http://hdl.handle.net/11089/18353 2026-04-03T20:15:03Z 2026-04-03T20:15:03Z Gutarowska, Beata http://hdl.handle.net/11089/18928 2019-04-02T09:37:17Z 2010-01-01T00:00:00Z

Moulds in biodeterioration of technical materials Gutarowska, Beata Moulds are microorganisms which play the key role in biodeterioration of technical materials which results from their physiological features and metabolism. Technical materials constitute the source of carbon and energy (wood, paper, textiles, fuels, leather) or the surface for fungal growth (bricks, stone, metal, glass). Moulds characterized by a high biodeterioration activity – enzymatic and acidic, belong mainly to the following genera: Aspergillus, Penicillium, Trichoderma, Cladosporium, Paecilomyces and Chaetomium. Members of some taxa (besides the aforementioned also e.g. Stachybotrys, Alternaria, Epidermophyton, Microsporum, Scopulariopsis, Trichophyton) growing on technical substances and producing allergens and mycotoxins cause health hazards. Therefore, basing on the knowledge about conditions for mould development and biodeterioration mechanisms, we should appropriately preserve materials against mould growth. Looking for new disinfection methods safe for technical substances in order to inhibit mould growth is also important. Protective applications of biocides should be limited only to materials most sensitive to biodeterioration (paper, textiles, fuels, paints). On the one hand we should take into consideration environmental protection, on the other production of durable, biodegradable materials ensuring the product life cycle.; Pleśnie są mikroorganizmami, które odgrywają kluczową rolę w biodeterioracji materiałów technicznych, co wynika z ich cech fizjologicznych i metabolizmu. Materiał techniczny stanowi dla nich albo źródło węgla i energii (drewno, papier, tekstylia, paliwa, skóra) albo jest podłożem do ich wzrostu (cegły, kamień, metal, szkło). Grzyby charakteryzujące się wysoką aktywnością biodeterioracyjną - enzymatyczną i kwasotwórczą należą głównie do Aspergillus, Penicillium, Trichoderma, Cladosporium, Paecilomyces i Chaetomium. Przedstawiciele niektórych rodzajów grzybów (oprócz wymienionych powyżej, również m.in. Stachybotrys, Alternaria, Cladosporium, Epidermophyton, Microsporum, Scopulariopsis, Trichophyton) rosnąc na substancji technicznej oraz wytwarzając alergeny i mykotoksyny stwarzają zagrożenia zdrowotne. Dlatego na podstawie wiedzy na temat warunków rozwoju pleśni i mechanizmów biodeterioracji należy odpowiednio zabezpieczać materiały przed rozwojem grzybów. Istotne jest również poszukiwanie nowych, bezpiecznych dla materiałów technicznych metod dezynfekcji w celu zahamowania rozwoju grzybów. Zastosowanie biocydów w celach ochronnych należy ograniczyć jedynie do materiałów najbardziej narażonych na biodeteriorację (papier, tekstylia, paliwa, farby), mając na uwadze aspekty ochrony środowiska, a także produkcję materiałów biodegradowalnych, zapewniając cykl życia produktu.

2010-01-01T00:00:00Z Kędra, Kamil http://hdl.handle.net/11089/9910 2019-04-02T07:16:15Z 2014-11-25T00:00:00Z

The possibilities of using data on national populations of fungal species to determine the Red List Category (based on the IUCN Criteria) Kędra, Kamil The data is heterogeneous due to the various reasons, e.g. eneven mycological recognition of different parts of Poland. Therefore, the need to collect and analyze all currently available data for those taxa is urgent. The further discussion on the subject focusing on the development of a uniform national standard for such assessments is one of the most relevant issues for the near future. The arguments being presented in this paper are intented to be an additional voice in this discussion.; Przedstawione możliwości oceny stopnia zagrożenia gatunków grzybów (kryteria IUCN: A2c, A3c, A4c, B1ab(iii), B2ab(iii) oraz D) wydają się mieć najlepsze zastosowanie przy aktualnym stanie dostępnych danych o ich krajowych populacjach. Pozostałe kryteria powinny być użyte po krytycznej ocenie wpływu wzrostu aktywności poszukiwań grzybów na znaną liczbę ich stanowisk.

2014-11-25T00:00:00Z Wieczorek, Marek http://hdl.handle.net/11089/9909 2021-08-02T08:49:00Z 2014-11-25T00:00:00Z

The effect of particular active substances of hallucinogenic mushrooms Wieczorek, Marek This mini review presents the influence of psilocybin, psilocin, ibotenic acid and muscimol on the nervous system. Also the effects of the above mentioned substances on emotion and mental health of people are discussed.; Grzyby halucynogenne są spożywane od tysiącleci w celach rytualnych i religijnych. Substancje aktywne, psylocybina, psylocyna i muscimol są stosunkowo mało toksyczne i z reguły nie powodują uzależnień, charakterystycznych choćby kokainy lub opiatów. Niemniej jednak, ze względu na charakter wywoływanych halucynacji oraz indywidualne cechy organizmu, jak wiek, stan emocjonalny mogą być groźne dla zdrowia. Z kolei na ich powinowactwo do receptorów układu serotoninergicznego, a przez to na możliwość interakcji z innymi systemami neurotransmisyjnymi mózgu, stanowią niebezpieczeństwo rozwoju psychoz, często charakterystycznych dla tych, występujących u pacjentów ze schizofrenią. Niezależnie od niebezpieczeństw związanych ze spożywaniem grzybów halucynogennych, jak też produkowanych przez nie substancji aktywnych, należy wskazać, że te ostatnie znajdują powszechne zastosowania w badaniach neurofizjologicznych. Będąc agonistami lub antagonistami receptorów błonowych dla niektórych neurotransmiterów, pozwoliły zrozumieć ich funkcje fizjologiczna oraz wskazały na możliwe patologie powodowane zaburzeniami w obrębie poszczególnych systemów neurotransmisyjnych.

