http://hdl.handle.net/11089/54999 2026-04-04T00:57:29Z 2026-04-04T00:57:29Z Sadzińska, Ewa http://hdl.handle.net/11089/55036 2025-03-18T02:05:34Z 2024-12-30T00:00:00Z

Rytm i dialog. O pamięci literackiej i poezji Josifa Brodskiego Sadzińska, Ewa

2024-12-30T00:00:00Z Curkan-Dróżka, Ełona http://hdl.handle.net/11089/55035 2025-03-18T02:05:33Z 2024-12-30T00:00:00Z

Gesty (emblematy) we wstępnej translatorskiej analizie tekstu literackiego Curkan-Dróżka, Ełona This paper deals with the interpretation of the elements of non-verbal communication in the process of translation-oriented text analysis. The discussion focuses on the reasons why these el¬ements are often omitted during the analysis of literary texts by novice researchers. The author invokes issues related to the perception of the components of non-verbal communication, citing sources from the fields of anthropology, literature, and culture and focusing on the perception of gestures, their role in the creation of literary characters as well as their close connection to the cul¬ture of the source text. Attention is paid to the perpetuation in literature of certain norms of social behavior in a given historical period and to the influence of authorial creation on the characteristic features of non-verbal communication of individual characters. Thus, non-verbal communication behavior is shown to be a rich source of information, significantly deepening not only the portrayal of characters, but also the depiction of the realities of everyday life. In order to properly interpret non-verbal sources of information such as visuals, their origin, and semantics, the translator should pay due attention to them during the analysis of the literary text. Emblems are distinguished by their greatest cultural significance among the other gesture types. The author describes the most important functions of gestures in the text and their significance for the socio-psychological portrait of characters.; W artykule został poruszony temat interpretacji elementów komunikacji niewerbalnej w procesie wstępnej translatorskiej analizy tekstu zorientowanej na przekład. Rozważania będą skoncentrowane wokół powodów częstego pomijania danych elementów podczas analizy tekstów literackich przez początkujących badaczy. Autorka podejmuje próbę odnalezienia odpowiedzi na pytania związane z percepcją komponentów komunikacji niewerbalnej (powołując się na źródła z dziedziny antropologii, literatury i kultury), koncentrując się na odbiorze gestów, ich roli w kreowaniu postaci literackich jak również ścisłym powiązaniu z kulturą oryginału. W tekście została zwrócona uwaga na utrwalenie w literaturze pewnych norm zachowań społecznych w wybranym okresie historycznym, jak również wpływ autorskiej kreacji na charakterystyczne cechy komunikacji niewerbalnej poszczególnych bohaterów. W związku z czym zachowania z zakresu komunikacji pozasłownej zostały uznane za bogate źródło informacji w znaczący sposób pogłębiające nie tylko charakterystykę postaci, ale również wiedzę na temat realiów życia codziennego. Dla właściwej interpretacji niewerbalnych nośników informacji duży wpływ ma poświęcenie im należytej uwagi podczas analizy tekstu literackiego (z uwzględnieniem wizualizacji) oraz podjęcie próby ustalenia pochodzenia i semantyki.Szczególna uwaga została poświęcona emblematom, które wyróżnia największe nacechowanie kulturowe wśród pozostałych typów gestów. Autorka prezentuje najważniejsze funkcje gestów w tekście oraz ich znaczenie dla interpretacji nakreślenia portretu społeczno-psychologicznego postaci.

2024-12-30T00:00:00Z Bednarczyk, Anna http://hdl.handle.net/11089/55033 2025-03-18T02:05:35Z 2024-12-30T00:00:00Z

