http://hdl.handle.net/11089/11081 Thu, 09 Apr 2026 07:23:22 GMT 2026-04-09T07:23:22Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/xmlui/bitstream/id/1f4444f4-85d0-4c79-8770-a62ff0a83a2f/ http://hdl.handle.net/11089/11081 http://hdl.handle.net/11089/11575 The Role of Musical and Sound Effects in "The Einperor Jones" by E. O'Neill Yobożil, Róża Sztuką "Cesarz Jones“ napisaną w 1920 r., E. O'Neill zapoczątkował serię swych dramatów ekspresjonistycznych. Tu właśnie po raz pierwszy z pełną świadomością szeroko wykorzystał nowe środki przekazu teatralnego, m. in. elementy muzyczne i efekty dźwiękowe. Podstawą rytmiczną utworu jest nieprzerwane, jednostajne bicie bębna, na tle którego występują inne dźwięki, jak strzały z rewolweru lub śpiewy murzyńskie. Środki te spełniają szereg zasadniczych funkeji. Jako symbole zarówno pobudzonej podświadomości bohatera oraz całej czarnej rasy z jej odrębną, swoistą kulturą, odgrywają one istotną rolę tematyczną. W tym ostatnim przypadku uderzenia tam-tamu, uosabiające na scenie zbuntowanych tubylców, stają się jakby aktorem i uzyskują status autonomiczny. Wszystkie efekty audialne obliczone na ewokowanie silnych emocji wśród widzów, stwarzają atmosferę pełną napięcia i grozy. Z punktu widzenia struktury dzieła służą jako ogniwa łączące różnorakie elementy akcji i spajające luźne sceny w jedną dynamiczną całość. Spełniając wszystkie te funkcje, efekty muzyczne i dźwiękowe stają się organicznym składnikiem sztuki i wraz z innymi środkami scenicznymi kreują nową twórczą wizję artysty, który w^ ten sposób zrywa z tradycyjnym odwzorowaniem rzeczywistości. Thu, 01 Jan 1981 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/11575 1981-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11574 Elementy detektywne w kompozycji "Bleak House" Karola Dickensa Nałęcz-Wojtczak, Jolanta "Bleak House" has been considered Dickens' most significant contribution to the emergence of the detective genres in English literature. This opinion has generally been formed on thé basis of the episode in which Inspector Bucket unravels the mystery of Tulkinghom's murder. Having undoubtedly all the structural features of a well constructed deteotive story this episode seems not to exhaust the problem. By means of detailed analysis of particular aspects of the novel the paper tries to find other elements which contribute to the same effect. Thus, strong detective tendencies are found in the composition as well as function of several other characters (particularly Tulkinghorn), in some motifs other than that of the murder of Tulkinghom (e.g. the secret of Lady Dedlock), in the characteristic structure of these motifs (question - activity directed towards finding the solution - the solution). Confronting the comparatively great number of detective elements present in the whole novel with those from the Bucket episode the author tries to find out why it is only the latter fragment that immediately strikes the critics as a deteötive story the rest of the novel being seldom mentioned. The answer is provided by the analysis of narration and viewpoint. Skilfully playing with two narrators - Esther (in the form of a diary) and the author - Dickens is constantly changing the scope of their point of view. In the case of Esther he moves from a typical retrospection of a person who- knows what will happen later to a person who registers every incident at a given momentj in the case of the author the narrative forms cover a very wide range from an omnipresent and omniscient Olympian commentator of human actions as well as thoughts and intentions to an external witness of events only. When analysed closely these numerous shifts in viewpoint show striking consistency - the greater the number of detective elements in a given fragment the stronger the tendenoy to limit the knowledge of the narrator and, in this way, to approach the "Dr. Watson narrator" - a narrative technique moet suitable for the requirements of detective