Refleksje na temat zagospodarowywania przestrzeni w polskich miastach

Abstract

Space is one of the city’s most valuable resources, and its development has a significant impact on the living conditions of residents and the possibilities for creating development processes. The article focuses on identifying trends in the development of space in Polish cities, which began at the turn of the 20th and 21st centuries. The factors and determinants of space development by various city users are discussed. The considerations presented in the article concern issues such as spatial chaos, urban sprawl, the dominance of developers in the housing market, the ghettoisation of urban space, the aesthetics of public places, and the lack of space for public service investments. The effects of the identified trends in the context of rational space management are also presented.

Celem artykułu jest wykazanie, iż obowiązujące w Polsce normy i przepisy związane z zarządzaniem miejską przestrzenią nie są wystarczające, aby poprawić jej funkcjonalność czy też estetykę. Ograniczenie chaosu i zarządzanie przestrzenią zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju jest wymogiem ekonomicznej racjonalności odnośnie do wykorzystywania przestrzeni. Punktem wyjścia jest odniesienie się do przestrzeni w trzech wymiarach oraz zidentyfikowanie czynników, które mają na nią negatywny wpływ. Odwołanie się do aktów prawnych dotyczących zarządzania przestrzenią pozwoli na zidentyfikowanie głównych ograniczeń wpływających na porządkowanie miejskich przestrzeni w kierunku wprowadzania ładu przestrzennego i racjonalnego gospodarowania nią.Analizowanym w artykule problemem są zatem zmiany obserwowane w sposobie i formach zagospodarowania przestrzeni w polskich miastach. W pracy wykorzystano metody analizy literatury przedmiotu, analizy aktów prawnych, analizy opisowej oraz prowadzonej przez autorów wieloletniej obserwacji przekształceń dotyczących zagospodarowywania przestrzeni miast.