Dzieje burzliwej przyjaźni. Karol Sienkiewicz i Piotr Kopczyński: koledzy z Liceum Krzemienieckiego: przyjaciele – sąsiedzi – polityczni oponenci

Abstract

Przyjaźń to relacja uczuciowa między ludźmi niezwiązanymi ze sobą więzami krwi, ani romantycznej namiętności. Piotr Kopczyński i Karol Sienkiewicz, równolatkowie spotkali się po raz pierwszy w szkołach winnickich. Później obaj uczyli się w Liceum Krzemienieckim. Najpierw wspólna nauka, a później niespodziewane sąsiedztwo silnie ugruntowało ich przyjacielskie relacje. Zbliżały ich do siebie średnioszlacheckie pochodzenie, skromna sytuacja finansowa rodzin, klienckie relacje z domem Czartoryskich, a przede wszystkim z ks. Adamem J. Czartoryskim. Także sympatia pozostałych członków rodziny wspierała tę przyjaźń. Wybuch powstania w 1830 r. na chwilę oddalił ich fizycznie od siebie. Spotkali się ponownie w lipcu 1831 r. w rozgorączkowanej powstańczej Warszawie. Twarde konserwatywne poglądy Karola, napotkały na opór Kopczyńskiego. Konflikt ich politycznych postaw w połączeniu z cechami charakteru na wiele długich, gorzkich lat zachwiał przyjaźnią, nieomal jej nie zniszczył. Powróciła po latach jednak już raczej jako sentyment za młodością, jako familijna życzliwość.

Friendship is an emotional bond between people who are not related by blood or romantic passion. Piotr Kopczyński and Karol Sienkiewicz, who were of the same age, first met at schools in Winnica. Later, both studied at the Krzemieniec Lyceum. First their shared education, and then the unexpected neighborly connection, strongly solidified their friendship. They were brought closer by their moderately noble origins, their families’ modest financial situation, their client-like relationship with the Czartoryski family, and especially with Prince Adam J. Czartoryski. The sympathy of the other family members also supported this friendship. The outbreak of the 1830 uprising briefly distanced them physically. They met again in July 1831 in the fevered atmosphere of insurgent Warsaw. Karol’s strong conservative views met resistance from Kopczyński. The conflict between their political stances, combined with their character traits, shook their friendship for many long, bitter years, almost destroying it. However, it eventually returned, though more as a nostalgic sentiment for their youth, as a familial goodwill.