http://hdl.handle.net/11089/57850 2026-04-03T20:36:42Z http://hdl.handle.net/11089/57900 Sprawozdanie z konferencji naukowej. VI Sosnowieckie Forum Językoznawcze Szynal, Bartłomiej This text offers an account of a cyclically organized conference called the Sosnowiec Linguistic Forum. This conference enabled its participants, including students and PhD candidates, to share the results of their original research. While promoting a scholarly exchange of ideas, the event provides an opportunity to establish effective academic collaboration and confront different approaches to linguistic research. The report briefly characterizes papers delivered by the conference participants. While most of those papers focused on the comparative analysis of the respective elements of various languages, some were also concerned with the theory and practice of translation. The conference sessions were held in different sections. The presentation of each paper was followed by a discussion of its content involving both the paper’s author and the audience.; Niniejszy tekst dokumentuje przebieg cyklicznie organizowanej konferencji: Sosnowieckiego Forum Językoznawczego. Prelegenci, w tym również studenci i doktoranci, mogli podzielić się rezultatami autorskich badań językoznawczych. Konferencja realizuje ideę naukowego obiegu myśli, dzięki któremu lingwiści mogą nawiązywać współpracę i konfrontować własną działalność naukową z innymi koncepcjami badawczymi. W sprawozdaniu pokrótce zostały opisane wystąpienia wszystkich prelegentów, z uwzględnieniem poruszanej w nich problematyki. Większość wygłaszanych referatów obejmowała analizy porównawcze elementów różnych języków, część z nich koncentrowała się na teorii i praktyce przekładu. Obrady odbywały się w sekcjach. Oprócz wystąpień prelegentów w każdej z sekcji miały miejsce dyskusje między autorami wystąpień a publicznością. 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57897 Навігатор з історії України. Русь. Над книжкою працювали Вадим Арістов і Галина Качур. Під керівництвом Ярослава Грицака, Видавничий дім “Портал”, Київ 2024, с. 144 Brzozowska, Zofia Aleksandra The review article presents one of the ten volumes in the series published by the Kyiv-based publishing house “Portal,” titled Navigator on the History of Ukraine. The series offers concise introductions to various epochs in the history of Ukrainian lands, spanning from the earliest times to the present day. The volume under review is the fourth in the series and covers the period traditionally referred to in historiography as Pre-Mongol Rus’ or Kievan Rus’. The book describes events from the years 839 to 1240. Each chapter includes not only an overview of key political and military events but also addresses religious and ecclesiastical issues, as well as social, economic, legal, and cultural aspects (including language, literature, architecture, and art). The authors base their analysis on a highly diverse range of sources, incorporating local accounts alongside Byzantine, Arab, Western European, and Scandinavian texts, as well as findings from archaeological excavations. This approach enables the verification of many long-standing interpretations found in earlier syntheses of Rus’ history. The publication excellently organizes knowledge about Kievan Rus’ and thus may serve as an invaluable resource for anyone – students, university students, and history enthusiasts – wishing to explore this aspect of medieval European history.; Artykuł recenzyjny poświęcony został omówieniu jednego z dziesięciu tomów serii kijowskiego wydawnictwa „Portal” pt. Nawigator z historii Ukrainy, obejmującej krótkie wprowadzenia do poszczególnych epok w dziejach ziem ukraińskich od czasów najdawniejszych po czasy współczesne. Prezentowany tom jest czwartym z kolei i zawiera przedstawienie okresu znanego w dotychczasowej historiografii jako Ruś przedmongolska lub Ruś Kijowska. W książce opisane zostały wydarzenia z lat 839–1240. W obrębie poszczególnych rozdziałów zamieszczono nie tylko przegląd najważniejszych wydarzeń politycznych i militarnych, ale też nakreślenie zagadnień religijno-kościelnych, społecznych, gospodarczych, prawnych i kulturowych (z zakresu języka, piśmiennictwa, architektury i sztuki). Autorzy tomu opierają swój wywód na analizie bardzo zróżnicowanego materiału źródłowego, obok miejscowych przekazów uwzględniając teksty bizantyńskie, arabskie, zachodnioeuropejskie i skandynawskie, a także rezultaty wykopalisk archeologicznych. Pozwala to na weryfikację i odesłanie do sfery historiograficznych mitów wielu zadomowionych we wcześniejszych syntezach dziejów Rusi sądów. Publikacja w doskonały sposób porządkuje wiedzę na temat Rusi Kijowskiej, a tym samym stanowić może nieocenioną pomoc dla wszystkich osób (uczniów, studentów i pasjonatów historii), które pragną zapoznać się z tym aspektem dziejów średniowiecznej Europy. 