http://hdl.handle.net/11089/55850 2026-04-09T04:38:00Z http://hdl.handle.net/11089/55858 The Impact of Banking Sector Performance on Economic Growth: A Case Study of Selected Countries of Central and Eastern Europe Węgrzyn, Paweł; Kruszka, Michał This study explores the complex relationship between banking sector performance and economic growth in Central and Eastern European (CEE) countries. Given the banking sector’s prominent role within the CEE financial system, our research examines its potential as a driver of economic growth using a fixed-effects panel regression model, focusing on four key variables: non-performing loans, total capital ratio, return on assets, and the ratio of bank assets to GDP. Granger causality tests further assess the directional nature of this relationship. Contrary to prevailing assumptions, the findings reveal no significant direct impact of banking sector performance on economic growth across the CEE region. Instead, the results of the Granger causality indicate that economic growth significantly bolsters the banking sector’s development, suggesting an inverse causality. These results offer valuable insights for policymakers, indicating that efforts to stimulate banking sector growth may benefit from prioritising economic development. The study contributes to a nuanced understanding of the CEE context, emphasizing the unique interplay between economic growth and banking sector development in post-transition economies.; Niniejsze badanie opisuje i wyjaśnia złożony związek między funkcjonowaniem sektora bankowego a wzrostem gospodarczym w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (CEE). Mając na uwadze kluczową rolę sektora bankowego w systemie finansowym regionu CEE, autorzy badają potencjał tego sektora jako czynnika napędzającego wzrost gospodarczy, wykorzystując model regresji panelowej z efektami stałymi. W badaniu skoncentrowano się na czterech kluczowych zmiennych: kredytach zagrożonych (NPL), łącznym współczynniku kapitałowym (TCR), stopie zwrotu z aktywów (ROA) oraz relacji aktywów bankowych do PKB. Testy przyczynowości Grangera dodatkowo oceniają kierunkowy charakter tej relacji. Wbrew powszechnym założeniom wyniki nie potwierdzają istotnego bezpośredniego wpływu sektora bankowego na wzrost gospodarczy w regionie CEE. Zamiast tego wyniki testu przyczynowości Grangera wskazują, że to wzrost gospodarczy znacząco wspiera rozwój sektora bankowego, sugerując odwrotną przyczynowość. Wyniki te dostarczają cennych wskazówek dla decydentów politycznych, sugerując, że działania na rzecz rozwoju sektora bankowego mogą odnieść większy sukces przy priorytetowym traktowaniu rozwoju gospodarczego. Badanie to wnosi istotne zrozumienie specyfiki regionu CEE, podkreślając unikalną interakcję między wzrostem gospodarczym a rozwojem sektora bankowego w gospodarkach posttransformacyjnych. 2025-06-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55855 Capital Structure and Changes in Companies’ Risk during the COVID-19 Pandemic in CEE Countries Gajdka, Jerzy; Pietraszewski, Piotr The article examines the financial management of companies in the context of the COVID-19 pandemic, in particular, the relationship between their capital structure and risk changes during the pandemic. The study aims to determine how companies’ total, systematic and idiosyncratic risks changed during the COVID-19 pandemic depending on their capital structure. It is based on a sample of companies listed on stock exchanges in Poland, Hungary, Romania and Bulgaria. The study uses a panel data regression model. In all countries analyzed, as well as the group of companies taken collectively, the COVID-19 pandemic positively influenced both total risk, as measured by the volatility of returns, and specific risk measured with the standard deviation of the residuals in Sharpe’s single-index model. The extent to which both kinds of risk increased during the pandemic period appears to have been related to the level of excess leverage: more heavily indebted companies increased their risk more significantly. However, the impact of the pandemic on systematic risk measured with beta coefficients is more ambiguous. A plausible explanation for this result is given.; W artykule rozpatrywana jest problematyka zarządzania finansami spółek w kontekście pandemii COVID-19. W szczególności badany jest związek między strukturą ich kapitału a zmianami ryzyka w czasie pandemii. Celem opracowania jest określenie, jak zmieniało się ryzyko całkowite, systematyczne i specyficzne spółek w czasie pandemii COVID-19 w zależności od ich struktury kapitałowej na próbie spółek notowanych na giełdach w Polsce, na Węgrzech, w Rumunii i w Bułgarii. W badaniu wykorzystano panelowy model regresji danych. We wszystkich krajach analizowanych oddzielnie, a także we wspólnej grupie spółek pandemia COVID-19 miała pozytywny wpływ na ryzyko całkowite mierzone zmiennością stóp zwrotu, a także na ryzyko specyficzne mierzone odchyleniem standardowym reszt w modelu jednoindeksowym Sharpe’a. Stopień, w jakim oba rodzaje ryzyka wzrosły w wyniku pandemii, jest powiązany z poziomem nadmiernej dźwigni finansowej: bardziej zadłużone spółki w większym stopniu zwiększają swoje ryzyko. Bardziej niejednoznaczny jest wpływ pandemii na ryzyko systematyczne mierzone współczynnikami beta. W artykule podano wiarygodne wyjaśnienie tego wyniku. 