Rusycystyczne problemy przekładu CZE-KA-NIA-NA-SCHO-DACH Joanny Ślósarskiej Bednarczyk, Anna This article examines the problems of translating into Russian the volume CZE-KA-NIE-NA-SCHO-DACH by Joanna Ślósarska , as well as the titular poem from this collection. The source material is treated as a cycle, which influences both the choice of translational dominant and subsequent decisions regarding translation methods and techniques used by the translator. The article addresses the issue of translating a polysemiotic text, which, in this case, combines verbal text and graphics. Starting from an analysis of the volume, highlighting the general difficulties of translation related to elements in the poems characteristic of Ślósarska, the author turns to a specific poem and discusses it in the context of the entire cycle. This analysis leads to the conclusion that translating free verse does not pose fewer challenges for the translator than translating verse based on a metrical system. The most significant translational challenge is shown to be the differences in language structures and intertextual references. On the other hand, similarities in literary systems are also noted, which facilitate the translation process.; W artykule rozpatrzone zostały problemy przekładu na język rosyjski tomu CZE-KA-NIE-NA-SCHO-DACH autorstwa Joanny Ślósarskiej oraz tytułowego wiersza z tego zbioru. Materiał wyjściowy potraktowany został jako cykl, co wpływa zarówno na wybór dominanty translatorskiej, jak i na późniejsze decyzje dotyczące sposobów przekładu oraz chwytów zastosowanych przez tłumacza.Ponadto zwrócono uwagę na zagadnienie translacji tekstu polisemiotycznego, w danym wypadku łączącego tekst słowny i grafię. Wychodząc od analizy tomu i wyróżniając ogólne trudności translacji związane z wprowadzonymi do tekstów wierszy elementami, charakterystycznymi dla Ślósarskiej, autorka dochodzi do konkretnego wiersza i rozpatruje go we wskazanym kontekście całościcyklu. Analiza to prowadzi do konstatacji, że przekład wiersza wolnego nie sprawia tłumaczowi mniej trudności niż tłumaczenie wiersza opartego o system metryczny. Za największy problem translatorski wypada uznać różnice struktur językowych oraz odniesień intertekstualnych. Z drugiej strony zauważone zostały podobieństwa systemów literackich, co wspomaga translację.

2024-12-30T00:00:00Z Ots, Ingrid Lankina, Liubov http://hdl.handle.net/11089/55031 2025-03-18T02:05:34Z 2024-12-30T00:00:00Z

Леся Украинка и тема женского освобождения в ее творчестве Ots, Ingrid; Lankina, Liubov This article examines the contribution of Lesya Ukrainka (1871–1913) to the development of feminist thought and the influence of the early 20th century Ukrainian social context on her work. Special attention is given to the theme of women’s emancipation in Ukrainka’s writings, analyzed through the lens of Alain Touraine’s social theory, which views feminism as a cultural movement aimed at deep societal transformation, including the creation of new cultural codes.The primary goal of the article is to show how Ukrainka used literature to advance feminist ideas, such as the expansion of women’s rights. Two works are analyzed: the essay New Perspectives and Old Shadows, where Ukrainka critiques Western European literature for its superficial portrayal of women, and the poetic drama The Forest Song, which challenges traditional gender roles through the characters Mavka and Lukash. Ukrainka portrays women as active agents capable of independence, thereby questioning established patriarchal norms.The authors emphasize the significance of Lesya Ukrainka’s literary legacy in the development of Ukrainian feminism, especially in its connection with the national liberation movement. The struggle for women’s autonomy in Ukraine was closely intertwined with the movement for national sovereignty, giving Ukrainian feminism distinctive characteristics that can be seen through the analysis of the work of female writers.; В данной статье рассматривается вклад Леси Украинки (1871–1913) в развитие феминистской мысли и влияние на ее творчество украинского общественного контекста начала ХХ века. Особое внимание уделяется теме женской эмансипации в произведениях Украинки, анализируемых через призму социальной теории А. Турена, рассматривающего феминизм как культурное движение, направленное на глубокую трансформацию общества, в том числе через создание новых культурных кодов.Основная цель статьи – показать, как Украинка использовала литературу для продвижения феминистских идей, таких как расширение прав женщин. Анализируются два произведения: эссе Новые перспективы и старые тени, где писательница критикует западноевропейскую литературу за поверхностное изображение женщин, и поэтическая драма Лесная песня, которая бросает вызов традиционным гендерным ролям, используя персонажи Мавки и Лукаша. Украинка представляет женщин как активных субъектов, способных к независимости, тем самым оспаривая устоявшиеся патриархальные нормы.Авторы статьи подчеркивают важность литературного наследия Леси Украинки в развитии украинского феминизма, особенно в сочетании с национально-освободительным движением. Борьба за женскую автономию в Украине тесно переплеталась с движением за национальный суверенитет, что придало украинскому феминизму специфические черты, которые можно обнаружить при анализе творчества женщин.

2024-12-30T00:00:00Z