| dc.contributor.author | Czerwiński, Piotr | |
| dc.date.accessioned | 2026-03-27T14:01:57Z | |
| dc.date.available | 2026-03-27T14:01:57Z | |
| dc.date.issued | 2025-12-31 | |
| dc.identifier.issn | 1427-9681 | |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11089/57888 | |
| dc.description.abstract | This article examines formations such as двойка, тройка, десятка, двойня, тройня, четверня, пятерня, etc., with different suffixes. The author’s analysis involves both current and older or outdated material. The latter is derived from the dictionary of V.I. Dahl. The purpose of such a presentation has been to create a perspective from which to discover nominative and semantic mechanisms operating in the selected group of words, and to address their internal linguistic potential. The author is concerned with the frequency character of various formations and their stylistic features, and places particular emphasis on the outdated material, as it separates itself from the typical usage of modern words. The declared internal potential may reveal the features of new formations that are hidden in the language and do not always manifest themselves. The analysis involves three steps: Initially, the observed formations from единица to десятка are taken sequentially (structural form Rits(a) / Rk(a)), then formations such as двойня, тройня, четверня, пятерня (Rn'(a)), and finally, the remaining ones organized into structural groups with common suffixes. The article concludes by showing what unites such divisions, what distinguishes them, and how various nominative and semantic positions can be determined. Such a perspective opens up the possibility of further, more complete and more detailed analysis and involves referral to a more complete set of numerical substantives, including the formations that follow the first ten quantitative and ordinal units. | en |
| dc.description.abstract | W pracy omawiane są formacje typu двойка, тройка, десятка, двойня, тройня, четверня, пятерня i t.p. wraz z innymi sufiksami. Jako materiał badawczy posłużyły zarówno współczesne, jak i przestarzałe jednostki językowe oraz regionalizmy, zarejestrowane w słowniku W. Dala. Celem analizy jest wyłonienie działającego w wybranej grupie nominacyjnego oraz semantycznego mechanizmu wraz z odniesieniem do wewnętrznego potencjału językowego. Analiza obejmuje trzy etapy. W pierwszym z nich pod uwagę brane są zaobserwowane formacje słowotwórcze, poczynając od wyrazu единицa, na wyrazie десятка kończąc (model strukturalny Rиц(а) / Rк(а)). W drugim omawiane są formacje typu двойня, тройня, четверня, пятерня (Rн’(а)), w trzecim, podsumowującym, wszystkie pozostałe, uszeregowane w grupy według wspólnego sufiksu. Autor wyciąga wnioski na temat tego, co łączy i różni wspomniane grupy, oraz czym ta lub inna nominacyjna i semantyczna relacja może być uwarunkowana. Określane są także możliwości dalszej, szerszej i bardziej pogłębionej analizy. | pl |
| dc.description.abstract | В работе рассматриваются образования типа двойка, тройка, десятка, двойня, тройня, четверня, пятерня и т.п. с другими суффиксами. Источником материала был как современный, так и нашедший свое отражение в словаре В. И. Даля устаревший материал. Цель подобного представления состояла в обнаружении действующего в выбранной группе слов номинативного и семантического механизма, с выходом на возможную перспективу и обращением к внутреннему языковому потенциалу. Обращалось при этом внимание на частотный характер различных образований и их стилистические особенности. Устаревший материал оговаривается особо, отделяясь от характерного для современных словоупотреблений. Заявленный внутренний потенциал позволяет увидеть скрывающиеся в языке и не всегда себя проявляющие особенности новых образований. Анализ проводится в трех этапах, или шагах. Первоначально берутся последовательно наблюдаемые образования от единицы до десятки (структурная форма Rиц(а) / Rк(а)), далее образования типа двойня, тройня, четверня, пятерня (Rн’(а)) и в заключение все остальные, организуясь в структурные группы общего суффикса. Делается вывод о том, что подобные подразделения объединяет, что их различает и чем то или иное номинативное и семантическое положение может быть обусловлено. Следует из этого возможность дальнейшего, более полного и подробного рассмотрения. Перспектива подобного рода предполагает обращение к более широкому и обстоятельному пласту числовых субстантивов, с учетом образований после первых десяти количественных, а также порядковых единиц. | ru |
| dc.language.iso | ru | |
| dc.publisher | Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego | pl |
| dc.relation.ispartofseries | Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Rossica;18 | en |
| dc.rights.uri | https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 | |
| dc.subject | словообразование | ru |
