http://hdl.handle.net/11089/58909 Thu, 30 Jul 2026 23:02:23 GMT 2026-07-30T23:02:23Z https://dspace.uni.lodz.pl:443/xmlui/bitstream/id/ac5e7ada-7802-4797-89b3-deba6f15f79d/ http://hdl.handle.net/11089/58909 http://hdl.handle.net/11089/58916 Rola kontekstu społeczno-kulturowego w konstrukcji kobiecości zawodniczek uprawiających sport wyczynowy Kierońska-Olszewska, Karolina Dotychczasowa literatura wskazuje, że zaangażowanie w sport wyczynowy sytuuje zawodniczki w paradoksalnej relacji związanej z odtwarzaniem i konstruowaniem własnej kobiecości, zwłaszcza w dyscyplinach kojarzonych z męskością. Niniejsze badanie obejmuje także dyscypliny stereotypowo uznawane za „kobiece” oraz te, które nie są wyraźnie kojarzone ani z kobiecością, ani z męskością.Odwołując się do teorii Mimi Schippers (2007), celem badania była analiza wpływu środowiska społecznego na konstruowanie kobiecości wśród zawodniczek uprawiających dyscypliny „męskie”, „kobiece” i „neutralne” pod względem płci. Zastosowano jakościową metodę indywidualnych, częściowo ustrukturalizowanych wywiadów pogłębionych (N = 18).Wyniki wskazują, że środowisko społeczne znacząco kształtuje wzorce kobiecości. Zawodniczki uprawiające dyscypliny „kobiece” doświadczały wdrażania w model kobiecości hegemonicznej, głównie przez trenerów. W przypadku dyscyplin „męskich” zawodniczki wskazywały na niski poziom postrzeganej atrakcyjności i poczucie niezgodności z tradycyjnymi ramami kobiecości, a także świadomość, że ich obecność może zagrozić męskiej hegemonii. Dyscypliny „neutralne” nie ujawniały wyraźnych różnic w postrzeganiu kobiecości. Badanie podkreśla zróżnicowanie postrzegania kobiecości oraz znaczenie edukowania wszystkich aktorów zaangażowanych w sport wyczynowy.; The existing literature indicates that engagement in elite sport situates female athletes in a paradoxical relationship related to reproducing and constructing their own femininity, especially in disciplines associated with masculinity.The present study also includes disciplines stereotypically considered “feminine disciplines” as well as those that are not explicitly associated either with femininity or masculinity. Referring to the theory of Mimi Schippers (2007), the aim of the study was the analysis of the influence of the social environment on the construction of femininity among athletes practising “masculine disciplines,” “feminine disciplines,” and “gender-neutral” disciplines. The qualitative method of individ- ual, partially-structured in-depth interviews (N = 18) was applied.The results indicate that the social environment significantly shapes the patterns of femininity. The respondents practising “feminine disciplines” experienced implementation into the model of hegemonic femininity, mainly by coaches. In the case of “masculine disciplines,” the respondents indicated a low level of perceived attractiveness and a sense of inconsistency with the traditional frameworks of femininity, as well as the awareness that their presence may threaten male hegemony. “Gender-neutral” disciplines did not reveal clear differences in the perception of femininity. The study emphasises the diverse boundaries of the perception of femininity and the importance of educating all actors involved in elite sport. Tue, 28 Jul 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58916 2026-07-28T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58915 Reprezentacja osób starszych w Internecie: typologia aktywności seniorek i seniorów w mediach społecznościowych Rainczuk, Julia Celem artykułu jest omówienie aktywności i autoreprezentacji osób powyżej 60. roku życia w mediach społecznościowych. Współcześnie komunikatory i platformy internetowe stanowią jedną z głównych form uczestnictwa w życiu społecznym, przez co wykluczenie z ich użytkowania stanowi barierę powstrzymującą przed pełnym współtworzeniem rzeczywistości społecznej. Wiele dotychczasowych badań weryfikowało rozpowszechnienie takich platform wśród seniorów i seniorek lub wskazywało bariery, jakie osoby starsze doświadczały w zetknięciu z tą technologią. Niewiele uwagi jednak poświęcono seniorom i seniorkom, którzy aktywnie publikują treści w mediach społecznościowych. Przeprowadzone badania o charakterze eksploracyjnym, skupiające się na mapowaniu i opisie aktywności osób starszych w mediach społecznościowych ma wypełnić, przynajmniej częściowo, tę lukę. Na podstawie jakościowej analizy 45. kont osób powyżej 60. roku życia wyróżniono sześć typów ich aktywności obejmujących następujące obszary: sztuka, modeling, beauty, lifestyle, rozrywka oraz relacje paraspołeczne. Choć nie wszystkie działania prowadzone w ramach przeanalizowanych kont można uznać za jednoznacznie emancypacyjne, prezentują one alternatywne wizje starości, odbiegające od powszechnych stereotypów i pomagające budować zróżnicowany obraz seniorek i seniorów.; The aim of this article is to discuss the activities and self-representations of individuals over the age of 60 on social media. Nowadays, messaging apps and online platforms constitute one of the main forms of participation in social life, making exclusion from their use a barrier that prevents full engagement in the co-creation of social reality. Many previous studies had examined the prevalence of such platforms among older adults or identified the barriers that seniors encounter when interacting with this technology. However, relatively little attention has been paid to seniors who actively publish contents on social media. The exploratory study conducted here, focusing on mapping and describing the social media activities of older adults, seeks to at least partially fill this gap. Based on a qualitative analysis of 45 accounts of individuals aged over 60, six types of activities were identified, covering the following areas: art, modelling, beauty, lifestyle, entertainment, and para-social relationships. Although not all activities carried out on the analysed accounts can be considered unambiguously