http://hdl.handle.net/11089/1100 Mon, 27 Apr 2026 12:53:12 GMT 2026-04-27T12:53:12Z http://hdl.handle.net/11089/58199 Studia nad dzieciństwem i totalitaryzmem. Tom I: Polen-Jugendverwahrlager Litzmannstadt w kontekście niemieckich zbrodni na dzieciach polskich w okresie II wojny światowej Fronczek-Kwarta, Agnieszka; Janicki, Andrzej W ręce czytelników trafi pierwszy tom Studiów nad dzieciństwem i totalitaryzmem pod tytułem Polen-Jugendverwahrlager Litzmannstadt w kontekście niemieckich zbrodni na dzieciach polskich w okresie II wojny światowej. Otwiera on cykl publikacji poświęcony badaniom losów dzieci w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej. Inicjatorem tej serii jest Muzeum Dzieci Polskich – ofiar totalitaryzmu, które zostało powołane w 2021 roku w celu prowadzenia badań, edukacji i upamiętniania dzieci żyjących w okresie II wojny światowej. Szczególną uwagę instytucja poświęca historii obozu dla polskich dzieci przy ulicy Przemysłowej w Łodzi, który został założony przez nazistowskie władze Trzeciej Rzeszy w grudniu 1942 roku na terenie wydzielonym z łódzkiego getta i funkcjonował do wkroczenia Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku. Przez obóz przeszło około dwóch tysięcy dzieci i młodzieży. W pierwszym tomie zaprezentowano zarówno aspekt historyczny miejsc izolacji dzieci na terenie okupowanej Polski, jak i współczesny kontekst związany z konfliktem zbrojnym toczącym się w Ukrainie. Obok artykułów naukowych publikacja zawiera teksty o charakterze popularnonaukowym poświęcone pamięci, kulturze i edukacji, w których społecznicy, nauczyciele oraz przedstawiciele kultury i sztuki poruszają kwestie dotyczące więźniów z obozu przy ulicy Przemysłowej. Mon, 17 Nov 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58199 2025-11-17T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58015 Limen znaczy próg: Wyspiański, Kantor, Szajna Łarionow, Dominika W przedstawionej pracy skupiłam się na dorobku trzech artystów, którzy posługiwali się progowością, czyli liminalnością, jako strategią twórczą. Analizie poddałam dzieła: Stanisława Wyspiańskiego (1869–1907), Tadeusza Kantora (1915–1990) i Józefa Szajny (1922–2008). Każdy z wymienionych twórców był człowiekiem progu w rozumieniu Turnera, stojącym zarówno na styku epok historycznych, jak i wobec widocznej w kulturze zmiany estetycznej. Z Wprowadzenia Tue, 15 Oct 2024 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58015 2024-10-15T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57760 Średniowieczne herezje dualistyczne na Bałkanach: Źródła greckie Maciejewska, Anna; Wolski, Jan M. Minczew, Georgi The dualistic heresies implicit in the title of this collection are primarily Bogomilism and, to a lesser extent, Paulicianism, present in the history of the Balkan states from the 7th century to the end of the Middle Ages. Seven years ago, a volume of Slavic sources was published. This book represents another step in bringing their history and doctrine to the Polish reader. We have decided to publish the first Polish edition of the most important anti-heretical texts in order to familiarize scholars from related humanities disciplines – as well as a wider audience – with the complexity of dogmatic disputes in the Byzantine-Slavic community of the Middle Ages. Some of these relics are already well known to specialists, for instance, the Letter of the Patriarch Theophylact to Tsar Peter; the polemical treatise (or rather, pamphlet) of the monk Euthymius of the Peribleptos monastery; section 27 from Panoplia dogmatica by Euthymius Zigabenos entitled Against the Bogomils, or an excerpt from Pseudo-Psellos’ work On demons. The book also includes lesser-known texts: fragments of the 12th-century anonymous homily for the Sunday of All Saints, commentary to the Divine Liturgy by Theodore (Nicholas?) of Andida, records of synods, sentences, oaths of the repentant heretics and others. ; Dualistyczne herezje ukryte w tytule tego zbioru to przede wszystkim bogomilswo i, w mniejszym stopniu, paulicjanizm, obecne w historii państw bałkańskich od VII wieku do końca średniowiecza. Siedem lat temu ukazał się tom źródeł słowiańskich. Niniejsza książka stanowi kolejny krok w przybliżaniu ich historii i doktryny polskiemu czytelnikowi. Zdecydowaliśmy się opublikować pierwszą polską edycję najważniejszych tekstów antyheretyckich, aby przybliżyć badaczom pokrewnych dyscyplin humanistycznych - a także szerszej publiczności - złożoność sporów dogmatycznych we wspólnocie bizantyńsko-słowiańskiej doby średniowiecza. Niektóre z tych zabytków są już dobrze znane specjalistom, na przykład list patriarchy Teofilakta do cara Piotra; traktat polemiczny (a raczej pamflet) mnicha Eutymiusza z klasztoru Peribleptos; rozdział 27 z Panoplia dogmatica Eutymiusza Zigabenosa zatytułowany Przeciw bogomiłom