http://hdl.handle.net/11089/56787 2026-04-04T00:24:27Z http://hdl.handle.net/11089/56802 Środowiskowe uwarunkowania lokalizacji wczesnośredniowiecznego grodu w Rękoraju (Polska Środkowa) Piech, Wiktor The subject of this study is a detailed analysis of the environmental determinants influencing the location of the early medieval stronghold in Rękoraj, with particular emphasis on geological, geomorphological, and hydrological factors. Field investigations were conducted over an area of approximately 80 km², encompassing a 5 km radius around the stronghold, corresponding to the zone actively exploited by humans during the early medieval period. The location of the fortification was closely linked to the natural attributes of the terrain, including a moderate slope inclination (2–2.5o), terraces composed of fine- and medium-grained sands, and a dense network of small river valleys and denudation valleys that facilitated the penetration of the highlands. Despite the limited agricultural potential of the study area, favourable conditions for the implementation of so-called light agrotechnology existed within the immediate vicinity of the stronghold. Furthermore, the fortifications were situated on a promontory of the upland, delineated by river valleys on the eastern and northern sides, and by a dry valley to the south. This topographic arrangement conferred significant defensive advantages.; Przedmiotem niniejszej pracy jest szczegółowa analiza środowiskowych uwarunkowań lokalizacji grodu wczesnośredniowiecznego w Rękoraju, ze szczególnym uwzględnieniem czynników geologicznych, geomorfologicznych oraz hydrologicznych. Badania terenowe przeprowadzono na obszarze o powierzchni około 80 km², obejmującym promień 5 km wokół grodziska, co odpowiada strefie penetrowanej przez człowieka w okresie wczesnego średniowiecza. Lokalizacja warowni była ściśle związana z naturalnymi walorami terenu, czyli umiarkowanym nachyleniem stoków (2–2,5o), terasami zbudowanymi z piasków drobno- i średnioziarnistych oraz gęstą siecią małych dolin rzecznych i dolin denudacyjnych, które ułatwiały penetrację wysoczyzn. Pomimo ograniczonego potencjału rolniczego na badanym obszarze, w bezpośredniej strefie grodu istniały korzystne warunki do prowadzenia tzw. agrotechniki lekkiej. Ponadto fortyfikacje zostały ulokowane na cyplu wysoczyzny, odgrodzonym od strony wschodniej i północnej dolinami rzecznymi, a od południowej suchą doliną. Taki rozkład tworzył wysokie walory obronne. 2025-11-06T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56800 Charakterystyka morfologiczno-hydrologiczna Bzury w Lesie Łagiewnickim i ocena stanu jej naturalności Kołodziejczak, Aleksandra; Kowalczyk, Marta; Ludwiczak, Laura; Warczyński, Arkadiusz; Forysiak, Jacek The article presents the results of the hydromorphological studies of a section of the upper Bzura river in the Las Łagiewncki area. Synthetic hydromorphological coefficients indicate a moderately good state of the river channel naturalness. The bottom of the river channel is composed of sandy deposits with admixtures of organic material. Physicochemical parameters of the bottom deposits allow us to confirm a slight degree of eutrophication of the riverbed. The fieldwork was carried out to order to verify the good state of preservation of this section of the river running through the forest area, in relation to the neighbouring, more heavily transformed ones as a result of human activity.; W artykule przedstawiono wyniki oceny hydromorfologicznej fragmentu koryta górnej Bzury w obszarze Lasu Łagiewnickiego. Syntetyczne wskaźniki hydromorfologiczne wskazują na umiarkowanie dobry stan naturalności koryta. Dno koryta zbudowane jest z osadów piaszczystych, z domieszkami materiału organicznego. Parametry fizykochemiczne osadów dennych pozwalają potwierdzić nieznaczny stopień eutrofizacji koryta. Prace wykonano w celu zweryfikowania dobrego stanu zachowania tego odcinka rzeki przebiegającej przez teren leśny, w stosunku do sąsiednich, silniej przekształconych w wyniku działalności antropogenicznej. 