduced by Goffman. Among these are frame and framing, containment, keying, and flooding out. This paper also offers an attempt to adapt Goffman’s conceptual framework to a systematic analysis of the very process of translation (which could be treated, as it is argued) as a keying of the original text. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/33130 2011-01-01T00:00:00Z