http://hdl.handle.net/11089/55272 Thu, 09 Apr 2026 18:31:29 GMT 2026-04-09T18:31:29Z http://hdl.handle.net/11089/55282 Zusammenleben und Zukunftsethik in Unterleuten (2016) von JULI ZEH Iztueta-Goizueta, Garbiñe Laut JULI ZEH hat die deutsche Gesellschaft von Identifikationssystemen, die sie als Kollektiv vereinen Abschied genommen. Daraus ergeben sich Fragen nach ihrer Zukunftsethik, die in ZEHS Roman Unterleuten, in dem die Gemeinde des titelgebenden Dorfs am Zusammenleben scheitert, aufgeworfen werden. Der vorliegende Artikel soll zeigen, wie von der Poetik des Scheiterns ausgehend und in Form von Zukunftsperspektiven mehrerer Figuren zukunftsethische Prinzipien als Wunschvorstellung von Räumen des Zusammenlebens für die nachkommenden Generationen im Roman dargestellt werden.; According to JULI ZEH, German society has bid farewell to systems of identification that unite it as a collective. Her thriller novel Unterleuten (2016), in which the homonymous village fails to live together in conviviality raises crucial questions about the collective ethics for the future. The article explores the question of how this novel, even with this starting point of convivialist failure, confronts the reader with principles of ethics for the future as a wishful projection of spaces of coexistence for future generations.; Według JULI ZEH niemieckie społeczeństwo zostawiło za sobą mechanizmy tożsamościowe, które jednoczą je jako wspólnotę. W powieści ZEH Unterleuten rodzą się pytania o etykę przyszłości, ponieważ społeczność tytułowej wioski nie potrafi żyć razem. Niniejszy artykuł ma na celu pokazanie, w jaki sposób – z perspektywy moralnej porażki i uwzględniając plany kilku głównych postaci – przedstawione zostały w powieści zasady współistnienia, będące myśleniem życzeniowym dotyczącym przyszłych pokoleń. Mon, 31 Mar 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/55282 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55283 Räume der Relationalität und Temporalität in LUTZ SEILERS Stern 111 Egger, Sabine LUTZ SEILERS Roman Stern 111 (2020) folgt den sehr unterschiedlichen Erfahrungen eines Ehepaars aus dem thüringischen Gera und ihres erwachsenen Sohns, Carl, über einen Zeitraum von sechzehn Monaten unmittelbar nach dem Mauerfall. Am Beispiel der Eltern, die sich Richtung Westen aufmachen, werden u.a. soziale Muster des kapitalistischen Systems kritisiert. Der Sohn macht dagegen die Erfahrung eines alternativen sozialen Modells, als er sich in Berlin-Mitte der dortigen Hausbesetzerszene anschließt. Zwar befinden sich die konvivialistischen Beziehungsstrukturen zwischen den Hausbesetzern und ihrer Umwelt bald wieder in Auflösung, doch führt dieses Scheitern zur Entwicklung Carls zu einem sich seiner Relationalität bewussten Ich. Das lässt sich als ‚Poetik des Scheiterns‘ fassen, denn im Scheitern des sozialen Modells wird eine Temporalität geschaffen, in der neue Dynamiken und Beziehungsgeflechte entstehen können. Es entsteht eine ästhetische Eigenzeit: ein Raum von Freiheit, der weitere Möglichkeiten des Zusammenlebens vorstellbar macht.; LUTZ SEILER'S novel Stern 111 (2020) follows the contrasting experiences of a married couple from Gera in Thuringia and their adult son, Carl, over a period of sixteen months immediately after the fall of the Berlin Wall. The experience of the parents who head west throws a critical light on social patterns of the capitalist system. The son, on the other hand, experiences an alternative social model when he joins the squatter scene in Berlin-Mitte. Although convivialist structures within the group of squatters that has adopted Carl and with their environment soon disintegrate, Carl develops into a relational self who becomes aware of his relationality in the process. This can be understood as a ‘poetics of failure’, because with the failure of the social model a temporality is created, which allows for new dynamics and networks of relationships. What emerges is an aesthetic time-space (‘Eigenzeit’) that makes further possibilities of living together imaginable.; Powieść Stern 111 (2020) LUTZA SEILERA śledzi różne doświadczenia małżeństwa z Gery w Turyngii i ich dorosłego syna, Carla, w okresie szesnastu miesięcy bezpośrednio po upadku muru berlińskiego. Społeczne wzorce systemu kapitalistycznego są krytykowane na przykładzie rodziców, którzy wyjeżdżają na Zachód. Z drugiej strony syn doświadcza alternatywnego modelu społecznego, gdy dołącza do sceny skwaterów w dzielnicy Berlin-Mitte. Chociaż struktury relacji społecznych (konwiwialistycznych) wkrótce się rozpadają, ta