2025-08-26T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56801 Osady biogeniczne dna doliny Odry w rejonie miejscowości Gostchorze Patora, Gabriel; Hoffmann, Zuzanna; Forysiak, Jacek This article presents the geomorphological and geological characteristics of a peat bog located in the Odra River valley near the village of Gostchorze (Warta-Oder Proglacial Valley). Biogenic sediment cores were analyzed, determining the basic physicochemical parameters of the biogenic sediments in the study area. The study aimed to determine the age and conditions of sediment accumulation on the Odra floodplain and to determine the suitability of these sediments for further paleoecological analysis.; W artykule przedstawiona została charakterystyka geomorfologiczna i geologiczna torfowiska zlokalizowanego w dolinie Odry w okolicach miejscowości Gostchorze (Pradolina Warciańsko-Odrzańska). Dokonano analizy pobranych rdzeni osadów biogenicznych, określając podstawowe parametry fizykochemiczne osadów biogenicznych na badanym obszarze. Badania miały na celu określenie wieku i warunków akumulacji osadów na terasie zalewowej Odry oraz stwierdzenie przydatności tych osadów do dalszych analiz paleoekologicznych. 2025-11-06T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/56799 Potencjał geoedukacyjny historycznych pól górniczych w świetle sieci dróg leśnych Nadleśnictwa Suchedniów (woj. świętokrzyskie) Przepióra, Paweł; Przepióra, Piotr The Suchedniów Forest District is subordinate to the Regional Directorate of the State Forests in Radom. It is located in the Świętokrzyskie Voivodeship, in the Skarżysko, Kielce, Końskie and Starachowice Districts. Its area is approx. 369 km2, of which 185 km2 are forests managed by the State Forests. Many historical traces of iron ore mining in ore-bearing Triassic sandstones have been identified. They occur in compact groups, creating a characteristic post-mining landscape. They are very poorly explored archaeologically. Based on geotourist values and the communication accessibility of forest roads, the problem of the possible use of historic mining fields for geoeducational purposes was analyzed. The western part of the Forest District has the greatest potential for expanding the geoeducational and geotourist product. Three reserves are located here (Świnia Góra, Dalejów and Bliżyn – Kopalnia Ludwik), in which there are the best-preserved historical remains of mining infrastructure. The extensive connection of forest roads ensures very good access for visitors to selected post-mining fields. They are also accessed by more important tourist routes that use the existing road infrastructure. Post-mining fields are additionally under law protection within the boundaries of reserves and a landscape park. It is also advisable to develop and conduct a thematic geoeducational path in this place, which will ensure the additional promotion of the surrounding forests without unnecessary additional investments that interfere in the environment.; Nadleśnictwo Suchedniów podlega Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu. Leży w województwie świętokrzyskim, w powiatach skarżyskim, kieleckim, koneckim oraz starachowickim. Jego obszar wynosi ok. 369 km2, z czego 185 km2 to lasy gospodarowane przez Lasy Państwowe. Rozpoznano tu liczne historyczne ślady poeksploatacyjne rud żelaza w rudonośnych piaskowcach triasowych. Występują w zwartych zgrupowaniach tworząc charakterystyczny krajobraz pogórniczy. Są bardzo słabo rozpoznane archeologicznie. W oparciu o walory geoturystyczne i dostępność komunikacyjną dróg leśnych przeanalizowano problem możliwego wykorzystania zabytkowych pól górniczych do celów geoedukacyjnych. Największy potencjał dla rozbudowy produktu geoedukacyjnego oraz geoturustycznego ma zachodnia część Nadleśnictwa. Znajdują się tu trzy rezerwaty (Świnia Góra, Dalejów i Bliżyn – Kopalnia Ludwik), w których występują najlepiej zachowane historyczne pozostałości infrastruktury górniczej. Rozbudowane połączenie dróg leśnych zapewnia bardzo dobrą dostępność dla zwiedzających do poszczególnych pól pogórniczych. Prowadzą również do nich ważniejsze szlaki turystyczne, które wykorzystują istniejącą infrastrukturę drogową. Pola pogórnicze są dodatkowo objęte ochroną prawną w granicach rezerwatów i parku krajobrazowego. Wskazane jest również opracowanie i poprowadzenie w tym miejscu tematycznej ścieżki geoedukacyjnej, która zapewni dodatkową promocję okolicznych lasów bez zbędnych, ingerujących w środowisko inwestycji. 2025-08-26T00:00:00Z