http://hdl.handle.net/11089/58110 Thu, 16 Apr 2026 20:41:23 GMT 2026-04-16T20:41:23Z http://hdl.handle.net/11089/58119 Wolność zgromadzeń na gruncie Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Radziszewski, Dawid The purpose of this article is to discuss the institutions, which safeguard the freedom of assembly provided by the Act of 20th of July 2018 – the Law on Higher Education and Science. The aforementioned Act constitutes lex specialis to the general regulations concerning assemblies, which covers assemblies on university premises. The study analyses aspects of the organisation of assemblies, their conduct, dissolution and responsibility for the actions of their participants. The regulations of the Act are discussed in the context of the rules of conduct concerning assemblies contained in the statutes of the Jagiellonian University, the University of Łódź and the University of Warsaw. Furthermore, the provisions of the Law on Higher Education and Science are presented in comparison with the Act of 24th of July 2015 –Law on Assemblies. The analysis also covers case law concerning assemblies on university premises.The final conclusions present de lege ferenda proposals concerning the provisions of the Law on HigherEducation and Science, which aim to more fully realise the freedom of assembly at universities.; Celem niniejszego artykułu jest omówienie instytucji służących urzeczywistnieniu wolności zgromadzeń przewidzianych w Ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wspomniana ustawa stanowi lex specialis względem unormowań ogólnych dotyczących zgromadzeń, które obejmuje zgromadzenia na terenie uczelni. W opracowaniu przeanalizowano aspekty organizacji zgromadzeń, ich przeprowadzania, rozwiązywania oraz odpowiedzialności za ich przebieg. Unormowania ustawowe odniesiono do przepisów porządkowych dotyczących zgromadzeń zawartych w statutach Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Łódzkiego oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Co więcej, przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przedstawiono na tle porównawczym Ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach. Analizie poddano również orzecznictwo dotyczące zgromadzeń na terenie uczelni. W ramach wniosków końcowych przedstawiono postulaty de lege ferenda dotyczące unormowań ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które mają na celu pełniejsze urzeczywistnienie wolności zgromadzeń na uczelni. Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58119 2026-04-14T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58117 Granice praw i wolności jednostki w dobie pandemii COVID-19 – analiza konstytucyjna działań władzy publicznej Pałucki, Bartosz The purpose of this article is to analyse the constitutional limits of permissible restrictions on human rights and civil liberties in the context of the COVID-19 pandemic in Poland. The point of departure is the assumption that the foundation of a democratic state governed by the rule of law – as expressed in Article 2 of the Constitution of the Republic of Poland – lies in the inviolability of the essence of individual rights, which may be restricted only under conditions and according to procedures prescribed by statute. The study examines the prerequisites set out in Article 31(3) of the Polish Constitution, namely legality, necessity, proportionality sensu stricto, and the prohibition of infringing upon the essence of a right or freedom. The author observes that, during the COVID-19 pandemic, public authorities refrained from declaring a state of natural disaster, despite the epidemiological situation meeting the statutory criteria for such a measure. Consequently, restrictions on, inter alia, freedom of movement, freedom of assembly, the exercise of religion, and participation in public institutions were introduced primarily through executive regulations, which raises serious concerns in light of the constitutional principle of statutory exclusivity. The analysis highlights the emergence of a dangerous phenomenon described as a “quasi state of emergency,” characterised by the introduction of limitations on constitutional rights and freedoms in breach of Article 31(3) and in disregard of Article 228(2), which mandates the declaration of a state of emergency whenever “ordinary constitutional measures are insufficient.” In conclusion, the study emphasises that the constitutional practice observed during the COVID-19 pandemic revealed a profound tension between the duty to protect highly valued constitutional goods and the obligation to safeguard individual rights and freedoms. It also exposed the risk of a lasting erosion of the rule of law standards in times of crisis. The research employs the dogmatic-legal method, consisting in an analysis of the provisions of the Polish Constitution and their interpretation in light of the practice of public authorities during the COVID-19 pandemic. It also incorporates a comprehensive review of relevant academic literature and case law, enabling a thorough assessment of the compliance of the adopted restrictions with constitutional standards of the protection of individual rights and freedoms.; Celem artykułu jest analiza konstytucyjnych granic dopuszczalnych ograniczeń praw i wolności człowieka w kontekście pandemii COVID-19 w Polsce. Punktem wyjścia jest założenie, że fundamentem demokratycznego państwa prawnego – co zostało wyrażone w art. 2 Konstytucji RP – jest nienaruszalność istoty praw i wolności jednostki, które mogą podlegać ograniczeniom wyłącznie w warunkach i na zasadach określonych przez ustawę. W opracowaniu omówiono przesłanki z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (wyłączność ustawy, konieczność, przydatność, proporcjonalność sensu stricto oraz zakaz naruszania istoty praw i