Stan zapalny w chorobie miażdżycowej: rola zespołu metabolicznego wywołanego przez składniki Helicobacter pylori i dietę oraz propozycja terapii przeciwzapalnej

Abstract

Miażdżyca jest przewlekłym procesem zapalnym naczyń krwionośnych i główną przyczyną chorób sercowo-naczyniowych. Oprócz klasycznych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, hipercholesterolemia, cukrzyca typu 2 i palenie tytoniu, coraz większą uwagę poświęca się czynnikom nieklasycznym, w tym przewlekłym zakażeniom i zaburzeniom metabolicznym. Jednym z potencjalnych czynników proaterogennych jest zakażenie Helicobacter pylori, które częściej występuje u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Istotną rolę w patogenezie miażdżycy odgrywa również metabolicznie związana stłuszczeniowa choroba wątroby (MASLD), sprzyjająca przewlekłemu stanowi zapalnemu, dyslipidemii i uszkodzeniu śródbłonka. Celem niniejszej rozprawy była ocena wpływu zakażenia Helicobacter pylori oraz diety wysokotłuszczowej na rozwój zmian promiażdżycowych i zespołu metabolicznego. W niniejszej rozprawie doktorskiej, wykorzystując model in vivo kawii domowej, oceniono wpływ zakażenia H. pylori oraz diety wysokotłuszczowej na rozwój zmian promiażdżycowych i zespołu metabolicznego. Wykazano wzrost stężenia LDL, nasilenie peroksydacji lipidów, apoptozy komórek śródbłonka oraz odkładania oxLDL w ścianach naczyń, szczególnie u zwierząt poddanych jednoczesnemu działaniu obu czynników. Zaobserwowano także istotny związek między zakażeniem, dietą wysokotłuszczową a nasileniem stłuszczenia wątroby.Badania in vitro potwierdziły udział składników H. pylori i utlenionych steroli w aktywacji inflamasomu NLRP3 oraz transformacji monocytów w komórki piankowate. Wykazano również, że kolchicyna zamknięta w polimerowych nanonośnikach skutecznie hamuje ten proces przy jednoczesnym zmniejszeniu cytotoksyczności i braku efektów ubocznych w modelu zwierzęcym. Uzyskane wyniki wskazują na istotną rolę inflamasomu NLRP3 w miażdżycy oraz potencjał nanonośnikowej kolchicyny jako nowej strategii terapeutycznej.

Atherosclerosis is an chronic inflammatory process that causes cardiovascular diseases. As well as the well-known risk factors of hypertension, hypercholesterolemia, type 2 diabetes and smoking, there is growing interest in non-classical risk factors, such as chronic infections and metabolic disturbances. One such factor is Helicobacter pylori infection, which is more prevalent in patients with coronary artery disease. Metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease is also important in the development of atherosclerosis, as it causes chronic inflammation, dyslipidaemia, and endothelial dysfunction. This doctoral dissertation aimed to evaluate the impact of H. pylori infection and a high-fat diet on the development of proatherogenic changes and metabolic syndrome. The effects of H. pylori infection and a high-fat diet on atherosclerotic changes and metabolic syndrome were assessed using an in vivo guinea pig model. Increased LDL levels, enhanced lipid peroxidation, endothelial cell apoptosis and oxLDL accumulation within vascular walls were demonstrated, particularly in animals exposed to both factors simultaneously. A significant association was also observed between infection, a high-fat diet, and the severity of hepatic steatosis. In vitro studies confirmed the involvement of H. pylori components and oxidised sterols in activating the NLRP3 inflammasome and transforming monocytes into foam cells. Furthermore, it was demonstrated that colchicine encapsulated in polymeric nanocarriers effectively inhibits this process while reducing cytotoxicity and exhibiting no adverse effects in the animal model. These findings highlight the pivotal role of the NLRP3 inflammasome in atherosclerosis and indicate the potential of nanocarrier-based colchicine as a new therapeutic strategy.