„Przygody Iwana, syna kupieckiego i inne opowieści i bajki” Iwana Nowikowa a kultura literacka rosyjskiego Oświecenia

Abstract

Rozprawa koncentruje się na zbiorze Iwana Nowikowa „Przygody Iwana, syna kupieckiego i inne opowieści i bajki” (1785–1786), który autorka dysertacji uznaje za zbadany dotychczas jedynie w sposób fragmentaryczny i wybiórczy. W rozprawie podjęto próbę historycznoliterackiej interpretacji mającej stanowić podstawę do ukazania rzeczywistego obrazu życia literackiego końca XVIII wieku, który będzie możliwie pełny jedynie wówczas, gdy działania badaczy zmierzać będą do kompletnej rejestracji i sformułowania kompetentnych obserwacji dotyczących wszystkich komunikatów piśmienniczych, które ukazywały się i były rozpowszechniane w społeczeństwie. Dysertacja składa się ze wstępu, trzech rozdziałów i zakończenia. Rozważania rozpoczęto od uwag wstępnych na temat literatury masowej, jej roli i miejsca w procesie literackim II poł. XVIII wieku. Rozdział drugi przynosi omówienie zawartości zbiorku; przedmiotem badań są kolejno: opowieści o charakterze dydaktycznym, utwory z elementami pikareski, krótkie opowiadania komiczne w typie facecji, opowieść awanturniczo-miłosna i inne formy gatunkowe. Rozdział trzeci poświęcono podstawowym zagadnieniom kultury literackiej rosyjskiego Oświecenia i miejsca Nowikowa w tym systemie. W pracy wykorzystano dostępną literaturę przedmiotu, której wykaz załączono w przypisach oraz w sporządzonej bibliografii. Rozprawę kończy indeks występujących nazwisk i tytułów (w wersji rosyjskiej i polskiej).