<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" version="2.0">
<channel>
<title>Zeszyty Wiejskie, t. 30, 2024</title>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54262</link>
<description/>
<pubDate>Sun, 05 Apr 2026 20:44:39 GMT</pubDate>
<dc:date>2026-04-05T20:44:39Z</dc:date>
<image>
<title>Zeszyty Wiejskie, t. 30, 2024</title>
<url>https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/39379d4c-526e-49fe-9904-378488f20b08/</url>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54262</link>
</image>
<item>
<title>Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Zborowskim (1923–2023)</title>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54277</link>
<description>Z dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Zborowskim (1923–2023)
Stulczewski, Jarosław
The Volunteer Fire Department in Zborowskie (currently the Zduńska Wola commune) began its activity in 1923 and controlled the following locations: Czartki, Laskowiec and Zborowskie. In 1935, a watchtower was built in the village from concrete blocks. Before the outbreak of the war, the unit was made of Catholics and Evangelicals. It had 12 active members (1938) and did not cease its activity during the German occupation. As one of the first units in this area, the fire department in Zborowskie resumed its activity in the first period of 1945. In 1960, it was enriched with a motor pump. Year by year, the activity of the fire department weakened and was limited to the necessary minimum. At the beginning of the 21st century, the unit was on the verge of collapse and liquidation. However, the following years brought positive changes for the fire brigade. In 2005, the first light fire truck came, and subsequent actions aimed at inreasing the rolling stock and improving the equipment of the fire extinguishing, that on December 14, 2009, the Fire Department was entered into the national rescue and firefighting system. On May 13, 2023, the 100th anniversary of the Volunteer Fire Department in Zborowskie was organized. The unit currently has 40 people.; Ochotnicza Straż Pożarna w Zborowskim (obecnie gmina Zduńska Wola) zapoczątkowała swoją działalność w roku 1923 i obejmowała ona swoim zasięgiem miejscowości: Czartki, Laskowiec i Zborowskie. W 1935 r. stanęła we wsi, pobudowana z betonowych pustaków, strażnica. Jednostkę przed wybuchem wojny tworzyli katolicy i ewangelicy. Liczyła 12 członków czynnych (1938) i nie zaprzestała swojej działalności w czasie okupacji niemieckiej. Jako jedna z pierwszych jednostek na tym terenie straż w Zborowskim w pierwszych miesiącach 1945 r. podjęła na nowo działalność. W 1960 r. wzbogaciła się o motopompę. Z roku na rok aktywność straży słabła i znacząco się ograniczała do niezbędnego minimum. U progu XXI w. jednostka stała na granicy upadku i likwidacji. W kolejnych latach nastąpiły jednak pozytywne zmiany w funkcjonowaniu straży. W 2005 r. pozyskano pierwszy lekki samochód pożarniczy, a kolejne działania, których celem było zwiększenie taboru oraz wyposażenia ratowniczo-gaśniczego, doprowadziły 14 XII 2009 r. do wpisania straży do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. 13 V 2023 r. zorganizowano uroczystości 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Zborowskim. Jednostka liczy dziś 40 osób.