2014-11-25T00:00:00Z Jędryczka, Małgorzata http://hdl.handle.net/11089/9908 2019-04-02T07:09:09Z 2014-11-25T00:00:00Z

Aeromycology: studies of fungi in aeroplankton Jędryczka, Małgorzata Air is a natural environment for spores of many genera and species of fungi. Despite its small size and a significant dispersion they have a great impact on human health and different areas of our activities, such as agricultural production. The study on spores of fungi that belong to aeroplankton or bioaerosole is called aeromycology. The most frequent fungi present in the air are Cladosporium and Alternaria species. Their numbers are abundant regardless of latitude and height above the sea level and above the ground. They mostly originate from agricultural environment. Other frequently listed species of fungi, whose spores are present in the air include of Aspergillus, Penicillium, Fusarium, Sclerotinia and Ganoderma. The concentration of spores in the air strongly depends on the abundance of their formation during the studied period. This in turn relates to geobotanical region, vegetation, degree of urbanization, climatic conditions, season, current weather, wind force and direction, local microclimate, and many other factors. Changes in humidity affect the concentration of different types of fungal spores. In general they are divided to ‘dry’ (Alternaria, Cladosporium, Puccinia, Ustilago, Melampsora, Epicoccum, Drechslera) and ‘wet’ (Didymella, Fusarium, Ganoderma, Gliocladium, Leptosphaeria, Verticillium). Study of the composition of species and genera are being done using different types of spore samplers, mostly volumetric instruments. Visual identification is based on colony morphology of the fungus and the shape and size of spores. The identification at the species level is possible with molecular tools. Methods based on DNA/RNA amplification are very sensitive and accurate. They allow the identification below the species level, e.g. chemotypes, mating types or isolates with genes or alleles of interest. Aerobiological monitoring is widely used in the epidemiology of human diseases (inhalant allergies) and infections of arable crops (decision support systems for the protection of cultivated plants). Aeromycology is interconnected with such diverse areas as industrial aerobiology, bioterrorism, ecology, climatology or even speleology and cultural heritage.; Powietrze jest naturalnym środowiskiem dla zarodników licznych rodzajów i gatunków grzybów. Pomimo niewielkich rozmiarów i znacznego rozproszenia mają one wielki wpływ na zdrowie ludzi i różne kierunki ich działalności, w tym w szczególności na produkcję rolniczą. Badania nad zarodnikami grzybów stanowiącymi część aeroplanktonu są przedmiotem aeromykologii. Niezależnie od szerokości geograficznej i wysokości nad poziomem morza w powietrzu szczególnie często występują grzyby z rodzajów Cladosporium i Alternaria, a ich źródłem jest najczęściej środowisko rolnicze. Innymi często notowanymi rodzajami grzybów, których zarodniki występują w powietrzu są m.in. Aspergillus, Penicillium, Fusarium, Sclerotinia i Ganoderma. Stężenie zarodników w powietrzu jest ściśle uzależnione od obfitości ich tworzenia w danym okresie, co jest pochodną regionu geobotanicznego, szaty roślinnej, stopnia zurbanizowania danej lokalizacji, warunków klimatycznych, pory roku, aktualnej pogody, siły i kierunku wiatru, lokalnego mikroklimatu i wielu innych czynników. Zmiany wilgotności powietrza wpływają na stężenie zarodników różnych rodzajów grzybów, określanych na tej podstawie jako „suche” (Alternaria, Cladosporium, Puccinia, Ustilago, Melampsora, Epicoccum, Drechslera) lub „mokre” (Didymella, Fusarium, Ganoderma, Gliocladium, Leptosphaeria, Verticillium). Badania składu rodzajowego i gatunkowego prowadzone są przy zastosowaniu różnego rodzaju chwytaczy zarodników, a identyfikacja wizualna na podstawie morfologii kolonii grzyba oraz kształtu i wymiarów zarodników uzupełniana jest obecnie przez wyjątkowo czułe metody detekcji molekularnej, specyficzne względem rodzajów, gatunków, chemotypów, a nawet składu genów i kompozycji poszczególnych alleli. Monitoring aerobiologiczny znajduje bezpośrednie wykorzystanie w epidemiologii chorób ludzi (alergologia) i roślin uprawnych (systemy wspierania decyzji w ochronie roślin uprawnych). Badania z zakresu aeromykologii znajdują zastosowanie w tak różnych kierunkach jak aerobiologia przemysłowa, bioterroryzm, ekologia, dziedzictwo kulturowe, klimatologia lub speleologia.

2014-11-25T00:00:00Z