http://hdl.handle.net/11089/26248 2026-04-03T20:18:51Z http://hdl.handle.net/11089/26265 Selekcyjna funkcja południowoafrykańskiego systemu edukacji w czasach apartheidu (1948–1994) Gmerek, Tomasz The article is an analysis of the selective function of education in South Africa during the apartheid period (1948–1994). It contains considerations regarding racial segregation practices and the role of education in reconstructing social diversity in South African education. The analyzes are based on theoretical concepts of social closure. They refer to selection practices and discrimination phenomena present in the consecutive stages of the development of the education system in South Africa.; Artykuł stanowi analizę selekcyjnej funkcji szkolnictwa w Republice Południowej Afryki w okresie apartheidu (1948–1994). Zawarto w nim rozważania dotyczące praktyk segregacji rasowej i roli szkolnictwa w odtwarzaniu zróżnicowania społecznego w południowoafrykańskiej edukacji. Analizy osadzone są w teoretycznych koncepcjach zamknięcia społecznego. Odnoszą się one do praktyk selekcyjnych oraz zjawisk dyskryminacji obecnych w kolejnych etapach rozwoju systemu edukacji w RPA. 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/26267 Collaborative professional development and curriculum implementation: insights from program evaluation de Paor, Cathal In its recent Communication, the European Commission calls for greater use of collaborative professional development for teachers in member states (European Commission 2017a). Although peer collaboration is gaining ground, it has not yet become the norm across Europe. Undoubtedly, different kinds of continuing professional development (CPD) are more conducive than others for being collaborative. However, if the intention is to develop teacher collaboration in their routine work, then it makes sense that, where appropriate, the CPD provided should also be collaborative. A form of CPD that is relevant for all countries is the kind offered by external coaches visiting schools to support curriculum reform. This article examines the lessons that can be learned from an evaluation of such a national program of CPD in Ireland. While there were various organizational issues that impeded the nature and extent of teacher collaboration in the CPD, it is argued that the external coach played an important role in creating the conditions for collaborative practices among the teachers later on, including peer coaching. This can then support the cultivation of a culture of ‘collaborative professionalism’ in schools, as opposed to simply ‘professional collaboration’ (Hargreaves, O’Connor 2017).; W ostatnim komunikacie Komisja Europejska apeluje o zwiększenie działań na rzecz „wielowymiarowego”, ale uwzględniającego wspólne w państwach członkowskich wymogi w zakresie rozwoju zawodowego nauczycieli (Komisja Europejska 2017a). Chociaż współpraca nauczycieli w tym zakresie zyskuje coraz bardziej na popularności, to jednak nie stała się jeszcze normą w całej Europie. Nadal preferuje się odmienne ścieżki rozwoju zawodowego nauczycieli (CPD) jako bardziej sprzyjające niż osiąganie wspólnych standardów w tym zakresie. Intencją komisji jest zachęcanie do poszerzania współpracy między nauczycielami, by eliminować z ich pracy rutynę. Ma to sens tylko wówczas, kiedy profesjonalny rozwój zawodowy nauczycieli (CPD) opiera się również na wielowymiarowej i dogłębnej współpracy. Formą wspomagania doskonalenia zawodowego nauczycieli, która ma miejsce we wszystkich krajach UE, jest oferta wspierania realizacji programów kształcenia w szkołach przez zewnętrznych doradców czy trenerów. W artykule poddano analizie wnioski, które zostały wyciągnięte z ewaluacji krajowego programu doskonalenia zawodowego nauczycieli (CPD) w Irlandii. Pomimo istniejących różnych problemów w organizacji takich form doskonalenia, które utrudniają zakres współpracy nauczycieli, okazało się, że coach odegrał ważną rolę w tworzeniu warunków dla doskonalenia własnej praktyki dzięki kontynuowaniu przez nauczycieli współpracy po wsparciu przez niego w ramach przeprowadzonego coachingu. Troska zatem o kulturę głębokiego, wielowymiarowego, profesjonalnego współdziałania nauczycieli ze sobą z różnych szkół, w przeciwieństwie do „profesjonalnej współpracy” jedynie we własnej placówce, może okazać się bardziej owocną w ich pracy (Hargreaves, O’Connor 2017). 