Reminiscencje eposu zwierzęcego w folklorze i literaturze polskiej i bułgarskiej w oparciu o analizę typu bajkowego AT130 „Zwierzęta w chacie”

Abstract

Dysertacja mieści się w zakresie dwóch dyscyplin naukowych: literaturoznawstwa i folklorystyki, w spójnym dyskursie o źródłach, istnieniu i przemianach pewnej popularnej narracji w przestrzeni kultury. Analizowanym przez autorkę tekstem jest znana na całym świecie opowieść o samodzielnej wędrówce zwierząt gospodarskich, które zajmują leśną chatę, wypędzają jej prawowitych mieszkańców i wiodą życie pozbawione trosk i ciężkiej pracy. Fabuła ta jest oznaczona w systematyce Aarne-Thompsona numerem 130, a sama historia została spopularyzowana dzięki bajce braci Grimm „O czterech muzykantach z Bremy”. Obszarami, na których tekst zostanie poddany analizie, są dwie kultury narodowe: polska i bułgarska, co z kolei otwiera przed badanym problemem perspektywę komparatystyczną. Zapisy folklorystyczne typu bajkowego AT130 oraz jego literackie adaptacje zostają poddane interpretacji, która ma na celu wyzyskanie elementów historii stanowiących pozostałości tzw. eposu zwierzęcego w jego wąskim i szerokim rozumieniu. Praca zawiera dwa aneksy: Aneks I składa się ze schematów opartych o sposób zapisu typów w systematykach fabuł, a Aneks II to efekt pracy translatorskiej autorki, inspirowanej zasobami bułgarskich archiwów.