porażka prowadzi do rozwoju Carla, który uświadamia sobie własną pozycję wśród innych ludzi. Można to podsumować jako ‚poetykę porażki’, ponieważ niepowodzenie modelu społecznego tworzy tymczasowość, w której mogą pojawić się nowe dynamiki i sieci relacji. Czas estetyczny wyłania się jako przestrzeń wolności, która pozwala wyobrazić sobie dalsze możliwości wspólnego życia. Mon, 31 Mar 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/55283 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55284 Harmonisches Zusammenleben dank der KI: Utopie oder Fremdbestimmung? Ein konvivialistischer Entwurf in THERESA HANNIGS Pantopia (2022) Bescansa, Carme In THERESA HANNIGS Science-Fiction-Roman wird geschildert, wie in Zukunft Menschen in Frieden zusammenleben. In diesem Beitrag wird untersucht, ob und inwieweit HANNIGS literarisches Konzept mit den Postulaten des Konvivialismus vereinbar ist. Weiter ist zu fragen, ob dieses Modell nicht eine Absage an die Hoffnung bedeutet, Menschen seien fähig, zugunsten des Gemeinwohls eigene Impulse freiwillig zu bremsen. Sind wir nur durch den Eingriff einer KI zu retten? Inwiefern ist diese nicht als Teil des Dr. Jekyll/Mr. Hyde-Komplexes, der menschlichen Dualität auszuloten? Wo wird in dieser Verwischung der Subjekt-Objekt-Grenze die Verantwortung verortet, wie wird die Freiheit definiert?; THERESA HANNIG'S science fiction novel depicts people living together in peace in the future. This article examines whether and to what extent HANNIG'S literary concept is compatible with the postulates of conviviality. It also asks whether this model does not mean rejecting the hope that people are capable of voluntarily curbing their own impulses in favour of the common good. Can we only be saved by the intervention of an AI? To what extent is this AI not to be seen as part of the Dr Jekyll/Mr Hyde complex, of human duality? Where is responsibility located in this blurring of the subject-object boundary? How is freedom defined?; Powieść science fiction THERESY HANNIG opisuje, ludzi przyszłości, żyjących ze sobą w zgodzie dzięki ingerencji AI. Niniejszy artykuł rozważa, czy i w jakim stopniu literacka koncepcja HANNIG jest zgodna z postulatami konwiwializmu. Zadaje również pytanie, czy prezentowany w powieści model społeczny oznacza odrzucenia nadziei, że ludzie są w stanie z własnej woli ograniczyć swe potrzeby na rzecz wspólnego dobra. Czy może nas uratować jedynie interwencja sztucznej inteligencji? W jakim stopniu powieść prezentuje to jako część kompleksu Dr Jekyll/Mr Hyde, jako ludzką dwoistość? Gdzie w tym zatarciu granicy między podmiotowością i przedmiotowością znajduje się odpowiedzialność i jak definiowana jest wolność? Mon, 31 Mar 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/55284 2025-03-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/55279 Hybris und Zusammenleben in ANNA SEGHERS’ und LUISA CARNÉS’ Exilerzählungen Gómez, Alejandro Isidro Als sozial-historisches Phänomen der Vertreibung betrachtet, ist das Exil eins der deutlichsten Beispiele für das Scheitern jeglichen Versuchs des Zusammenlebens. Dementsprechend wiederholen sich bei den im Exil geschriebenen Texten gewisse Themen und Emotionsskripts, die sich mit dem Konzept des Konvivialismus und der Hybris in Verbindung setzen lassen – eine These, die in diesem Beitrag durch die Analyse von vier Erzählungen zweier paradigmatischen Schriftstellerinnen des deutschen bzw. spanischen Exils, ANNA SEGHERS und LUISA CARNÉS, überprüft wird.; Seen as a socio-historical phenomenon of forced displacement, exile is one of the clearest examples of the failure of any attempt at convivialism. Accordingly, the texts written in exile show certain recurring themes and emotional scripts that can be linked to the concepts of convivialism and hybris – a thesis that in this article is verified through a close analysis of stories by two paradigmatic writers of German and Spanish exiles, ANNA SEGHERS and LUISA CARNÉS.; Wygnanie, traktowane jako społeczno-historyczne zjawisko przemieszczenia, jest jednym z najwyraźniejszych przykładów niepowodzenia wszelkich prób współistnienia. W związku z tym teksty pisane na emigracji powtarzają pewne tematy i skrypty emocjonalne, które można powiązać z koncepcją konwiwializmu i z drugiej strony arogancji w stosunku do innych ludzi. Jest to teza, którą niniejszy artykuł analizuje na przykładzie czterech opowiadań dwóch pisarek niemieckiej i hiszpańskiej emigracji, ANNY SEGHERS i LUISY CARNÉS. Mon, 31 Mar 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/55279 2025-03-31T00:00:00Z