http://hdl.handle.net/11089/17159 2026-04-03T18:04:54Z http://hdl.handle.net/11089/17213 Measurements of selected greenhouse gases exhalation by using the closed-chamber technique and calculation of hour expiration with regard to CO₂ emissions Tołoczko, Wojciech; Niewiadomski, Arkadiusz The article presents the use of a closed-chamber method used for measuring the size of exhalation gases from the soil. The paper presents the assumptions of the method, the measuring kit and information regarding the conversion of the gas concentration in the measuring chamber into the amount of gases emitted from the soil. The authors presented a way of converting concentration of emission gases (for example CO₂) in [ppm] units into the exhalation values [mg (CO₂) x m⁻² x h⁻¹], which are more convenient for comparing the results of environmental tests. The work also includes guidelines for conducting the field measurements and allows one to estimate the size of the exchange of gases between soil and atmosphere.; Artykuł prezentuje zastosowanie metody komorowej, przy wykorzystaniu statycznej komory zamkniętej, służącej do pomiarów wielkości ekshalacji gazów z gleby. W pracy przedstawiono założenia metody, skład zestawu pomiarowego oraz informacje dotyczące przeliczania wartości stężenia gazów w komorze pomiarowej na ilość gazów. Autorzy zaprezentowali sposób przeliczania stężenia gazów (na przykładzie CO₂) w jednostkach [ppm] na wartości ekshalacji [mg (CO₂) x m⁻² x h⁻¹], które są wygodniejsze do porównań wyników badań środowiskowych. Praca zawiera ponadto wskazówki dla prowadzenia pomiarów terenowych i pozwala na szacowanie wielkości wymiany gazów pomiędzy glebą i atmosferą. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17212 Ocena przydatności archiwalnych materiałów kartograficznych dla analiz paleopowierzchni wykonywanych w technikach GIS na obszarze Polski Środkowej Szmidt, Aleksander Podczas badań paleogeograficznych często istnieje potrzeba odwołania się do opracowań kartograficznych wydanych w formie drukowanej. Aby je wprowadzić do Systemów Informacji Geograficznej (GIS) należy dokonać ich oceny i weryfikacji, co warunkuje prowadzenie poprawnych analiz oraz stawianie właściwych wniosków. Zagadnienie to jest szczególnie istotne, kiedy istnieje potrzeba scalenia danych z wielu źródeł. W artykule tym przedstawiono ocenę możliwości wykorzystania w systemach GIS dla obszaru Polski Środkowej danych z profili wiertniczych oraz archiwalnych materiałów kartograficznych w postaci map i szkiców geologicznych, publikowanych jako samodzielne opracowania i jako załączniki zamieszczone w monografiach i artykułach naukowych.; During palaeogeographic research printed cartographic materials are often used. In order to incorporate them into GIS thorough assessment and verification are necessary, since they condition proper analyses of the materials and valid conclusions. Evaluation of the materials is particularly important when information from several data sources is compiled. This paper assesses the possibilities of using a variety of geological materials on Central Poland in GIS, such as data derived from borehole profiles as well as archival geological maps and sketches that were published as stand-alone deliverables or as attachments to scientific monographs and papers. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17211 Analysis of correlation between land surface and selected palaeosurface illustrated with examples from Central Poland Szmidt, Aleksander The article presents examples of correlation analysis between palaeosurfaces and the contemporary surface, prepared on the basis of commonly available GIS (Geographic Information Systems) tools. The study area is Central Poland, where, despite several dozen years of palaeogeographic research, no uniform view on the evaluation of the role played by the older bedrock in the genesis of contemporary relief has been formulated. The main part of the study is presentation and analysis of research procedures conducted