wolności). Autor wskazuje, że w czasie pandemii COVID-19 władze publiczne nie zdecydowały się na wprowadzenie stanu klęski żywiołowej, mimo że sytuacja epidemiologiczna spełniała jego ustawowe kryteria. W rezultacie restrykcje dotyczące m.in. swobody przemieszczania się, wolności zgromadzeń czy praktykowania religii oraz uczestnictwa w obrzędach religijnych wprowadzane były przede wszystkim w drodze rozporządzeń, co budzi poważne zastrzeżenia w świetle konstytucyjnej zasady wyłączności ustawy. Analiza wskazuje na niebezpieczne zjawisko „quasi stanu nadzwyczajnego”, polegającego na wprowadzaniu ograniczeń w korzystaniu z praw i wolności określonych w Konstytucji RP z naruszeniem jej art. 31 ust. 3 oraz pominięciem art. 228 ust. 2, czyli obowiązku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego w sytuacji, gdy „zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające”. W konkluzji podkreślono, że praktyka ustrojowa z okresu pandemii COVID-19 uwidoczniła napięcie między obowiązkiem ochrony wysoko cenionych wartości konstytucyjnych a gwarancją praw i wolności jednostki oraz ryzyko trwałej erozji standardów państwa prawnego w sytuacjach kryzysowych. W opracowaniu wykorzystano metodę dogmatyczno-prawną polegającą na analizie przepisów Konstytucji RP oraz ich wykładni w świetle praktyki organów władzy publicznej w okresie pandemii COVID-19, a także dokonano przeglądu literatury przedmiotu i orzecznictwa, co pozwoliło na kompleksową ocenę zgodności wprowadzanych ograniczeń z konstytucyjnymi standardami ochrony praw i wolności jednostki. Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58117 2026-04-14T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58116 Konstytucyjność rozwiązań prawnych dotyczących czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przyjętych przez Radę Ministrów 27 marca 2025 r. Nieznański, Szymon The article discusses the Regulation of the Council of Ministers of 27 March 2025 on the temporary restriction of the right to submit an application for international protection, which applies at the border with Belarus. The author analyzes whether such a restriction, introduced by a substatutory act, is consistent with the Constitution of the Republic of Poland, particularly with Article 31(3) and Article 56, and whether it infringes upon the essence of the right to asylum. The article highlights similarities between this regulation and mechanisms applied during states of emergency, while also pointing out significant differences arising from the hierarchy of legal sources. The regulation is further criticized for its questionable legislative precision and the risk of exceeding the statutory delegation of legislative powers. The author addresses the potential conflict between domestic regulations and Poland’s international obligations, including the principle of non-refoulement under the 1951 Geneva Convention. It is argued that any restriction on the right to asylum should be introduced solely by statute, and that courts may disregard the regulation on the grounds of its unconstitutionality. Against this backdrop, the author raises doubts as to the compatibility of the regulation with both the Constitution and international law.; W artykule omówiono rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, które ma zastosowanie na granicy z Białorusią. Autor analizuje, czy takie ograniczenie, wprowadzone aktem podustawowym, jest zgodne z Konstytucją, zwłaszcza z art. 31 ust. 3 i art. 56, oraz czy nie narusza istoty prawa do azylu. Wskazano na podobieństwa tej regulacji do mechanizmów stosowanych przy stanach nadzwyczajnych, ale także na istotne różnice wynikające z hierarchii źródeł prawa. Krytyce poddano także wątpliwą precyzję legislacyjną rozporządzenia i ryzyko przekroczenia delegacji ustawowej. Autor porusza problem kolizji regulacji krajowych ze zobowiązaniami międzynarodowymi Polski, w tym zasadą non-refoulement wynikającą z Konwencji genewskiej. Wskazano, że ograniczenie prawa do azylu powinno wynikać wyłącznie z ustawy, a sądy mogą pominąć rozporządzenie jako sprzeczne z Konstytucją. Na tym tle autor formułuje wątpliwości co do zgodności rozporządzenia z Konstytucją i prawem międzynarodowym. Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58116 2026-04-14T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58114 Sztuczna inteligencja pod lupą RODO Krupa, Justyna The article addresses the intriguing issue of reconciling the personal data protection regulations under the GDPR with the new legal framework provided for in the AI Act. The analysis encompasses both the common points of the two acts, such as risk assessment, and the differences in regulatory objectives and addresses of obligations. Moreover, it reflects on the practical challenges associated with conducting DPIA and possible paths for integrating the requirements of both legal regimes. The article also addresses solutions leading to the reduction of duplication of procedures, the strengthening of cooperation between supervisory authorities and the development of practical AI standards.; Artykuł podejmuje intrygującą w obecnych czasach problematykę pogodzenia regulacji ochrony danych osobowych wynikających z RODO z nowymi ramami prawnymi przewidzianymi w AI Act. Analizie poddano zarówno wspólne punkty obu aktów, takie jak ocena ryzyka, jak i różnice w zakresie celów regulacyjnych i adresatów obowiązków. Refleksjom poddane zostały również praktyczne wyzwania, związane m.in. z przeprowadzaniem DPIA, oraz możliwe ścieżki integracji wymogów obu analizowanych reżimów prawnych. Artykuł porusza także kwestie rozwiązań prowadzących do ograniczenia dublowania procedur, wzmocnienia współpracy organów nadzorczych oraz rozwoju praktycznych standardów AI. Tue, 14 Apr 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58114 2026-04-14T00:00:00Z