http://hdl.handle.net/11089/8973 Mon, 06 Apr 2026 16:40:05 GMT 2026-04-06T16:40:05Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/bitstream/id/0ec67fcc-5c19-47fb-af63-f58d2d1e2205/ http://hdl.handle.net/11089/8973 http://hdl.handle.net/11089/9050 Institutional and Spatial Struoturalization of Polish Village Piotrowski, Wacław Zasadniczą dla referatu jest teza, że przeprowadzona w 1973 r. reforma podziałów administracyjnych na szczeblu podstawowym otworzyła zupełnie uowe perspektywy reintegracji wsi polskiej zarówno w płaszczyźnie społecznej,jak i przestrzennej. Rozważania odniesiono do wsi o przewadze funkcji rolniczo-hodowlanych opartych o gospodarczą aktywność Indywidualnych rolników. Ten typ wsi dominuje na znacznych obszarach Polski. Głównymi czynnikami stymulującymi procesami reintegracji społecznej 1 kształtowania nowej struktury społeczno-przestrzennej w ramach podstawowej jednostki podziału administracyjnego gminy, było umiejscowienie na tym szczeblu organów władzy i administracji państwowej oraz samorządowej, a także przypisanie obszarowi gminy wyposażenia w Instytucje i organizacje służące zaspokajaniu lokalnych potrzeb gospodarczo-produkcyjnych, socjalno-kulturalnych i społecznych. Zbiór gminnych instytucji i organizacji integrowanych i koordynowanych poziomo lokalnymi planami i zadaniami przekształca się w system. Ogniwami gminnego systemu są z jednej strony podsystemy branżowe, na które nakładają si« elementy i placówki powiązane specjalistycznymi zadaniami i funkcjami, z drugiej strony - powiązane działaniami subgminnymi ogniw i placówek - podobszary, w skład których wchodzi jedna do kilku wsi. Tworzą one jak gdyby inne, wyznaczone przestrzennie, podsystemy gminnego systemu. V obszarze gminy dominuje, poprzez nastawienie na całość funkcji, ośrodek systemu, zlokalizowany w większej wsi czy miasteczku. Podobszary te, podporządkowane ze względu na odległość linearną, a przede wszystkim ekologiczną odległość od centrum zajmują zróżnicowane pozycje w strukturze gminnej terytorium. Z uwagi na możliwości dostępu do gminne®) centrum i gospodarczo-społeczne konsekwencje tego zróżnicowania, przeciętna gmina w aspekcie przestrzennym przybiera postać układu stref koncentrycznych, z modyfikacjami wynikającymi z układu sieci osadniczej, warunków topograficznych i komunikacyjnych. Odmienną społeczną jakość poszczególnych stref ilustrują przykłady zaczerpnięte z empirycznych badań, dotyczących postaw mieszkańców gminy wobec różnych aspektów ich środowiska. Tue, 01 Jan 1980 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/9050 1980-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/9049 Authors’ Note Tue, 01 Jan 1980 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/9049 1980-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/9048 Teams of Individual Farmers - Stimulators and Barriers Pilichowski, Andrzej W artykule podejmuje się problematykę funkcjonowania zespołów rolników indywidualnych w Polsce. Zespoły to, powstające w nowym kształcie na wsi polskiej od 19?1 r. — stanowiły u połowie lat siedemdziesiątych zjawisko znaczne liczebnie. Poprzez tworzenie i rozwijanie tego typu kooperacji zamierzano osiągnąć kilka celów, takich jak poprawa struktury agrarnej gospodarstw chłopskich, wzrost produkcji, rolnej, włączanie elementów kolektywnych w system chłopskiej produkcji rolnej, wreszcie stworzenie kolejnych obiektywnych przesłanek do realizacji niechłopskiego stylu życia na wsi ( szczecinie ważne dla młodzieży). Celem niniejszego artykułu jest próba - dokonana w oparciu o badania empiryczne 100 zespołów rolników indywidualnych, określenia i analizy społecznych stymulatorów i barier rozwoju i właściwego funkcjonowania badanych zespołów. Wyróżniając - wśród objętych badaniem - zespoły działające oraz zespoły nie działające, dokonuje się-próby ustalania istotnych ich cech w płaszczyznach: genetycznej, strukturalnej i funkcjonalnej. Najistotniejszymi cechami zespołów działających okazało się« występowanie różnego rodzaju celów wspólnych, zespołowych, wielkość form strukturalnych zespołu ujmowanego jako grupa społeczna oraz duża efektywność i skuteczność działania zarówno w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i społecznej, tak w sytuacjach wewnętrznych, jak i zewnętrznych, przejawiających się V kontaktach z odpowiednia! instytucjami oraz- ludnością wsi. Natomiast szczególnie istotną barierą okazał się rodzaj utrzymywanych przez zespoły kontaktów z otoczeniem, w tym przede wszystkim z instytucjami obsługi wsi i rolnictwa. ' V zakończeniu formułuje się wnioski dotyczące miejsca i roli zespołów w układzie społeczno-ekonomicznym polskiego rolnictwa. Tue, 01 Jan 1980 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/9048 1980-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/9042 Folklore Ensembles - a Form of Cultural Activity of Rural Population Piotrowski, Marcin W artykule podejmuje się problematykę funkcjonowania zespołów folklorystycznych w centralnej Polsce. Badania dotyczyły głównie działania zespołów na wsi, a także pewnych aspektów motywacji uczestnictwa w zespole i jej społeczno-kulturowych uwarunkowań. Stwierdzono, że zespoły, bez względu ;na instytucje patronujące, nie są silnie związane ze swoim macierzystym środowiskiem - wsią 1 okolicą. Po pierwsze repertuarowo - jak wykazano, korzysta się w pracy z zespołem w dużej mierze z materiałów rozprowadzanych centralnie, publikacji drukowanych, nie zaś z miejscowych, występujących jeszcze elementów folkloru. Praktycznie dla własnej wsi zespół jest instytucją zewnętrzną - nie daje przedstawień, tylko ąioradycznie występuje dla ograniczonego audytorium - działaczy organizacji społecznych i politycznych bąU£ członków insytuacji patronującej. Większość wystąpień ma obecnie miejsce poza terenem macierzystej wsi, na akademiach, festiwalach, przeglądach, konkursach. — Członkowie zespołów to ludzie aktywni społecznie nie tylko w zespole, lecz także w innych organizacjach i formach życia społecznego, kulturalnej i politycznego. Swą aktywność w zespole motywują przede wszystkim zainteresowaniem dla miejscowej tradycji, co stoi w pewnej grzeczności z przebadanym repertuarem, często mało związanym z terenem. Innym motywem uczestnictwa w pracy zespołu jest w o@51e aktywność - dająca możliwość kontaktów towarzyskich, poznania nowych osób, spędzenia wolnego czasu. Tue, 01 Jan 1980 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/9042 1980-01-01T00:00:00Z