in GIS techniques, aimed at solving the problem identified above.; W artykule zaprezentowano przykłady analizy współzależności między powierzchniami kopalnymi (paleopowierzchniami) i powierzchnią współczesną, opracowane w oparciu o powszechnie dostępne narzędzia z rodziny GIS (Geograficzne Systemy Informacyjne). Jako obszar badań wybrano Polskę Środkową, gdzie pomimo kilkudziesięciu lat badań paleogeograficznych, nie ukształtowała się jednoznaczna opinia co do oceny roli starszego podłoża w pochodzeniu rzeźby współczesnej. Główną część opracowania stanowi przedstawienie oraz analiza procedur badawczych prowadzonych w technikach GIS mających na celu rozwiązanie wskazanego wyżej problemu. 2015-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/17210 W sprawie genezy i wieku form rzeźby glacjalnej pogranicza Wysoczyzn Kaliskiej i Tureckiej Rdzany, Zbigniew; Frydrych, Małgorzata; Szmidt, Aleksander; Tarnawska, Katarzyna W latach 2012–2015 autorzy zebrali nowe dane geomorfologiczne i geologiczne na pograniczu Wysoczyzn Kaliskiej i Tureckiej, które pozwalają na uzupełnienie wiedzy na temat genezy i wieku form rzeźby. Ustalono, że większość glacigenicznych form wypukłych, tworzących tzw. strefę kaliską, powstała w brzeżnym pasie lądolodu zlodowacenia warty o kilkukilometrowej szerokości. Prawdopodobnie był to rezultat krótkotrwałego uaktywnienia lądolodu i szybkiej deglacjacji w pomaksymalnym epizodzie zlodowacenia warty, który nazwano w tym regionie subfazą bzury. Autorzy odrzucają jednocześnie możliwość transgresji na ten obszar lądolodu fazy leszczyńskiej zlodowacenia wisły. Stwierdzono, że na przebieg procesów glacjalnych miały wpływ cechy morfologiczne, litologiczne i dynamika podłoża, w tym nawet wstrząsy sejsmiczne. Strukturę analizowanych form tworzą głównie osady stożków napływowych i glacifluwialnych rzek roztokowych. Część osadów objęta jest deformacjami o różnym zasięgu – w największym stopniu zaburzeniami tektoniki glacjalnej sensu lato. W strefie przypowierzchniowej występują także zaburzenia paraglacjalne i peryglacjalne o lokalnym zasięgu. Struktura większości form wypukłych jest charakterystyczna dla kemów glacifluwialnych diapirowych. Formy największe mają zwykle budowę złożoną zarówno pod względem litofacjalnym, jak i wiekowym, a jednoznaczne przyporządkowanie im wąskiej kategorii genetycznej (np. kem diapirowy, morena spiętrzenia, morena martwego lodu) może być nadmiernym uproszczeniem.; In the years 2012–2015, the authors collected new geomorphological and geological data on the borderline between the Kalisz and the Turek Upland Plains, which allow to make the understanding of the origin and age of the landscape forms more complete. It was established that most convex glacigenic forms which constitute the so called Kalisz zone originated in the several-kilometre-wide edge belt of the Wartanian ice sheet. It was probably the result of a short-term activation of the ice-sheet and rapid deglaciation in the post-maximal episode of the Wartanian glaciation, which was called the Bzura sub-phase in this region. At the same time, the authors reject the possibility of transgression to this area of the Leszno phase ice sheet of the Vistulian glaciation. It was found that the course of glacial processes was influenced by morphological and lithological features as well as the dynamics of the bedrock, including seismic shocks. The structure of the analysed forms consists mainly of sediments of alluvial fans and glacifluvial braided rivers. Some sediments are deformed – in the largest degree by glacial tectonic disturbances sensu lato. In the near-surface zone, local paraglacial and periglacial disturbances also occur. The structure of most convex forms is characteristic of diapiric glacifluvial kames. The largest forms are usually complex both in terms of age and lithofacial features, and assigning them explicitly with a narrow genetic category (e.g. diapiric kame, push moraine or dead-ice moraine) may be an oversimplification. 2015-01-01T00:00:00Z