| dc.subject | семантика | ru |
| dc.subject | числовые субстантивы | ru |
| dc.subject | суффиксальные образования | ru |
| dc.subject | узуальное | ru |
| dc.subject | номинации | ru |
| dc.subject | потенциал языка | ru |
| dc.subject | word formation | en |
| dc.subject | semantics | en |
| dc.subject | numerical substantives | en |
| dc.subject | suffixal formations | en |
| dc.subject | usual | en |
| dc.subject | nominations | en |
| dc.subject | language potential | en |
| dc.title | Словообразовательная семантика числовых субстантивов (первый русский десяток) | ru |
| dc.title.alternative | Derivative Semantics of Numerical Substantives (First Russian Decade) | en |
| dc.title.alternative | Semantyka słowotwórcza substantywnych derywatów odliczebnikowych (na przykładzie pierwszej dziesiątki w języku rosyjskim) | pl |
| dc.type | Article | |
| dc.page.number | 27-42 | |
| dc.identifier.eissn | 2353-4834 | |
| dc.references | Ankin, Dmitrii V., Smirnova, Elena D. Intensional i ekstensional, https://gtmarket.ru/concepts/7194 (08.04.2025) [Анкин, Дмитрий В., Смирнова, Елена Д. Интенсионал и экстенсионал, https://gtmarket.ru/concepts/7194 (08.04.2025)]. | ru |
| dc.references | Boiko, Mariya V. (2022). Kratkii obzor issledovanii numerativov v otechestvennoi i zarubezhnoi lingvistike. In: Protsessy integratsii i differentsiatsii v mire: sotsial’no-gumanitarnyi aspekt (27–30). Ekaterinburg: Izd-vo Ural’skogo universiteta [Бойко, Мария В. (2022). Краткий обзор исследований нумеративов в отечественной и зарубежной лингвистике. B: Процессы интеграции и дифференциации в мире: социально-гуманитарный аспект (27–30). Екатеринбург: Изд-во Уральского университета]. | ru |
| dc.references | Bol’shoi tolkovyi slovar’ russkogo yazyka. (2000), gl. red. S.A. Kuznetsov. Sankt-Peterburg: Norint. (BTS) [Большой толковый словарь русского языка. (2000), гл. ред. С.А. Кузнецов. Санкт-Петербург: Норинт. (БТС)]. | ru |
| dc.references | Dal’, Vladimir I. (2000). Tolkovyi slovar’ zhivogo velikorusskogo yazyka. V 4 t. Moskva: Russkii yazyk [Даль, Владимир И. (2000). Толковый словарь живого великорусского языка. В 4 т. Москва: Русский язык]. | ru |
| dc.references | Efremova, Tat’yana F. (1996). Tolkovyi slovar’ slovoobrazovatel’nykh edinits russkogo yazyka. Moskva: Russkii yazyk [Ефремова, Татьяна Ф. (1996), Толковый словарь словообразовательных единиц русского языка. Москва: Русский язык]. | ru |
| dc.references | Golovkov, Eduard G. (1994). Slovoobrazovanie na baze imen chislitel’nykh. Avtoreferat diss. … kand. filol. nauk. Sankt-Peterburg [Головков, Эдуард Г. (1994). Словообразование на базе имен числительных. Автореферат дисс. … канд. филол. наук. Санкт-Петербург]. | ru |
| dc.references | Gordievskaya, Mariya L. (2022). Sintagmaticheskie modeli s numerativami v russkom yazyke. In: Vtorye Fortunatovskie chteniya v Karelii (19–22). Petrozavodsk: Izd-vo PetrGU [Гордиевская, Мария Л. (2022). Синтагматические модели с нумеративами в русском языке. В: Вторые Фортунатовские чтения в Карелии (19–22). Петрозаводск: Изд-во ПетрГУ]. | ru |
| dc.references | Kuznecova-Fantoni, Anastasiya. Zhenshchina iz YuAR rodila desyaternyu, https://nplus1.ru/news/2021/06/08/woman-10-children (08.02.2024) [Кузнецова-Фантони, Анастасия. Женщина из ЮАР родила десятерню, https://nplus1.ru/news/2021/06/08/woman-10-children (08.02.2024)]. | ru |
| dc.references | Russkaya grammatika. (1980), gl. red. N. Yu. Shvedova, t. I. Moskva: Nauka [Русская грамматика. (1980), гл. ред. Н. Ю. Шведова, т. I. Москва: Наука]. | ru |
| dc.references | Russkii orfograficheskii slovar’: okolo 200 000 slov. (2013), pod red. V.V. Lopatina, O.E. Ivanovoi, izd. 4-e, ispr. i dop. Moskva: AST-PRESS KNIGA. (ROS) [Русский орфографический словарь: около 200 000 слов (2013), под ред. В.В. Лопатина, О.Е. Ивановой, изд. 4-е, испр. и доп. Москва: АСТ-ПРЕСС КНИГА. (РОС)]. | ru |
| dc.references | Shmelev, Andrei D. (2002). Russkii yazyk i vneyazykovaya deistvitel’nost’. Moskva: Yazyki slavyanskoi kul’tury [Шмелев, Андрей Д. (2002). Русский язык и внеязыковая действительность. Москва: Языки славянской культуры]. | ru |
| dc.references | Vinogradov, Viktor A. (1990). Klassifikatory. In: Lingvisticheskii entsiklopedicheskii slovar’, gl. red. V.N. Yartseva (227–228). Moskva: Sovetskaya entsiklopediya [Виноградов, Виктор А. (1990). Классификаторы. В: Лингвистический энциклопедический словарь, гл. ред. В.Н. Ярцева (227–228). Москва: Советская энциклопедия]. | ru |
| dc.references | Vinogradov, Viktor V. (2001). Russkii yazyk (Grammaticheskoe uchenie o slove), pod red. G.A. Zolotovoi, 4-e izd. Moskva: Russkii yazyk [Виноградов, Виктор В. (2001). Русский язык (Грамматическое учение о слове), под ред. Г.А. Золотовой, 4-е изд. Москва: Русский язык]. | ru |
| dc.contributor.authorEmail | czerwinski.piotr@gmail.com | |
| dc.identifier.doi | 10.18778/1427-9681.18.03 | |