</description>
<pubDate>Tue, 31 Dec 2024 00:00:00 GMT</pubDate>
<guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/11089/54277</guid>
<dc:date>2024-12-31T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item>
<title>Bernard Chrzanowski jako ludowy działacz oświatowy</title>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54276</link>
<description>Bernard Chrzanowski jako ludowy działacz oświatowy
Narożna, Dominika
The aim of this article is to present the figure of Bernard Chrzanowski from the perspective of his activities as a folk educational activist. Hence, the author of the publication analyzes his social activity, emphasizing those elements of his life that contributed to defining him with this name. It describes his educational path and presents his achievements in the field of education, including his function as the first curatof of Poznań School District. It presents his involvement in the activities of the Folk Lecture Society. Adam Mickiewicz and the People’s Reading Society. For this purpose, it uses the historical method and content analysis of source materials. Finally, it presents the political actions of B. Chrzanowski, wanting to demonstrate the relationship between this type of action and the social activity of this figure in the field of education in the Polish countryside at that time. In this article the researcher answers the questions: What was the driving force behind B. Chrzanowski’s activity? What kind of initiatives for education did he take part in? What actions taken by B. Chrzanowski determine the possibility of calling him a folk educational activist? In order to obtain answers to these questions, the author reaches for archival and written sources, as well as monographs and scientific articles which, however, refer only slightly to the issue explored. Hence, the topic raised gains in value.; Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie postaci Bernarda Chrzanowskiego z perspektywy jego działalności jako ludowego działacza oświatowego. Stąd autorka publikacji analizuje jego aktywność społeczną, kładąc nacisk na te elementy jego życia, które przyczyniły się do określenia go takim mianem. Opisuje jego ścieżkę edukacyjną oraz prezentuje osiągnięcia w zakresie oświaty, w tym sprawowanie przez niego funkcji pierwszego kuratora Okręgu Szkolnego Poznańskiego. Przedstawia jego zaangażowanie w działalność Towarzystwa Wykładów Ludowych im. Adama Mickiewicza oraz Towarzystwa Czytelni Ludowych. Wykorzystuje do tego metodę historyczną oraz analizę zawartości treści materiałów źródłowych. Na zakończenie prezentuje poczynania polityczne B. Chrzanowskiego, chcąc wykazać zależność pomiędzy tego typu działaniem a aktywnością społeczną tej postaci w zakresie edukacji ówczesnej polskiej wsi. Badaczka na łamach artykułu odpowiada na pytania: Co było motorem napędowym do aktywności B. Chrzanowskiego? W jakiego rodzaju inicjatywach na rzecz edukacji brał udział ten człowiek? Jakie działania podjęte przez B. Chrzanowskiego przesądzają o możliwości określenia go mianem ludowego działacza oświatowego? W celu uzyskania odpowiedzi na nie autorka sięga zarówno do źródeł archiwalnych czy piśmiennych, jak i do monografii oraz artykułów naukowych, które jednak w sposób nikły odnoszą się do eksplorowanego zagadnienia. Stąd poruszony temat zyskuje na wartości.
</description>
<pubDate>Tue, 31 Dec 2024 00:00:00 GMT</pubDate>
<guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/11089/54276</guid>
<dc:date>2024-12-31T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item>
<title>Haft krzczonowski – specyfika, użycie i współczesne zagrożenia</title>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54275</link>
<description>Haft krzczonowski – specyfika, użycie i współczesne zagrożenia
Kowalik, Michał
Fabric decoration is one of the oldest artistic traditions belonging to man. In addition to dyeing and combining fabrics to create clothing or other utility forms, people decorated material with embroidery. Polish folk art is characterized by extraordinary regional diversity. The text addresses the issue of the use of Krzczonów embroideries, their forms, and threats resulting from socio-cultural changes. Their history is inextricably linked to the costume of the inhabitants of Krzczonów and the surrounding area, which is also the subject of analysis. The uniqueness of this element of cultural heritage and its high recognizability are worthy of attention and further research. The still great vitality of this group of folk embroideries gives rise to cultural and social phenomena related, for example, to the use of new media to adapt folk patterns to current realities. The author analyzes existing sources, and also draws on many years of observations of communities in which this type of embroidery is still used today, and on his own artistic practice, which supplements theoretical knowledge.; Zdobienie tkanin jest jedną z najstarszych tradycji artystycznych przynależnych człowiekowi. Oprócz barwienia i łączenia tkanin, by stworzyć ubranie czy inną formę użytkową, jak najbardziej wymyślą, ludzie zdobili materiał haftami. W polskiej sztuce ludowej posiadamy niezwykłe zróżnicowanie regionalne. W tekście poruszona zostaje problematyka użycia haftów krzczonowskich, ich form, a także zagrożeń wynikających z przemian społeczno-kulturowych. Ich historia jest nierozerwalnie związana ze strojem mieszkańców Krzczonowa i okolic, co także jest tematem analiz. Niezwykłość tego elementu dziedzictwa kulturowego i jego duża rozpoznawalność warte są uwagi i prowadzenia dalszych badań. Wciąż duża żywotność tej grupy haftów ludowych powoduje powstanie zjawisk kulturowych i społecznych związanych np. z wykorzystaniem nowych mediów do adaptacji wzorów ludowych do obecnych realiów. Autor analizuje źródła zastane, bazuje także na wieloletniej obserwacji społeczności, w których ten rodzaj haftu do dziś jest użytkowany, oraz na uzupełniającej wiedzę teoretyczną własnej praktyce artystycznej.