2025-06-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55856 The Nexus between CO2 Emissions and Health Expenditure – Causality Evidence from Selected CEE Countries Bölükbaş, Mehmet; Szymańska, Agata Greenhouse gas emissions, primarily carbon dioxide (CO2), influence climate change and have a significant impact on public health. The relationship is a subject of interest to many researchers. However, the situation of Central and Eastern European (CEE) countries is not sufficiently explored in this context. Thus, this study examines the linkages between CO2 emissions and health expenditures in 11 CEE countries. The empirical findings obtained using Kónya’s bootstrap panel Granger causality test show that CO2 emissions and health expenditures are related in most CEE countries. Notably, a bidirectional relationship in the bootstrap panel Granger causality test is found for Croatia, Romania, and Slovakia. In contrast, the relationship was revealed to be insignificant in Bulgaria, Lithuania, Poland, and Slovenia. The results are significant and contribute to the existing literature. The findings allow us to issue policy recommendations to intensify efforts to control pollution, particularly CO2 emissions, especially in Croatia, Romania, and Slovakia, as well as in the countries where at least unidirectional effects from CO2 emissions to health expenditures were observed (e.g., Estonia, Hungary, and Latvia).; Emisje gazów cieplarnianych (głównie dwutlenku węgla – CO2) wpływają na zmiany klimatyczne, co oddziałuje na zdrowie publiczne. Celem artykułu jest zbadanie powiązań między emisją CO2 a wydatkami na zdrowie w 11 krajach Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) z wykorzystaniem wariantu testu przyczynowości Grangera, opracowanego przez Kónya. Próba czasowa obejmuje dane roczne od 2000 do 2020 roku. Badania empiryczne dostarczają zróżnicowanych wyników. Dwukierunkową zależność stwierdzono w przypadku Chorwacji, Rumunii i Słowacji, podczas gdy na przykład w Bułgarii, na Litwie, w Polsce i Słowenii powiązanie było nieistotne. Zalecenia polityczne obejmują podjęcie wysiłków w zakresie kontroli zanieczyszczeń, w szczególności emisji CO2 w Chorwacji, Rumunii, Słowacji, jak również w Estonii, na Węgrzech i Łotwie, a więc w krajach, gdzie oszacowano przynajmniej jednokierunkowy wpływ emisji CO2 na wydatki na zdrowie. 2025-06-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55857 The Impact of Foreign Aid on Foreign Direct Investment in Emerging Markets Tsaurai, Kunofiwa This study explores the influence of foreign aid on foreign direct investment (FDI) in emerging markets using panel data analysis methods (fixed effects, fully modified ordinary least squares (FMOLS), and ordinary least squares (OLS)) with data from 2004 to 2019. It also examines whether financial development is a channel through which FDI is influenced by foreign aid in emerging markets using the same econometric estimation methods. Fixed effects and FMOLS indicate that foreign aid significantly improves FDI. However, contrary to the available literature, FMOLS and pooled OLS indicate that financial development significantly reduces FDI. The interaction between foreign aid and financial development did not show a significant impact on FDI across all three panel methods. Pooled OLS analysis shows that human capital development significantly enhances FDI. Furthermore, all the panel methods indicate that employment and infrastructure development positively influence FDI. Emerging markets also need to implement employment, human capital, and infrastructure development-enhancing policies and strategies to attract more and significant FDI inflows. They also need to implement policies that encourage the inflow of foreign aid to boost FDI. Future research should focus on estimating the optimal level of foreign aid needed to attract significant FDI into emerging markets.; W artykule zaprezentowano wynik badania wpływu pomocy zagranicznej na bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) na rynkach wschodzących przy użyciu metod analizy danych panelowych – metody efektów stałych, w pełni zmodyfikowanej metody najmniejszych kwadratów (FMOLS) i zwykłej metody najmniejszych kwadratów (OLS) – na podstawie danych z lat 2004–2019. Zbadano również, przy użyciu tych samych metod szacowania ekonometrycznego, czy rozwój finansowy jest kanałem, za pośrednictwem którego pomoc zagraniczna na rynkach wschodzących wpływa na BIZ. Metoda efektów stałych i FMOLS wskazują, że pomoc zagraniczna ma znaczący pozytywny wpływ na BIZ. Jednak inaczej niż wynikałoby z dostępnej literatury, FMOLS i pooled OLS wskazują, że rozwój finansowy znacznie ogranicza BIZ. Interakcja między pomocą zagraniczną a rozwojem finansowym nie wykazała znaczącego wpływu na BIZ we wszystkich trzech metodach panelowych. Analiza pooled OLS pokazuje, że rozwój kapitału ludzkiego znacznie zwiększa BIZ. Co więcej, wszystkie metody panelowe wskazują, iż zatrudnienie i rozwój infrastruktury pozytywnie wpływają na BIZ. Rynki wschodzące muszą również wdrażać polityki i strategie sprzyjające zatrudnieniu, kapitałowi ludzkiemu i rozwojowi infrastruktury, aby spowodować większy i znaczący napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Muszą również wdrożyć politykę, która będzie zachęcać do napływu pomocy zagranicznej w celu zwiększenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Przyszłe badania powinny koncentrować się na oszacowaniu optymalnego poziomu pomocy zagranicznej niezbędnej do przyciągnięcia znacznych BIZ na rynki wschodzące. 2025-06-26T00:00:00Z