Od rycerzy do żołnierzy. Wojna jako czynnik przemian http://hdl.handle.net/11089/58347 2026-05-23T06:21:12Z 2026-05-23T06:21:12Z Lasota, Jacek http://hdl.handle.net/11089/58366 2026-05-20T01:01:37Z 2026-05-18T00:00:00Z

Wybrane kategorie sztuki wojennej Lasota, Jacek The article is an attempt to solve the research problem expressed in the question: Which of the concepts of martial arts can be included in its category and what is their content? The publication offers new solutions in this matter. It introduces new categories into the current classification, which suggests to meet the criteria for a more detailed division. The purpose of the article is also to draw attention to the need to organise the basic terminological issues of selected categories of martial arts in the first place.; Artykuł jest próbą rozwiązania problemu badawczego mającego wyraz w pytaniu: Które z pojęć sztuki wojennej można zaliczyć do jej kategorii i jaka jest ich treść? Autor w swojej publikacji proponuje nowe rozwiązania w tej kwestii. Wprowadza do dotychczasowej klasyfikacji nowe kategorie, które w jego opinii spełniają kryteria bardziej szczegółowego ich podziału. Celem artykułu jest również zwrócenie uwagi na potrzebę uporządkowania w pierwszej kolejności podstawowej problematyki terminologicznej wybranych kategorii sztuki wojennej.

2026-05-18T00:00:00Z Zuziak, Janusz http://hdl.handle.net/11089/58363 2026-05-20T01:01:33Z 2026-05-18T00:00:00Z

Podpułkownik prof. Jerzy Stanisław Alexandrowicz (1886–1970). Kariera naukowa wojną przerwana Zuziak, Janusz Jerzy Stanisław Alexandrowicz was an outstanding Polish scientist and a distinguished soldier, Professor of the Stefan Batory University in Vilnius, rector of the Academy of Veterinary Medicine in Lviv, participant of the Polish-Bolshevik war, undersecretary of state at the Ministry of Religious Denominations and Public Enlightenment. Soldier of September 1939, Soviet prisoner. In the Polish Army in the USSR, the Polish Army in the East and the 2nd Polish Corps, he was responsible for organising education and training. After World War II, he remained in exile in Great Britain, working at the Plymouth Naval Station, and made a major contribution to world science.; Jerzy S. Alexandrowicz to wybitny polski uczony, zasłużony żołnierz. Profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, rektor Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, podsekretarz stanu w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Żołnierz września 1939 r., jeniec radziecki. W Armii Polskiej w ZSRR, Armii Polskiej na Wschodzie i w 2. Korpusie Polskim odpowiadał za organizację oświaty i edukacji. Po II wojnie światowej pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, pracując w Stacji Morskiej w Plymouth, wniósł olbrzymi wkład do nauki światowej.

2026-05-18T00:00:00Z Pogońska-Pol, Magdalena http://hdl.handle.net/11089/58364 2026-05-20T01:01:36Z 2026-05-18T00:00:00Z

Izraelsko-arabska wojna z czerwca 1967 roku. Wpływ na sytuację wewnętrzną i militarną Egiptu Pogońska-Pol, Magdalena The Six-Day War of June 1967 marked a turning point in Egypt’s modern history, exposing the weaknesses of Gamal Abdel Nasser’s authoritarian system. The military defeat against Israel triggered a deep political and social crisis, forcing leadership changes within the army and a re-evaluation of state governance. Although Nasser briefly resigned, he retained power through massive popular support, leading to a more centralized and autocratic regime. Limited political and military reforms were introduced to restore stability. The war also marked Egypt’s shift from pan-Arabism toward national pragmatism, laying the groundwork for the transformations that continued under Anwar Sadat in the 1970s.; Wojna sześciodniowa z czerwca 1967 r. była przełomowym momentem w historii Egiptu, ujawniającym słabości systemu autorytarnego Gamala Abdela Nasera. Klęska militarna w starciu z Izraelem doprowadziła do głębokiego kryzysu politycznego i społecznego, wymusiła rozliczenia w armii oraz refleksję nad funkcjonowaniem państwa. Naser, mimo chwilowej rezygnacji, utrzymał władzę dzięki masowemu poparciu społecznemu, a jego rządy uległy centralizacji i umocnieniu autorytarnego charakteru. W odpowiedzi na porażkę przeprowadzono reorganizację wojska i ograniczone reformy polityczne, które miały przywrócić stabilność. Wojna sześciodniowa doprowadziła do odejścia od idei panarabizmu na rzecz egipskiego nacjonalizmu i stała się początkiem procesu transformacji, kontynuowanego w latach siedemdziesiątych przez Anwara Sadata.

