Climate Change Adaptation and Economic Resilience in Central and Eastern Europe: A Comparative Institutional and Policy Analysis

Abstract

This article explores how a group of Central and Eastern European (CEE) countries, including Czechia, Hungary, Poland, Romania, and the Baltic States, are navigating the challenge of adapting to climate change. Rather than offering a one-size-fits-all account, it looks at what adaptation really means in practice: how institutions are stepping up (or falling short), how EU funds are being put to use, and how different sectors, particularly agriculture, are responding on the ground. The analysis focuses on the structures, tools, and behavioral patterns that shape climate resilience, paying close attention to micro-level decisions by farmers, households, and small businesses. Drawing on institutional and policy analysis, as well as insights from behavioral economics, the paper highlights both the momentum and the stumbling blocks facing adaptation across the region.

Celem artykułu jest porównawcza analiza strategii adaptacji do zmian klimatu w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej (w Polsce, Czechach, na Węgrzech, w Rumunii, w krajach bałtyckich) oraz ocena ich wpływu na odporność gospodarczą. Szczególną uwagę poświęcono instytucjom publicznym, instrumentom finansowym oraz ramom regulacyjnym wspierającym proces adaptacji, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania funduszy unijnych (w tym Zielonego Ładu i Funduszu Odbudowy). Analiza koncentruje się również na sektorze rolnictwa – jako jednym z najwrażliwszych na skutki zmian klimatycznych – oraz na mikroekonomicznych uwarunkowaniach decyzji adaptacyjnych podejmowanych przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa. Podejście badawcze łączy analizę instytucjonalną i polityczną z perspektywą ekonomii behawioralnej, wskazując na czynniki sprzyjające skuteczności adaptacji w regionie oraz ograniczające ją.