State-owned Banks and Profitability in Central and Eastern Europe: Testing the State-owned Banks Advantage Hypothesis

Abstract

This paper presents and tests an original state-owned banks advantage hypothesis, according to which the nationalisation of a part of the banking sector may positively influence the financial results and reduce risks associated with banking activity. The hypothesis was tested using a model comparing three groups of banks: state-owned banks, foreign owned banks, and domestic privately owned banks. The estimation of model parameters was carried out using a fixed-effects panel data analysis for banks based in Central and Eastern European countries over the period 2014–2020. Based on the models for ROA and, separately, ROE, a statistically significant negative relation was observed in the returns generated by state-owned banks compared to private domestic and foreign banks. The results also indicate a higher business risk for state-owned banks, measured by the level of non-performing loans, which is likely to be related to involvement in projects that are not always profitable but often involve higher credit risk. Therefore, we argue that elements of a country’s economic or social policies matter when conducting business but negatively affect the performance of state-owned banks. The results of the model also demonstrate that a bank’s market size negatively affects its performance.

Celem artykułu jest przedstawienie i przetestowanie oryginalnej hipotezy dotyczącej przewagi banków państwowych, zgodnie z którą nacjonalizacja części sektora bankowego może pozytywnie wpłynąć na wyniki finansowe i zmniejszyć ryzyko związane z działalnością banków. Hipotezę przetestowano przy użyciu modelu porównującego trzy grupy banków – banki państwowe, prywatne banki zagraniczne oraz prywatne banki krajowe. Oszacowanie parametrów modelu przeprowadzono przy użyciu analizy danych panelowych w modelu efektów stałych dla banków z siedzibą w krajach Europy Środkowej i Wschodniej w latach 2014–2020. Na podstawie modelu dla ROA i – oddzielnie – ROE zaobserwowano statystycznie istotną ujemną zależność w wynikach finansowych generowanych przez banki państwowe w porównaniu z prywatnymi bankami krajowymi i zagranicznymi. Wyniki wskazują również na wyższe ryzyko biznesowe w przypadku banków państwowych, mierzone jako kwota kredytów zagrożonych, co prawdopodobnie wynika z zaangażowania w projekty, które nie zawsze są rentowne, ale często wiążą się z wyższym ryzykiem kredytowym. Z tego wynika, że elementy polityki gospodarczej lub społecznej danego kraju mają znaczenie przy prowadzeniu działalności gospodarczej, ale negatywnie wpływają na wyniki banków państwowych. Rezultaty estymacji modelu dowodzą również, że wielkość rynku bankowego ma negatywny wpływ na jego wyniki.