http://hdl.handle.net/11089/13268 ROMANICA. LES MÉLANGES À LA MÉMOIRE D’ENZO GIUDICI 2026-04-04T00:27:39Z http://hdl.handle.net/11089/13399 Portrait-souvenir Possenti, Antonio 3 października 1985 r. o godz. 8 25 odszedł na zawsze Enzo Giudici. Urodzony 24 września 1920 r. w Mussomeli, miał zaledwie 65 lat. Tak skromny na co dzień, uczony ten wywodził się z arystokratycznej rodziny sycylijskiej. Przodkowie jego wnieśli bardzo wiele do kultury światowej! stryjeczny dziadek, Paolo Emiliani Giudici, był znanym krytykiem literatury włoskiej XIX w., ojciec, Paolo Giudici, to znany pisarz, arabista. Mimo wybitnych zdolności i rozległych zainteresowań prof. Giudici jego kariera uniwersytecka nie była usłana różami. Pracował jako lektor języka włoskiego w Tuluzie (1957-1962), był wykładowcą na Uniwersytecie w Lecce, w Salerno oraz w Instytucie Orientalnym w Neapolu (1962-1965). Tam właśnie 1 stycznia 1969 r. został mianowany profesorem. W roku 1971 przeniósł się na wydział literatury Uniwersytetu w Maceracie, a stamtąd - w 1982 r. - do Uniwersytetu Rzym II. Mimo licznych zająć związanych z dydaktyką uniwersytecką prof. Giudici kontynuował swe studia nad literaturą francuską okresu Renesansu, poświęcając szczególną uwagę Renesansowi lyońskiemu. Wydał również sporo dzieł krytycznych na temat literatury francuskiej XVIII w., a także zainteresował swych czytelników esejami z literatury współczesnej (Zola, France, Anouilh, Capuana, Neera, Fleres, Cardarelli etc.). Wśród licznych dzieł prof. Enzo Giudici znajdujemy także prace poświęcone szachom, gdyż tej grze profesor oddawał się z wielkim zapałem. Lyon, miasto, któremu prof. Giudici poświęcił wiele serca i wiedzy, uhonorował go Medalem Lyonu i Nagrodą Honorową Akademii Lyońskiej. 1990-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13397 Aspetti stilistici dell'analisi dell'eufemismo Widłak, Stanisław Zjawiska tabu językowego i eufemizmu są przedmiotem zainteresowania semantyki i stylistyki, ale z racji swego występowania na płaszczyźnie parole, a więc w określonych sytuacjach psycho- i socjologicznych, wymagają również analizy z psycho- i socjolingwistycznego punktu widzenia. Tabu językowe jest oczywiście tylko jedną z form tabu, które oznacza ogólnie zakaz społeczny. Eufemizm jest w tym .kontekście reakcją nadawcy, który spośród środków, jakimi dysponuje dany system językowy, wybiera formę zastępczą, społecznie akceptowaną. Eufemizm jako zjawisko ściśle powiązane z konkretną rzeczywistością najlepiej jest badać w ramach jednego lub kilku języków, co zresztą nie wyklucza możliwości wyciągania ogólniejszych wniosków. Zastępcze środki, do jakich ucieka się w sytuacji tabu mówiący, nie mają zwykle stałego charakteru eufemizmu, a nabierają go w określonych sytuacjach. Klasyfikacja ich powinna być oparta na strukturze języka i obejmować środki fonologiczne i fonetyczne, leksykalne, słowotwórcze, fleksyjne i składniowe, które złożyłyby się na "emotywną gramatykę eufemizmu". Eufemistyczne złagodzenie wypowiedzi często posługuje się uogólnieniem, upiększeniem i nobilitacją pojęcia, jednak z funkcjonalnego punktu widzenia jest ono pełnym synonimem wyrażenia, jakie zastępuje, tzn. pełni wszystkie jego funkcje semantyczne i syntaktyczne. Podstawowym mechanizmem tworzenia eufemizmów są metafory i metonimie, dużą rolę odgrywają jednak również środki pozajęzykowe (gesty, mimika, ton wypowiedzi). Na uwagę zasługuje wreszcie zjawisko "pleonazmu eufemistycznego", służącego wzmocnieniu i odnowieniu eufemistycznego znaczenia zleksykalizowanych już form. 