Kognitywne aspekty reprezentacji emocji w polskiej i niemieckiej liryce ekspresjonistycznej

Abstract

Dysertacja dotyczy polskiej i niemieckiej liryki ekspresjonistycznej. Centralne miejsce w rozprawie zajmuje analiza konkretnych fragmentów wierszy (pre)ekspresjonistycznych, wyrażających lub opisujących wybrane emocje, a więc reprezentujących te emocje w medium języka. Tę część poprzedzają dwa rozdziały o charakterze ogólnym, wprowadzającym. Pierwszy z nich jest poświęcony wyjaśnieniu definicji emocji, istotnej z kolei dla zrozumienia mechanizmu reprezentacji. Podstawowym narzędziem badania reprezentacji emocji jest dla autorki metafora konceptualna, zaadaptowana z językoznawstwa kognitywnego dla potrzeb badań teoretycznoliterackich. Opiera się na fundamentalnych założeniach badaczy tzw. nurtu doświadczeniowego, tj. George’a Lakoffa, Marka Turnera i Marka Johnsona oraz Zoltána Kövecsesa. Rozdział drugi podejmuje zagadnienie miejsca emocji w hierarchii wartości światopoglądu ekspresjonistycznego. Druga i najobszerniejsza część dysertacji jest w całości realizacją wyjściowego projektu charakterystyki ekspresjonistycznych konceptualizacji emocji i pośrednio poetyki i założeń światopoglądowych samego ekspresjonizmu. Kolejne rozdziały pracy zawierają odpowiednio analizy poetyckich reprezentacji strachu, smutku, wstrętu, miłości erotycznej oraz gniewu i uniesienia. Ostatnie, podsumowujące uwagi dotyczą relacji między emocjami a ich literackimi ekwiwalentami.