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/26266 Education for development in the context of various theoretical approaches within educational sciences Tufekčić, Adnan The concept of education for development has been – next to other educational concepts – subject to many attempts of redefinition, which are often determined by different pragmatic and ideological postulates. Therefore, it is possible that this highly important concept is partially becoming its own antithesis. That is why the paper analyses education for development through different theoretical approaches which have been established during the course of development of educational sciences. In this way, education for development is seen through basic tenets of Normative Educational Sciences, Empirical Educational Sciences, Humanistic-Scientific Pedagogy, Critical Educational Sciences and Systems Theory. In addition to this, integrated pedagogical review of education for development is observed through confluent education theory. Within this theory, the concept of education for development is based on education as a human (individual) need, and only after that education as social need.; Koncepcja edukacji dla rozwoju, obok innych podejść do wychowania, podlega wielu próbom redefinicji. Wynika to z przesłanek odmiennych pragmatycznie i ideologicznie. Jest zatem możliwe, że ta niezwykle ważna koncepcja stanie się częściowo swoją antytezą. W związku z powyższym analizuję w tym artykule modele edukacji dla rozwoju zgodnie z wyłanianiem się w pedagogice różnych teorii. Możemy je postrzegać jako teorie normatywne w naukach pedagogicznych jako lokujące się w pedagogice duchowej (pedagogice kultury), osadzone w pedagogice krytycznej czy teorii systemowej. Ukazuję także w swojej analizie edukację dla rozwoju jako teorię kształcenia holistycznego. W jej ramach pojęcie edukacji dla rozwoju łączy w sobie kształcenie indywidualności z uspołecznieniem jednostki. 2018-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/26262 Perspektywa rozwoju pedagogiki specjalnej w tyglu jej dualnego i dwoistego charakteru Gajdzica, Zenon The article consists of four parts. The first part presents the developmental determinants of special education as a subdiscipline of pedagogy. The second opens with the thesis on the dual character of the development of special education (this involves the description of its major currents – the first mostly associated with medical sciences and the second – with humanities and social sciences). The third part focuses on the doubleness of special education as a sub-discipline used in the theoryto-practice relationship. The final part displays the developmental prospects of special education in the context of the interdisciplinary and interparadigmatic migration of notions. This migration is exemplified by the concepts of intellectual disability. These transformations have been shown as an opportunity to eliminate the indicated incommensurabilities characterizing the dual development and the dual nature of special education.; Na strukturę artykułu składają się cztery części. W pierwszej zostały przedstawione uwarunkowania rozwoju pedagogiki specjalnej jako subdyscypliny pedagogiki. Część drugą otwiera teza o dualnym charakterze rozwoju pedagogiki specjalnej (jest to charakterystyka jej głównych nurtów: pierwszego związanego przede wszystkim z naukami medycznymi, drugiego – z naukami humanistycznymi i społecznymi). Część trzecia to ukazanie dwoistości pedagogiki specjalnej jako subdyscypliny stosowanej w relacji teorii do praktyki. W ostatniej części, stanowiącej zakończenie, została przedstawiona perspektywa rozwoju pedagogiki specjalnej w kontekście międzydyscyplinarnej i międzyparadygmatycznej wędrówki pojęć. Jako przykład wędrówki zostały przywołane koncepcje niepełnosprawności intelektualnej. Przeobrażenia te zostały przedstawione jako szansa na znoszenie wskazanych niewspółmierności charakteryzujących dualny rozwój i dwoisty charakter pedagogiki specjalnej. 2018-01-01T00:00:00Z