emancipatory, they present alternative visions of old age that diverge from prevalent stereotypes and contribute to constructing a more diverse image of senior women and men. Tue, 28 Jul 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58915 2026-07-28T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58914 Spółdzielczość na nowo. Kooperatyzm jako potencjalna przestrzeń budowania podmiotowości obywatelskiej Skorupska, Weronika This article addresses the issue of new cooperativism in Poland. The research objective was to describe and thereby gain a better understanding of a new form of exercising civic agency through cooperative institutions, particularly in the context of rapid technological change and the development of the digital society. Another objective was to conduct a preliminary assessment of the potential of new cooperativism as a space for building civic agency, especially in Poland, where cooperative traditions are rich but currently require adaptation to the realities of the 21st century. A case study was conducted, analysing the narratives and contents of materials produced by cooperatives, including internal and organisational documents, websites, and social media.; Artykuł podejmuje problematykę nowego kooperatyzmu w Polsce. Zamierzeniem badawczym było opisanie, a poprzez to lepsze rozpoznanie nowej formy realizacji podmiotowości obywatelskiej poprzez instytucje kooperatyzmu, szczególnie w kontekście dynamicznych przemian technologicznych i rozwoju cyfrowego społeczeństwa. Celem było także wstępne rozpoznanie potencjału nowego kooperatyzmu jako przestrzeni budowania podmiotowości obywatelskiej, zwłaszcza w Polsce, gdzie tradycje spółdzielczości są bogate, lecz obecnie wymagają adaptacji do realiów XXI w. Przeprowadzono opis studium przypadku, analizując narracje i treści materiałów produkowanych przez kooperatywy, w tym dokumenty wewnętrzne, organizacyjne, strony internetowe oraz media społecznościowe. Tue, 28 Jul 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58914 2026-07-28T00:00:00Z http://hdl.handle.net/11089/58913 Odpowiedzialność szkolnictwa wyższego za budowanie odporności społecznej – ramy strategiczne in statu nascendi Dziedziczak-Foltyn, Agnieszka Artykuł podejmuje problem odpowiedzialności szkolnictwa wyższego za budowanie odporności społecznej w warunkach współczesnego polikryzysu, rozumianego nie jako prosta kumulacja wielu kryzysów, lecz jako ich wzajemne splątanie i wzmacnianie się skutków. Punktem wyjścia jest założenie, że w obliczu narastających wyzwań geopolitycznych, klimatycznych, technologicznych, społecznych i psychologicznych szkolnictwo wyższe powinno być ujmowane nie tylko jako sektor kształcenia i badań, ale również jako ważny element infrastruktury społecznej, współodpowiedzialny za wzmacnianie zdolności adaptacyjnych wspólnot akademickich i szerszego otoczenia społecznego. Celem artykułu jest zidentyfikowanie tych przesłanek myślenia strategicznego w polityce szkolnictwa wyższego i w politykach uczelni w Polsce, które wskazują bezpośrednio lub pośrednio na konieczność budowania odporności społecznej. Podstawę analizy stanowią wybrane dokumenty unijne oraz projekt Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do 2035 roku wraz z załącznikami, potraktowane jako przejaw dyskursu instytucjonalnego współkształtującego ramy przyszłych działań publicznych i uczelnianych. Przeprowadzona analiza pokazuje, że o ile w wymiarze ideowym w dokumentach tych obecna jest optyka kryzysowa oraz język elastyczności, bezpieczeństwa i adaptacji, o tyle w wymiarze operacyjnym dominuje kategoria społecznej odpowiedzialności uczelni, która raczej ramuje niż jednoznacznie rozwija myślenie o odporności społecznej. W rezultacie artykuł prowadzi do wniosku, że budowanie odporności społecznej nie stanowi jeszcze w polskim szkolnictwie wyższym wyraźnie wyodrębnionego i spójnego kierunku strategicznego, choć powinno stać się trwałym elementem społecznej odpowiedzialności uczelni oraz ich trzeciej misji. ; The article addresses the problem of the responsibility of the higher education system for building social resilience under the conditions of contemporary polycrisis, understood not as a simple accumulation of multiple crises, but as their mutual entanglement and the intensification of their effects. The point of departure is the assumption that – in the face of escalating geopolitical, climatic, technological, social, and psychological challenges – higher education should be viewed not only as a sector of teaching and research, but also as an important element of social infrastructure, co-responsible for strengthening the adaptive capacities of academic communities and the wider social environment. The aim of the article is to identify those premises of strategic thinking in higher education policy and in university policies in Poland that directly or indirectly point to the need to build social resilience. The analysis is based on selected European Union documents and on the draft Strategy for the Development of Higher Education in Poland until 2035 together with its annexes, treated as manifestations of institutional discourse that co-shapes the framework for future public and university-level action. The analysis shows that while at the ideological level, these documents reflect a crisis-oriented perspective and employ the language of flexibility, security and adaptation, at the operational level, the dominant category is that of the social responsibility of universities, which frames rather than explicitly develops thinking about social resilience. As a result, the article leads to the conclusion that building social resilience does not yet constitute a clearly distinguished and coherent strategic direction in Polish higher education, although it should become a permanent element of universities’ social responsibility and their third mission. Tue, 28 Jul 2026 00:00:00 GMT http://hdl.handle.net/11089/58913 2026-07-28T00:00:00Z