czy fragment dzieła Pseudo-Psellosa O demonach. Książka zawiera również mniej znane teksty: fragmenty XII-wiecznej anonimowej homilii na Niedzielę Wszystkich Świętych, komentarz do Boskiej Liturgii autorstwa Teodora (Mikołaja?) z Andydy, akta synodów, wyroki, przysięgi skruszonych heretyków i inne. Fri, 04 Aug 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57760 2023-08-04T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57578 The Shields of the Empire: Eastern Roman Military Elites during the Reigns of the Emperors Theodosius II, Marcian and Leo I: No. XLVII Pigoński, Łukasz The subject of interest of this monograph are the Eastern Roman military elites and their influence on the functioning of the Empire during the reigns of the emperors Theodosius II, Marcian and Leo I (408–471). The author explores the process of the re-establishment of the military elites after the revolt of Gainas, their growing importance thanks to the wars of the early reign of Theodosius II, and the dissatisfaction of the generals with the emperor’s foreign policy towards the end of his rule. The resulting opposition brought together such different characters as Flavius Zeno, Aspar or Apollonius consolidating the group. It is argued that the following reign of Marcian was in many ways the realization of the political goals of the military elite. Over its course, Aspar, who outlived other commanders, became the most powerful man in the Empire, being able to single-handedly choose the next emperor – Leo. The author explores how the power of Aspar and his family manifested throughout Leo’s reign, and how the general and the emperor ended up quarrelling, and how their conflict escalated. The monograph challenges many preconceptions established in the scholarship, especially, the common in the older literature, framing of the conflicts between the emperors and the generals as driven by ethnic factors, but also re-evaluates more modern ideas that seek to explain the dynamic of those events in terms of dynastic or religious struggles. The author claims that the primary motivation of the military elites was political in nature, and it was to protect the Empire, however, the conflicts between the generals and the emperors were due to differences in how it needs to be done. The military elites were generally opposed to engaging limited military resources in risky expeditionary campaigns, and it seems they did not perceive the attempts to help the Western Roman Empire as their duty, only feeling responsible for the security of the part centred around Constantinople.; Przedmiotem rozważań tej monografii są wschodniorzymskie elity wojskowe i ich wpływ na funkcjonowanie Imperium za czasów panowania Teodozjusza II, Marcjana i Leona I (408–471). Autor bada proces odtworzenia się elit wojskowych po buncie Gainasa, wzrostu ich znaczenia dzięki wojnom z początku panowania Teodozjusza II, oraz rosnącego niezadowolenia wodzów z polityki zagranicznej cesarza pod koniec jego rządów. To właśnie ta opozycja była czynnikiem zjednującym tak różne postacie jak Flawiusz Zenon, Aspar czy Apolloniusz, w wyniku czego ostatecznie doszło do wykształcenia się jednolitej grupy, jaką były elity wojskowe. Następujące po rządach Teodozjusza II panowanie cesarza Marcjana było pod wieloma względami urzeczywistnieniem ich politycznych ambicji. W ciągu tych wydarzeń, Aspar, dzięki temu, że przeżył pozostałych znaczących dowódców stał się najpotężniejszą osobą w Imperium. W wyniku tego mógł samodzielnie wybrać następcę tronu - Leona. Autor bada, w jaki sposób władza Aspara i jego rodziny przejawiała się podczas panowania cesarza, a także jak doszło do kłótni się pomiędzy cesarzem i wodzem, a następnie eskalacji ich konfliktu. Praca krytycznie podchodzi do wielu założeń przyjętych w nauce, zwłaszcza powszechnego w starszej literaturze wyjaśniania konfliktów między cesarzami a wodzami jako motywowanych czynnikami etnicznymi, a także przewartościowuje współczesne koncepcje, które próbują wyjaśnić dynamikę opisywanych wydarzeń w kontekście sporów dynastycznych lub religijnych. Autor twierdzi, że motywacje elit wojskowych należy przede wszystkim rozumieć w kategoriach politycznych, zaś wodzom zależało na tym by skutecznie chronić Imperium przed zagrożeniami. Konflikty między wodzami a cesarzami wynikały głównie z różnicy zdań co do tego, jak ten cel osiągnąć. Przedstawiciele elit wojskowych byli, co do zasady, przeciwni angażowaniu ograniczonych możliwości militarnych w ryzykowne ekspedycje wojskowe, wydaje się też, że nie poczuwali się w obowiązku do pomocy Cesarstwu Zachodniorzymskiemu, czując się odpowiedzialnymi wyłącznie za bezpieczeństwo ich własnej ojczyzny - części cesarstwa podległej władzy Konstantynopola. Fri, 26 May 2023 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57578 2023-05-26T00:00:00Z