http://hdl.handle.net/11089/57849 Fri, 03 Apr 2026 20:42:37 GMT 2026-04-03T20:42:37Z http://hdl.handle.net/11089/57904 Substancja prawna a substancja ekonomiczna w opodatkowaniu dochodów osób prawnych – granica, różnice oraz ryzyko nadużyć Smoleń, Katarzyna Artykuł podejmuje problematykę relacji pomiędzy substancją prawną a substancją ekonomiczną w opodatkowaniu dochodów osób prawnych. Punktem wyjścia jest analiza definicyjna obu pojęć: przy czym o ile substancja ekonomiczna zyskuje coraz większe znaczenie w międzynarodowym i krajowym dyskursie podatkowym, o tyle substancja prawna – szczególnie w Polsce – wciąż relatywnie rzadko bywa wyodrębniana jako kategoria oceny, co może prowadzić do inkluzji tych konceptów i potencjalnych problemów interpretacyjnych. Autorka przedstawia rozwój obu kategorii w prawie unijnym (w szczególności w dyrektywie Rady (UE) 2016/1164 ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania) i działaniach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (projekt przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków – BEPS), a także ich recepcję w prawodawstwie krajowym, ze szczególnym uwzględnieniem klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania oraz szczegółowych klauzul antyabuzywnych (takich jak przepisy wprowadzające ograniczenie kosztów finansowania dłużnego, opodatkowanie dochodów kontrolowanych spółek zagranicznych czy regulacje w zakresie tzw. exit tax). W tekście dokonano również przeglądu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, którego celem było ukazanie praktycznych przykładów zastosowania substancji prawnej i substancji ekonomicznej oraz zilustrowanie możliwych dychotomii. W konkluzji autorka proponuje odejście od dychotomicznego rozróżnienia na rzecz dodatkowego kryterium „kontroli” – tj. oceny, kto w rzeczywistości sprawuje zdolności decyzyjne w zakresie posiadanych zasobów i kierunków ich rozwoju. Test kontroli może stanowić praktyczne narzędzie zarówno dla organów podatkowych, jak i dla podatników, pozwalając odróżnić rzeczywiste struktury gospodarcze od pozornych aranżacji, które jedynie formalnie wyposażono w aktywa lub atrybuty substancji prawnej. Ostatecznie – w opinii autorki – to właśnie kontrola może bowiem decydować o alokacji substancji do danego podmiotu prawnego, a tym samym – o dopuszczalnych granicach planowania podatkowego.; This article addresses the relationship between legal substance and economic substance in the taxation of corporate income. The starting point is a definitional analysis of both concepts: while economic substance has been gaining increasing prominence in international and domestic tax discourse, legal substance – particularly in Poland – is still relatively rarely identified as a separate category of assessment, which may lead to an overlap between these concepts and potential interpretative challenges. The author examines the development of both categories in EU law (in particular, the Anti-Tax Avoidance Directive), in the work of the Organisation for Economic Co-operation and Development (notably the Base Erosion and Profit Shifting Project – BEPS), as well as their reception in national legislation, with special focus on the general anti-avoidance rule and specific anti-abuse rules (such as provisions introducing limitations on interest deductibility, the taxation of controlled foreign company income, and regulations on so-called exit taxation). The article also reviews the case law of the Court of Justice of the European Union, with the aim of illustrating practical examples of the application of legal and economic substance and highlighting possible tensions between them. In conclusion, the author proposes moving beyond the dichotomous distinction towards an additional “control” criterion – i.e. the assessment of who, in practice, exercises decision-making power over the use and development of resources. The control test may serve as a practical tool for both tax administrations and taxpayers, enabling them to distinguish genuine business structures from artificial arrangements that are merely formally endowed with assets or attributes of legal substance. Ultimately – in the author’s view – it is control that may determine the allocation of substance to a given legal entity and thereby define the permissible limits of tax planning. Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57904 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57905 Glosa aprobująca z elementami krytycznymi do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2024 r. I SA/Gl 649/24 Stasiewski, Tomasz Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 września 2024 r. sygn. I SA/Gl 649/24 dotyczy odmowy wydania interpretacji indywidualnej z uwagi na istnienie interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 2021 r. Nr DCT2.8203.2.2021 w sprawie pojęcia transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym. Sąd uznał, że interpretacja ogólna w pełni wyjaśnia pojęcie jednorodności transakcji kontrolowanych, co – na podstawie art. 14b § 5a Ordynacji podatkowej – wyklucza dopuszczalność wydania odrębnej interpretacji indywidualnej w tym samym zakresie. Niniejsza glosa w przeważającej mierze aprobuje stanowisko Sądu, podkreślając jego zgodność z celem zapewnienia jednolitej wykładni prawa podatkowego i eliminacji dublowania interpretacji ogólnych. Glosa omawia istotę transakcji jednorodnych w rozumieniu art. 11k ustawy o CIT oraz analizuje przesłanki zastosowania art. 14b § 5a Ordynacji podatkowej w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych. Wskazano na kryteria jednorodności (m.in. jednolitość ekonomiczną, kryteria porównywalności, metody weryfikacji cen transferowych) oraz omówiono praktyczne problemy interpretacyjne – np. wpływ zróżnicowanych cech poszczególnych transakcji (jak warunki pożyczek, korzystanie z uproszczeń typu safe harbour) na ocenę ich jednorodności. Autor zwraca uwagę, że abstrakcyjny charakter interpretacji ogólnych może rodzić wątpliwości co do ich