</description>
<pubDate>Tue, 31 Dec 2024 00:00:00 GMT</pubDate>
<guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/11089/54275</guid>
<dc:date>2024-12-31T00:00:00Z</dc:date>
</item>
<item>
<title>Zmiany w powierzchni zasiewów, plonach i zbiorach ważniejszych roślin uprawnych oraz zużycie wybranych środków produkcji w polskim rolnictwie na przestrzeni lat 2011–2021</title>
<link>http://hdl.handle.net/11089/54274</link>
<description>Zmiany w powierzchni zasiewów, plonach i zbiorach ważniejszych roślin uprawnych oraz zużycie wybranych środków produkcji w polskim rolnictwie na przestrzeni lat 2011–2021
Jarecki, Wacław
In Poland, crop production is developing dynamically, which is influenced by natural, economic and social conditions. The measurable effect of this is the change in the sown area, yields and harvests of the main crops. Based on data from the Central Statistical Office, it was shown that in the years 2011–2021 the national sown area of wheat, triticale, rapeseed and sugar beet increased. The largest reduction in the area of cultivation concerned cereal mixtures, rye, barley and potatoes. In the analyzed period, the yields of all analyzed crops increased. As a result, the harvests of the most important crops were characterized by high dynamics of changes. An increase in harvests was recorded for wheat and sugar beet and, to a lesser extent, for triticale, rapeseed and oats. The harvest of potatoes and cereal mixtures decreased significantly, which also concerned barley and rye. In the years 2011–2020, the use of calcium and potassium fertilizers increased, and nitrogen and phosphorus fertilizers decreased slightly. In the analyzed period, the sales of plant protection products increased, mainly fungicides and seed dressings, and the sales of triticale, wheat and rye certified seed material increased significantly, and in recent years, seed potatoes.; W Polsce dynamicznie rozwija się produkcja roślinna, na co mają wpływ uwarunkowania przyrodnicze, ekonomiczne oraz społeczne. Wymiernym tego efektem są zmiany w powierzchni zasiewów, plonach i zbiorach głównych roślin uprawnych. Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wykazano, że w latach 2011–2021 zwiększył się krajowy areał zasiewów pszenicy, pszenżyta, rzepaku i buraka cukrowego. Największe zmniejszenie powierzchni upraw dotyczyło mieszanek zbożowych, żyta, jęczmienia i ziemniaka. W analizowanym okresie wzrosły plony wszystkich analizowanych roślin uprawnych. W efekcie tego zbiory ważniejszych ziemiopłodów odznaczały się dużą dynamiką zmian. Zwiększenie zbiorów odnotowano dla pszenicy i buraka cukrowego oraz w mniejszym zakresie dla pszenżyta, rzepaku i owsa. Zbiory ziemniaka i mieszanek zbożowych wyraźnie zmniejszyły się, co dotyczyło również jęczmienia i żyta. W latach 2011–2020 zwiększyło się zużycie nawozów wapniowych i potasowych, a nieznacznie zmniejszyło azotowych i fosforowych. W analizowanym okresie wzrosła sprzedaż środków ochrony roślin, w tym głównie preparatów grzybobójczych i zapraw nasiennych oraz istotnie zwiększyła się sprzedaż kwalifikowanego materiału siewnego pszenżyta, pszenicy i żyta, a w ostatnich latach sadzeniaków ziemniaka.
</description>
<pubDate>Tue, 31 Dec 2024 00:00:00 GMT</pubDate>
<guid isPermaLink="false">http://hdl.handle.net/11089/54274</guid>
<dc:date>2024-12-31T00:00:00Z</dc:date>
</item>
</channel>
</rss>