2026-05-18T00:00:00Z Lesiakowski, Krztysztof http://hdl.handle.net/11089/58362 2026-05-20T01:01:32Z 2026-05-18T00:00:00Z

Propaganda i polityka. Problem rewindykacji dzieci polskich z okupowanych Niemiec na łamach wybranych tytułów prasy krajowej w pierwszych latach po II wojnie światowej Lesiakowski, Krztysztof One of the painful losses inflicted on Poland by the Third Reich was the theft of children for the purpose of Germanization. After the defeat of Nazi Germany, a restitution campaign was launched. Its effectiveness depended not only on the involvement of the state apparatus, but also on the involvement of the Polish society in the search for the lost children. In the contemporary realties, it was the press that shaped the attitude of the general public. Therefore, it is reasonable to ask how the Polish press addressed the problem of the restitution of Polish children from occupied Germany. Did it really support the search, or were these activities primarily a tool of politics and propaganda? Given the fact that Łódź was a leading centre in the Nazi policy of Germanization of Polish children, it was necessary to check to what extent the Łódź press – “Dziennik Łódzki”, “Express Ilustrowany”, “Głos Robotniczy”, “Kurier Popularny” – joined the activities for the search for the lost children. The information obtained from them was then confronted with selected texts from nationwide newspapers. The analysis of the content of the press in terms of searching for and reclaiming Polish children gave a surprising result. It turned out that the newspapers took up this problem more broadly only in 1947. The articles demonstrated that the sources of the poor effectiveness of the reclaiming action were always abroad, in countries and institutions that were political opponents of Warsaw. Hence, it should be stated that the pro-reclaiming activity of the Polish press was not an independent action of individual newspapers’ editorial offices but a function of the foreign policy of post-war Poland.; Jedną z bolesnych strat zadanych Polsce przez III Rzeszę był rabunek dzieci w celach germanizacyjnych. Po klęsce nazistowskich Niemiec podjęto akcję rewindykacyjną. Jej skuteczność zależała nie tylko od zaangażowania aparatu państwowego, ale także od włączenia się w poszukiwania społeczeństwa polskiego. W ówczesnych realiach rolę czynnika kreującego w najszerszym zakresie postawy społeczne odgrywała prasa. Stąd za zasadne należy uznać pytanie, w jaki sposób polska prasa podejmowała na swoich łamach problem rewindykacji dzieci polskich z okupowanych Niemiec. Czy realnie wspierała poszukiwania, czy też działania te przede wszystkim były narzędziem polityki i propagandy? Z uwagi na fakt, iż Łódź była wiodącym ośrodkiem w nazistowskiej polityce germanizacji dzieci polskich, należało sprawdzić, w jakim zakresie prasa łódzka – „Dziennik Łódzki”, „Express Ilustrowany” „Głos Robotniczy”, „Kurier Popularny” – włączyła się w działania na rzecz poszukiwania utraconych dzieci. Uzyskane informacje skonfrontowano z wybranymi tekstami z gazet ogólnopolskich. Analiza zawartości prasy pod kątem tematu poszukiwania i rewindykacji dzieci polskich dała zaskakujący rezultat. Okazało się, że gazety szerzej podjęły ten problem dopiero w 1947 r. Z treści artykułów wynikało, iż źródła słabej efektywności akcji rewindykacyjnej zawsze były na zewnątrz, w państwach i środowiskach, które dla Warszawy stanowiły przeciwnika politycznego. Stąd należy stwierdzić, że prorewindykacyjna aktywność polskiej prasy nie była samoistnym działaniem poszczególnych redakcji, a funkcją polityki zagranicznej władz powojennej Polski.

2026-05-18T00:00:00Z