genres. The application of this technique in the Bucket episode accounts for the general characterization of it as a typically detective composition; its lack in the remaining part of the novel results in a frequent overlooking of many elements of undoubtedly detective character. Such use of the shifting viewpoint shows, on the one hand, Dickens' instinctive feeling for the best coordination between theme and form, and, on the othex- hand, underlines the significance of the problems of narration in the detective genres. Thu, 01 Jan 1981 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/11574 1981-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11573 The Concept of Organic Form in American Romantic Poetry Maszewska, Jadwiga Romantyzm amerykański przejął pojęcie formy organicznej dzieła literackiego od romantyzmu angielskiego. R. W. Einers n i W. Whitman nie zaakoeptowali jednak Coleridge'owskiego terminu "forma organiczna" bez przystosowania go do potrzeb i warunków, w jakich powstawała amerykańska literatura romantyczna. Niniejsza praca ma za cel opisanie amerykańskiej koncepcji formy organicznej i porównanie jej z angielską. Thu, 01 Jan 1981 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/11573 1981-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/11572 The Dance in Elizabethan Drama Janicka-Świderska, Irena Celem artykułu jest ukazanie różnych funkcji tańca zespolonego z Wizją dramatyczną w wybranych sztukach okresu elżbietańskiego. W komediaoh romantyoznych Szekspira "Muoh Ado About Nothing" i "As You Like It" taniec - w zakońozeniu sztuki - wyraża idealną wizję rzeczywistości przedstawiając pary młodyoh zjednoczone w miłośoi i jakby przenosząc je do wymiarów ponadrzeczywistyoh. Ta symboliozna funkoja tańca wydaje się być związana z ówczesną koncepcją tzw. "muzyki sfer", tańca kosmicznego, który wraz z muzyką miał oznaozać harmonię we wszechświeoie. Również taniec i śpiew elfów w "A Midsummer Night's Dream" implikuje istnienie szozęśliwej rzeczywistości. Funkoja moralna tańca występuje w sztuce "Macbeth" (IV.’ ii). Tanieo czarownic staje się symbolem zwyoięstwa zła, co śoiśle łączy się ze stanem duchowym Makbeta, Jak również stanowi punkt kulminacyjny ioh działalności. Tak więc rola tematyczna i strukturalna tańoa jest tam niewątpliwa. Zarówno taniec czarownic w sztuce "Macbeth", jak i taniec i śpiew elfów w "A Midsummer Night's Dream" ma oharakter rytualny, przypominająoy tańce obrzędowe w kulturach prymitywnych. Odmienne znaczenie moralne ma taniec Cnót w sztuce "Henry VIII", Ukazują się one Katarzynie, pierwszej żonie króla, w śnie. Ioh taniec z wieńcem gloryfikują cnotliwe życie Katarzyny. Funkcje satyryczna tańca w dramacie elżbietańskim jest najlepiej przedstawiona w sztukach: "Cynthia's Revels" i "The Staple of News" Ben Jonsona. W pierwszej taniec występuje w masce, w której biorą udział dworzanie reprezentujący głupotę, lecz przebrani jako personifikaoje cnót. W "The Staple of News" ma miejsce satyryczny tanieo wielbicieli Pecunii. Podkreślono pochodzenie personifikacji pieniądza, zwracając jednocześnie uwagę na moralitet "The Trial of Treasure", w którym występuje żeńska odmiana personifikaoji pieniądza. Ukazano również związki między motywem tańca w sztuce Ben Jonsona a d a n s e m a o a b r e (tańcem śmierci) oraz s o t i e s . W sztuoe J, Forda "The Broken Heart" taniec funkcjonuje na płaszczyźnie psychologicznej, a nie moralnej. Symbolizuje on tutaj rzeczywistość zewnętrzną, którą dramaturg skontrastował z przeżyoiami wewnętrznymi bohaterki. Obraz sceniozny tańczącej Calanthy, która zaohowuje obojętność na wiadomośoi o śmieroi jej najbliższych, ohooiaż seroe jej pęka, staje się symbolem nowego modelu zachowania się arystokratycznej damy, zupełnie różnego od tego, któremu hołdowała bohaterka średniowiecznych romansów i którego ślady można zauważyć w sztuce "Troilus and Cressida" Shakespeare 'a. Thu, 01 Jan 1981 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/11572 1981-01-01T00:00:00Z