Rola zjawisk fonetycznych w rosyjskiej prozie Vladimira Nabokova

Abstract

W rozprawie podjęto próbę przyjrzenia się roli pełnionej przez zjawiska fonetyczne w wybranych utworach prozy Vladimira Nabokova. Podstawowym celem jest tu określenie funkcji instrumentacji dźwiękowej i gry słów w tekstach powieści Nabokova. Autorka omawia znaczenie środków wykorzystujących efekty dźwiękowe jednostek leksykalnych na podstawie analizy poszczególnych ich rodzajów. Część pierwsza, „Instrumentacja dźwiękowa” obejmuje celowe zestawienia wyrazów, w których pewne głoski bądź ich sekwencje powtarzają się z wyczuwalnie większą niż zwykle częstotliwością lub w ustalonych miejscach. Część druga, „Gra słów”, dotyczy semantyki, która pełni w grze słów znacznie ważniejszą funkcję, a w niektórych jej odmianach stanowi czynnik nadrzędny w stosunku do brzmienia (np. gra słów oparta na niejednoznaczności). W każdej części ogólne uwagi teoretyczne związane z zagadnieniami środków fonostylistycznych zostały omówione w oddzielnych rozdziałach. Badanie ma na celu rozpatrzenie kwestii takich, jak: wpływ środków fonetycznych na wartość tekstu literackiego; rola zjawisk brzmieniowych w uzyskiwaniu efektów komicznych lub satyrycznych; ukazanie niejednoznaczności przedstawionego świata powieści przez wieloznaczność elementów systemu języka; funkcja chwytów fonostylistycznych w dialogu autora z czytelnikiem; znaczenie instrumentacji dźwiękowej i gry słów dla bohaterów utworów; zjawiska brzmieniowe jako pełnoprawny element powieści odtwarzany w przekładzie.