http://hdl.handle.net/11089/15440 Sun, 26 Apr 2026 03:08:33 GMT 2026-04-26T03:08:33Z http://hdl.handle.net/11089/58198 Kształtowanie się nazwisk mieszkańców Sandomierza w wiekach od XVI do XVIII Zubrzycka, Kamilla W centrum zainteresowania autorki rozprawy pozostają nie tylko nazwiska historyczne sandomierzan, ale i procesy, które w okresie pomiędzy XVI a XVIII wiekiem doprowadziły do ich ukształtowania. Celem dysertacji jest zgromadzenie i możliwie wszechstronne zbadanie antroponimów i formuł identyfikacyjnych, które zostały wyekscerpowane z sandomierskich ksiąg miejskich spisywanych w latach 1544–1767. Analiza materiału została ukierunkowana tak, by można było wyeksponować główne kierunki procesów nazwiskotwórczych, wskazać najbardziej produktywne modele identyfikacyjne i zwrócić uwagę na związek zachodzący pomiędzy systemem onomastycznym, pojmowanym jako część systemu językowego, a czynnikami społecznymi, które wpływały na jego kształt i rozwój. Takie określenie zadań przesądziło o wyborze socjolingwistycznej metody badania antroponimów. Analityczna część rozprawy, poświęcona procesom towarzyszącym formowaniu się nazwisk, składa się z sześciu podrozdziałów, odpowiadających podstawowym sposobom identyfikowania ludzi. W pierwszym z podrozdziałów omówione zostały nazwy wskazujące najbardziej charakterystyczne cechy zewnętrzne lub wewnętrzne osoby identyfikowanej (jaki jest?). Drugi dotyczy nazw wskazujących na zależności w obrębie rodziny lub większej wspólnoty społecznej (czyj jest?). Trzeci, wskazując na relacje ludzi do poszczególnych miejsc (skąd jest?), wymienia nazwy utworzone od nazw miejscowych, terenowych lub etnicznych. Czwarty, informuje o profesji, zajmowanym stanowisku lub pełnionej funkcji (kim jest?), piąty dotyczy nazw derywowanych od imion lub form hipokorystycznych, które pojawiają się w funkcji drugiego, potocznego określenia ludzi (jakim imieniem jest potocznie określany?), a szósty omawia nazwy pochodzenia obcego. Wnioski wynikające z analizy omawianego materiału poprzedza rozdział poświęcony najbardziej charakterystycznym procesom fonetycznym, jakie znalazły odzwierciedlenie w poszczególnych nazwach własnych. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). Sat, 01 Jan 2005 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58198 2005-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58197 Strona internetowa jako medium językowej autoprezentacji uniwersytetu Barbacka, Joanna Celem rozprawy jest próba diagnozy, jak uniwersytety różnych, choć sąsiednich kultur, radzą sobie z definiowaniem swojej tożsamości w zmieniających się warunkach egzystencji — ewoluującym otoczeniu — na ile adaptują się do otoczenia, a na ile same inicjują kierunki jego rozwoju. Założeniem autorki jest, że kultury (a więc i organizacje) działają zgodnie z ogólną teorią systemów jak systemy otwarte, tworząc funkcjonalny porządek hierarchiczny systemów funkcyjnych — jak np. suprasystemu społeczeństwa polskiego i subsystemu czy systemu funkcyjnego edukacji. W pierwszej części dysertacji przedstawiono podstawy teoretyczne (systemowa teoria kultury, teoria samoorganizacji, językoznawstwo kognitywne i koncepcja językowego obrazu świata), które wyjaśniają, jak definiowane są relewantne pojęcia oraz uzasadniają wybór materiału badawczego dla tak postawionego problemu pracy, wybór metody badawczej (analiza dyskursu) oraz sposób widzenia relacji między różnymi elementami rzeczywistości, wzajemnie się warunkującymi. Następnie przedstawiono samą metodę — analizę zawartości — oraz argumenty na rzecz samego materiału badawczego — tekstu stron internetowych. Analiza i interpretacja wyników badań empirycznych nie opiera się wyłącznie na analizie statystycznej, ilościowej, lecz koncentruje się na tym, że pewne konstrukty pojawiają się we wszystkich lub większości stron domowych, posiadając jednak odmienną semantykę, którą zrekonstruuje się na podstawie analizy kontekstów. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). Tue, 01 Jan 2008 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58197 2008-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58196 Mit, symbol, historia, tradycja. Gombrowicza gry z Kulturą Kępiński, Marcin Celem rozprawy jest wypełnienie luki w badaniach nad dorobkiem Witolda Gombrowicza w kontekście jego „gier z kulturą” oraz pokazanie, jak działają kulturowe mechanizmy gier. Pierwszy rozdział, zatytułowany opowiada o apologiach pisarza tworzonych przez krytykę literacką. Autor próbuje odpowiedzieć w nim na pytanie, jaki jest, zdaniem krytyków i apologetów, idealny czytelnik Gombrowicza i jak jest najdoskonalsza wykładnia jego twórczości. Autor rozprawy bada także obraz pisarza, wykreowany w wielkiej mierze przez niego samego, a wciąż funkcjonujący we współczesnej kulturze. Określa ponadto, jak on sam postrzegam Witolda Gombrowicza. Ukazuje jego biografię jako nierozerwalnie związaną z jego twórczością i ich podział na poszczególne etapy — Polskę międzywojenną, Argentynę, Berlin i wreszcie Vence. W rozdziale drugim patrzy na pierwszą powieść Witolda Gombrowicza jako na grę z mitem inicjacyjnym i archetypem wędrówki bohatera. Rozdział drugi jest ukazaniem właśnie gry prowadzonej z symbolami obecnymi w dramacie pisarza „Ślub”. Rozdział czwarty, poświęcony „Trans-Atlantykowi”, stanowi studium gier z polską kulturą narodową, w którym opisano też stosunek pisarza do Historii. Metodą przyjętą w rozprawie jest metoda hermeneutyczna. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). Thu, 01 Jan 2004 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58196 2004-01-01T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58195 Budowa słowotwórcza rzeczownika i przymiotnika w gwarze Proboszczewic koło Płocka Świtała-Cheda, Mirosława Celem rozprawy jest próba synchronicznego opisu budowy słowotwórczej rzeczowników i przymiotników motywowanych, występujących w gwarze Proboszczewic, których struktura jest aktualnie przejrzysta. Praca powstała w oparciu o materiał zbierany w latach 1995–1997 we wsi Proboszczewice (19 km na północ od Płocka) oraz dwóch graniczących z nią miejscowościach — Umieninie i Dziarnowie. Obszar badań zdecydowano się poszerzyć, ponieważ zaobserwowano dość intensywny ruch migracyjny z tych dwóch wsi do Proboszczewic. Podstawowe założenia opisu słowotwórstwa w gwarze przyjęto za autorami „Gramatyki współczesnego języka polskiego”. W rozprawie przede wszystkim zwrócono uwagę na mechanizmy tworzenia formacji słowotwórczych występujących w omawianej gwarze, sposoby formowania kategorii słowotwórczych, ustalono zasób formantów, jakimi dysponuje dana gwara i wskazano na ich produktywność. Wyniki badań nad słowotwórstwem w gwarze Proboszczewic odniesiono do wyników badań nad słowotwórstwem polszczyzny ogólnej. Z uwagi na obowiązujące prawo autorskie dostęp do plików został ograniczony do sieci lokalnej w Bibliotece UŁ, natomiast metadane pozostają otwarte na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC BY). Mon, 01 Jan 2001 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58195 2001-01-01T00:00:00Z