1990-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13395 Les divagations du calendrier Gustin, Michel Na mocy dekretu papieskiego po czwartku 4 października 1582 nastąpić miał piątek 15 tego miesiąca. Wydarzenie to służy autorowi niniejszej pracy za punkt wyjścia do refleksji dotyczących przeobrażeń kalendarza począwszy od Cesarstwa Rzymskiego aż do czasów nam współczesnych. Ludy pierwotne posługiwały się rokiem księżycowym, krótszym o 11 dni od roku słonecznego, stąd szybko wzrastająca rozbieżność między kalendarzem a rokiem słonecznym. Niedogodność tę zauważyli Rzymianie i, wprowadzając różne reformy, usiłowali ją usunąć. Po mniej udanych próbach kalendarz opracowany na polecenie Juliusza Cezara i skorygowany przez jego następców został powszechnie przyjęty i funkcjonował do XVI w. Był on jednakże oparty na niewielkim błędzie obliczeniowym, który w przeciągu jednego tysiąclecia powodował rozbieżność o ok. 8 dni. W związku z tym potrzeba nowej reformy kalendarza stawała się coraz bardziej intensywna w okresie późnego Średniowiecza i Renesansu. Reformy tej podjął się papież Grzegorz XIII, który zlecił przygotowanie nowego kalendarza licznej ekipie matematyków i astronomów. Chociaż ostateczny tekst reformy ogłoszony został w 1582 r., nie wszystkie kraje jednogłośnie przyjęły nowy kalendarz, np. Anglia w 1752, Rosja w 1918, Turcja w 1926 r. Mimo iż kalendarz ten zawiera szereg anomalii (np. zmienne daty świąt kościelnych), jest on dziś nadal obowiązujący i oczekuje następnego reformatora na miarę Grzegorza XIII. 1990-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/13392 Manuels de conversation dans l'apprentissage des langues étrangères du XIVe au XVIe siècle Daenens, Francine Autorka zajmuje sią w swoim artykule złożonością kontaktów językowych, a w szczególności problemem uczenia sią języków obcych innych niż łacina. Dwu- i wielojęzyczność pojawiła się jako problem w XIV w., kiedy międzynarodowe targi zmuszały kupców do porozumiewania się w obcym języku. Cenny materiał w badaniach nad rozwojem nauczania języków obcych stanowi historia książki i drukarstwa. W penetracji społecznej języków obcych dużą rolę odegrali nauczyciele, którzy byli również tłumaczami, autorami podręczników, słowników, gramatyk czy też podręczników konwersacji. W przejściu od rękopisu do książki drukowanej umacnia się prestiż słowa pisanego. a jego zasięg rozszerza się na warstwy społeczne do tej pory niepiśmienne. Podręczniki tego okresu odpowiadają zapotrzebowaniu przede wszystkim warstwy kupieckiej, zawierają więc zwłaszcza słownictwo odnoszące się do cen, towarów i bezpośrednich transakcji handlowych. Jednym słowem są to podręczniki praktyczne. Podaje się trzy argumenty za uczeniem się języków obcych: ułatwiają porozumienie między narodami, wzmacniają szanse powodzenia ekonomicznego, są niezbędne w "dobrym rządzeniu". Niesłuszny jest przy tym pogląd, jakoby nauka języków obcych w renesansie stała w opozycji do nauki łaciny; przeciwnie, nawet jeśli cele uczenia były różne, sam fakt wprowadzenia łaciny do wielu podręczników konwersacji świadczyłby raczej o wzajemnym oddziaływaniu na siebie tych dwóch systemów nauczania. Na zakończenie autorka wyraża ubolewanie, że historia pokrywa milczeniem problematykę rozwoju dydaktyki języków obcych i metod ich nauczania. Ta nieufność do historycznego podejścia brałaby się z naiwnej wiary w liniowość postępu, gdzie pierwsze próby formułowania dydaktyki i metodvki języków obcych byłyby jedynie niedoskonałymi dowodami na doskonałość obecnego systemu nauczania. 1990-01-01T00:00:00Z