Shylock — męczennik, demon czy klown? Polska recepcja „Kupca weneckiego” Williama Szekspira

Abstract

Celem rozprawy jest ukazanie i przebadanie recepcji „Kupca weneckiego” w Polsce począwszy od roku 1607, kiedy dramat po raz pierwszy pojawił się w polskiej kulturze, do roku 2008 tj. daty jego ostatniej premiery w czasie powstawania dysertacji. Rozprawa składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiony został „Kupiec wenecki” w świetle krytyki literackiej i teatralnej w Wielkiej Brytanii. Ponadto w części tej znajdują się również liczne odwołania do badaczy niemieckich, żydowskich oraz amerykańskich, których teorie zrewolucjonizowały sposób odczytywania dramatu. Omawiane są także źródła, w oparciu o które Szekspir napisał swoje dzieło, oraz budowa i charakter dramatu. Przeprowadzony wywód daje odpowiedź na pytanie, czy sztuka ta jest komedią, tragedią czy też sztuką problemową. Dokonano także przeglądu światowych badań krytycznoliterackich tego dramatu, głównie w zakresie prezentowanej przez niego tematyki oraz charakterystyki postaci. Tę część pracy kończy krótka historia „Kupca weneckiego” w teatrze brytyjskim. Część druga dysertacji składa się z sześciu rozdziałów. Omówiona jest w nich recepcja „Kupca weneckiego” w Polsce. Szczególną uwagę zwrócono na sposoby prezentacji dramatu w świetle kształtowania się wizerunku Żyda w powszechnej świadomości przeciętnego Polaka w wybranych okresach historycznych. Pracę kończą wnioski oraz bibliografia, w której zawarto wykorzystane źródła i literaturę przedmiotu, a uzupełnia ją aneks, obejmujący wykaz polskich premier „Kupca weneckiego”, a także zdjęcia i ilustracje pochodzące z inscenizacji, obrazy i drzeworyty, inspirowane poszczególnymi wątkami dramatu, tłumaczenia oraz adaptacje sztuki.