zastosowania w indywidualnych stanach faktycznych. W konkluzji glosa aprobująco ocenia wyrok, wskazując jednocześnie na potrzebę pogłębienia wytycznych organów (np. w drodze bardziej szczegółowej interpretacji ogólnej) w celu rozwiania ewentualnych niejasności dla podatników i zagwarantowania im pełnej ochrony prawnej.; The judgment of the Voivodeship Administrative Court in Gliwice of 26 September 2024 (case file I SA/Gl 649/24) concerns the refusal to issue an individual tax ruling due to the existence of a general interpretation of the Minister of Finance of 9 December 2021 (No. DCT2.8203.2.2021) regarding the concept of a homogeneous controlled transaction. The Court held that the general interpretation comprehensively clarifies the notion of homogeneity of controlled transactions and that, pursuant to Article 14b § 5a of the Tax Ordinance, this excludes the possibility of issuing a separate individual interpretation within the same scope. This commentary largely endorses the Court’s position, emphasising its consistency with the objective of ensuring the uniform interpretation of tax law and avoiding the duplication of general interpretations. It discusses the essence of homogeneous transactions within the meaning of Article 11k of the CIT Act and analyses the prerequisites for the application of Article 14b § 5a of the Tax Ordinance in light of administrative case law. The commentary identifies the criteria of homogeneity (including economic uniformity, comparability criteria, and transfer pricing verification methods) and examines practical interpretative issues – for example, the impact of differentiated characteristics of individual transactions (such as varying loan terms or the use of safe harbour simplifications) on the assessment of their homogeneity. At the same time, the author notes that the abstract nature of general interpretations may give rise to doubts as to their application to specific factual circumstances. The commentary concludes with an overall approving assessment of the judgment, while also highlighting the need for more detailed guidance from the authorities (for instance, through a more comprehensive general interpretation) in order to eliminate potential ambiguities for taxpayers and to ensure full legal protection. Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57905 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57902 Opodatkowanie usług cyfrowych – przegląd środków jednostronnych Jamroży, Marcin; Wisła, Jakub Podstawowym celem artykułu jest przegląd jednostronnych mechanizmów opodatkowania usług cyfrowych w różnych jurysdykcjach. Globalna reforma opodatkowania usług cyfrowych, oparta na założeniach Filaru I projektu BEPS 2.0 prowadzonego z inicjatywy OECD/G20, staje się coraz mniej prawdopodobna. Punktem odniesienia przy tworzeniu jednostronnych rozwiązań podatkowych stało się dla wielu państw członkowskich Unii Europejskiej rozwiązanie zaproponowane przez Komisję Europejską w projekcie dyrektywy dotyczącej podatku od usług cyfrowych (Digital Services Tax – DST). W większości przypadków podatek cyfrowy przyjmuje formę podatku od przychodów uzyskiwanych z określonych usług świadczonych w środowisku cyfrowym. Tego rodzaju podatki mają charakter selektywny, a ich konstrukcja służy przede wszystkim redystrybucji części wartości generowanej przez największe przedsiębiorstwa cyfrowe. Wnioski płynące z międzynarodowej analizy porównawczej mogą stanowić wkład w formułowanie założeń polityki podatkowej w Polsce w zakresie opodatkowania działalności cyfrowej.; The primary aim of this article is to examine unilateral mechanisms for the taxation of digital services across various jurisdictions. The global reform of digital services taxation, based on the assumptions of Pillar I of the OECD/G20 BEPS 2.0 project, appears increasingly unlikely to materialise in its originally envisaged form. For many EU Member States, the solution proposed by the European Commission in the draft Directive on a Digital Services Tax (DST) has become an important reference point in the design of unilateral tax measures. In most cases, digital services taxes take the form of revenue-based levies imposed on specific categories of services supplied in the digital environment. Such taxes are inherently selective in nature, and their structure is primarily aimed at reallocating a portion of the value generated by the largest digital enterprises. The conclusions drawn from this comparative international analysis may contribute to shaping the Polish tax policy framework concerning the taxation of digital activities. Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57902 2025-12-31T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/57903 Prawo do sądu (prawo do rzetelnego procesu) w rozumieniu art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – wybrane zagadnienia kluczowe dla zrozumienia standardu konwencyjnego w dziedzinie podatków Dominik-Ogińska, Dagmara Celem niniejszego artykułu jest unaocznienie treści normatywnej standardu konwencyjnego w zakresie prawa do sądu (prawa do rzetelnego procesu), który powinien być uwzględniany w podatkach. Jest to o tyle istotne, że wspomniany standard jest jednym z wzorców dla oceny krajowej procedury pod kątem spełnienia przez nią pożądanych gwarancji procesowych w celu zapewnienia jednostce praktycznie skutecznej ochrony prawnej.; The purpose of this article is to reconstruct and systematise the normative content of the Convention standard concerning the right of access to a court (the right to a fair trial) and to identify the elements of that standard which are relevant in the field of taxation. This issue is of particular importance, as the Convention standard constitutes one of the key benchmarks for assessing national procedural frameworks in terms of their compliance with the requirements of effective judicial protection and procedural guarantees afforded to individuals. Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/57903 2025-12-31T00:00:00Z