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57895 Освоенность слова и его акцентная характеристика Woch, Joanna This article focuses on the pragmatic factor in determining word stress placement in contemporary Russian. The pragmatic factor refers to the speaker’s attitude – or that of a particular social or professional group – toward the words of their native language. On this basis, Russian vocabulary can be divided into familiar and unfamiliar words. Familiar words typically display a non-trivial accentual pattern, tending toward inflectional or mobile stress (accent paradigms B or C), while unfamiliar words generally exhibit fixed (immobile) stress on the stem or base (accent paradigm A). To explore the possible influence of the pragmatic factor in modern Russian, the study analyses the speech of Russian-speaking YouTubers. The findings reveal that the pragmatic factor affects borrowed Anglicisms and adjectives derived from English stems. The analysis further demonstrates that this influence is evident in loanwords and their derivatives, reflecting the ongoing process of linguistic assimilation – one of the most dynamic and productive trends in contemporary Russian.; В статье рассматривается действие прагматического фактора при постановке ударения в современном русском языке. Прагматический фактор проявляется в отношении говорящего или определенной группы говорящих к словам родного языка. Вследствие действия данного фактора лексика делится на освоенную и неосвоенную. Освоенные слова имеют нетривиальную акцентную характеристику, то есть испытывают тенденцию к флексийному или подвижному ударению (акцентная парадигма В или С). Неосвоенные слова имеют постоянное ударение на корне или на основе (акцентная парадигма А). С целью выявления возможного влияния прагматического фактора в современном русском языке был проведен анализ высказываний русскоговорящих ютуберов. В ходе исследования были собраны англицизмы и производные от них имена прилагательные, которые поддаются воздействию прагматического фактора. Анализ примеров показывает, что действие данного фактора прослеживается в заимствованных словах, которые в результате процесса ассимиляции поддаются продуктивным языковым процессам и тенденциям. 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57896 Bartosz Juszczak, Językowo-kulturowy obraz przestrzeni miejskiej. Polsko-czesko-rosyjskie diachroniczne studium konfrontatywne, Atut, Wrocław 2021, pp. 230 Baleja, Piotr The review article concerns Bartosz Juszczak’s monograph Językowo-kulturowy obraz przestrzeni miejskiej. Polsko-czesko-rosyjskie diachroniczne studium konfrontatywne, Wrocław: ATUT, 2021, which constitutes a pioneering contribution to the fields of cultural linguistics and urban sociolinguistics. The author juxtaposes three urban centres – Warsaw, Brno, and Moscow – examining the processes through which their dialects evolved in the context of the social, political, and cultural transformations of the 19th and 20th centuries. The review highlights the interdisciplinary character of the project, which integrates linguistic, cultural, and memory-oriented analysis. The diachronic perspective and the use of lexicographic sources (Słownik gwary warszawskiej, Slovník nespisovné češtiny, Язык старой Москвы), which enables the presentation of language as a vehicle of collective memory and urban identity, are particularly noteworthy. The study’s methodological consistency is assessed positively, as it draws inspiration from the concept of the linguistic worldview and theories of spatial semiotics. The review concludes that Juszczak’s monograph fills a significant gap in research on the urban culture of the Slavic world, offering an original approach to the relationship between language, space, and cultural memory.; Artykuł recenzyjny dotyczy monografii Bartosza Juszczaka Językowo-kulturowy obraz przestrzeni miejskiej. Polsko-czesko-rosyjskie diachroniczne studium konfrontatywne (Wrocław: ATUT, 2021), stanowiącej pionierskie opracowanie w zakresie lingwistyki kulturowej i socjolingwistyki miejskiej. Autor zestawia trzy ośrodki: Warszawę, Brno i Moskwę, analizując procesy kształtowania się ich dialektów w kontekście przemian społecznych, politycznych i kulturowych XIX–XX w. W recenzji podkreślono interdyscyplinarność projektu, łączącego analizę językową, kulturową i pamięciową. Szczególnie ważne jest zastosowanie perspektywy diachronicznej oraz wykorzystanie źródeł leksykograficznych (Słownik gwary warszawskiej, Slovník nespisovné češtiny, Язык старой Москвы), które pozwalają ukazać język jako nośnik pamięci zbiorowej i tożsamości miejskiej. Oceniono konsekwencję metodologiczną pracy, inspirowanej koncepcją językowego obrazu świata i teoriami semiotyki przestrzeni. Recenzja wskazuje, że monografia Juszczaka wypełnia lukę w badaniach nad kulturą miejską Słowiańszczyzny, proponując oryginalne ujęcie relacji między językiem, przestrzenią i pamięcią kulturową. 2025-12-31T00:00:00Z